دلمه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
Yarpaq dolması.jpg
تصویر دلمه در تمبر جمهوری آذربایجان

دُلْمه خوراکی در خاورمیانه و مناطق اطراف آن مانند بالکان، قفقاز، روسیه و آسیای مرکزی است. دلمه کلمه‌ای ترکی به معنی «پُرشده»است.[۱][۲] دلمه را می‌توان با برگ انگور (متداول‌ترین آن) فلفل دلمه، کدو گوجه فرنگی و بادمجان درست کرد. در سال 2017 جمهوری آذربایجان دلمه را در فهرست میراث فرهنگی ناملموس یونسکو به ثبت رساند.[۳]

مواد لازم[ویرایش]

توجه داشته باشید که سبزی دلمه‌های مختلف یکسان نیست. برای دلمه کلم و دلمه بادمجان، کدو و فلفل دلمه‌ای از نعناع و جعفری استفاده کنید.

  • برنج و لپه روی هم ۱ پیمانه
  • ۲ تا ۳ لیوان آب
  • 250 گرم گردو

طرز تهیه[ویرایش]

  • برنج و لپه را جداگانه جداگانه در آب بگزارید تا چند ساعت خیس بخورد.
  • سبزی‌ها را باهم خرد می‌کنید.
  • برگ مو را شسته و در صافی می‌گذارید.
  • برنج و لپه خیس خورده را نیم کوب می‌کنید.
  • گوشت و سبزی و برنج و لپه را نمک و فلفل زده و خوب مخلوط می‌کنید.
  • مایه را کمی تفت می‌دهید تا رنگ گوشت قهوه‌ای شود.
  • مقداری از مایه را بر روی هر برگ قرار می‌دهید و آن را مانند بقچه می‌پیچید.
  • به دلخواه می‌توانید مقداری آبلیمو و شکر یا سرکه و شیره را با هم مخلوط کنید و پس از چیدن دلمه‌ها در قابلمه روی آن‌ها بریزید.

ارزش غذایی[ویرایش]

دلمه برگ مو جدا از موادی که درون برگ مو پیچیده می‌شود، ارزش غذایی دارد. آهن موجود در هر ۱۰۰ گرم از برگ‌های تازه‌ی انگور هفت برابر مقدار آهنی است که در ۱۰۰ گرم میوه انگور وجود دارد.

انواع دلمه[ویرایش]

  • یک دلمه فلفل در کنار دو دلمه برگ مو.
    دلمه برگ کلم
  • دلمه برگ مو
  • دلمه بادنجان
  • دلمه گوجه فرنگی
  • دلمه سیب زمینی
  • دلمه کدو
  • دلمه فلفل

منابع[ویرایش]

  1. http://www.iranicaonline.org/articles/dolma
  2. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۰ مارس ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۱۷ مارس ۲۰۱۶.
  3. https://ich.unesco.org/en/RL/dolma-making-and-sharing-tradition-a-marker-of-cultural-identity-01188
آشپزی آذربایجانی

آشپزی آذربایجانی

آش آش دوغآش ترشآش ماستآش اُماجسوتلو آشآش یارماسوپ اَوَلیک
کباب ها

کباب باستیرماکباب قابورقالوله کبابکباب شیشلیککباب بغارساق

خورش ها و غذاهای گوشتی

قیمهچلو خورشقورمه سبزیقوورماشوربا (بزباش) • قطاب شکمبهلونگی

دلمه ها

دلمه برگدلمه سیبدلمه بهدلمه فلفلدلمه بادمجان (قارنی یاریق)

غذاهای آردی هدیککاچیقویماقدیش هدیکی
شیرینی قرابیهباقلواپوکهریسنوقاباسلوق|پشمکاون حلواسیقره حلواآغ حلواشکربورااگیردکسمبوسه
نان ها پِنجَییشنازیکلواشکلوچه(کولچه) • کتهکوت
غذاها و محصولات لبنی آغ پنیرکوفلو پنیرنعنالی پنیرمُتال پنیریآغوز(کله) • بولاماشُرسوزمه
نوشیدنی ها شربت شووَرَنآیران