آب‌دوغ‌خیار

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از آب‌دوغ خیار)
پرش به ناوبری پرش به جستجو

آب‌دوغ خیار نام یک غذای ساده سنتی ایرانی است که به صورت سرد و در کاسه سرو می‌شود.[۱] این غذای خوش طعم، ظاهری دلنشین و ارزش غذایی بالایی دارد.[۲] گونه‌های همانند آن در ترکیه، مقدونیه، قبرس، آلبانی و ارمنستان نیز تهیه می‌شود.[۳]

ترکیب‌ها[ویرایش]

ترکیبات اصلی این غذا شامل ماست یا دوغ ترش یا شیرین، خیار ریز شده، سبزیجات تازه و بودار، یخ و نان است و از گردو، خامه، ترخون، ریحان، نعناع، کشمش، پیاز، سیر،موسیر به عنوان اجزای فرعی استفاده می‌شود.[۱]

گونه‌ها[ویرایش]

از آنجا که در ترکیبات این غذا از بسیاری از گروه‌های غذایی همچون غلات، لبنیات، سبزیجات و میوه‌ها استفاده می‌شود، این غذا به عنوان یک غذای کامل شناسایی شده و گستره استفاده از آن، همه اقوام ایرانی را دربر می‌گیرد.[۲] این غذا مناسب برای فصول گرم سال مانند تابستان است و رفع عطش می‌نماید.[۴] در نوع زمستانی این غذا، بجای دوغ، آب انار شیرین بکار می‌رود. به این غذا ترید انار گفته می‌شود.[۵]

برخی از ارامنه ایران در آب‌دوغ خیار از کشک نیز استفاده می‌کنند.[۶] در گویش تویسرکان به این غذا تلیت (ترید) قاشقی گفته می‌شود.[۷]

ارزش غذایی[ویرایش]

وجود ماست (دوغ) در این غذا، موجب جذب پروتئین و کلسیم، کاهش کلسترول خون، تقویت باکتری‌های مفید موجود در دستگاه گوارشی، کاهش احتمال بروز تومور و سرطان روده بزرگ، کاهش شمارقارچ‌ها در دستگاه تناسلی زنان و حتی کاهش وزن خواهد بود. کشمش موجود در این غذا، دارای ویژگی آنتی اکسیدان است که از نابودی سلولی و پوکی استخوان جلوگیری می‌نماید و برای سلامت دندان و لثه نیز مفید است. همچنین فسفر موجود در گردوی مورد استفاده در این غذا، با فسفر موجود در ماهی برابری می‌نماید و منبع جذب انواع ویتامین‌ها می‌باشد.[۴]

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ سایت آفتاب. «ارزش غذایی محتویات آبدوغ خیار». بایگانی‌شده از اصلی در ۲ اکتبر ۲۰۰۸. دریافت‌شده در ۱۸ oct ۲۰۰۹. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید= را بررسی کنید (کمک)
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ سایت آفتاب. «آبدوغ خیار، سالم‌ترین غذای تابستان». دریافت‌شده در ۱۸ oct ۲۰۰۹. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید= را بررسی کنید (کمک)[پیوند مرده]
  3. Wikipedia, the free encyclopediaTarator (بازدید: ۱۰ Nov. ۲۰۰۹)
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ پایگاه اطلاع‌رسانی سلامت ایران. «این چه آب است و چه دوغ است و خیار؟». دریافت‌شده در ۱۸ oct ۲۰۰۹. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید= را بررسی کنید (کمک)[پیوند مرده]
  5. همشهری آنلاین. «آشنایی با خواص انار». بایگانی‌شده از اصلی در ۱ فوریه ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۱۸ oct ۲۰۰۹. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید= را بررسی کنید (کمک)
  6. گوناگون. «اسم من کشک است». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۸ فوریه ۲۰۰۹. دریافت‌شده در ۱۸ oct ۲۰۰۹. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید= را بررسی کنید (کمک)
  7. سایت فرهنگی خبری شهرستان تویسرکان. «اصطلاحات و کلمات تویسرکانی». بایگانی‌شده از اصلی در ۴ مه ۲۰۰۹. دریافت‌شده در ۱۸ oct ۲۰۰۹. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید= را بررسی کنید (کمک)