آب‌دوغ خیار

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
آب‌دوغ خیار در بلغارستان

آب‌دوغ خیار نام یک غذای ساده سنتی ایرانی[۱] است که بصورت سرد و در کاسه سرو می‌شود.[۲] این غذای خوش طعم، ظاهری دلنشین و ارزش غذایی بالایی دارد.[۳] گونه‌های همانند آن در بلغارستان، ترکیه، مقدونیه، قبرس، آلبانی و ارمنستان نیز تهیه می‌شود.[۴]

ترکیب‌ها[ویرایش]

ترکیبات اصلی این غذا شامل دوغ ترش، خیار رنده شده، سبزیجات تازه و بودار، یخ و نان است و از گردو، خامه، ترخون، ریحان، نعناء، کشمش و گوجه فرنگی رنده شده بعنوان اجزای فرعی استفاده می‌شود.[۲]

گونه‌ها[ویرایش]

از آنجا که در ترکیبات این غذا از بسیاری از گروه‌های غذایی همچون غلات، لبنیات، سبزیجات و میوه‌ها استفاده می‌شود، این غذا به عنوان یک غذای کامل شناسایی شده و گستره استفاده از آن، همه اقوام ایرانی را دربر می‌گیرد.[۳] این غذا مناسب برای فصول گرم سال مانند تابستان است و رفع عطش می‌نماید.[۵] در نوع زمستانی این غذا، بجای دوغ، آب انار شیرین بکار می‌رود. به این غذا ترید انار گفته می‌شود.[۶]

برخی از ارامنه ایران در آب‌دوغ خیار از کشک نیز استفاده می‌کنند.[۷] در گویش تویسرکان به این غذا تلیت (ترید) قاشقی گفته می‌شود.[۸]

ارزش غذایی[ویرایش]

وجود ماست (دوغ) در این غذا، موجب جذب پروتئین و کلسیم، کاهش کلسترول خون، تقویت باکتری‌های مفید موجود در دستگاه گوارشی، کاهش احتمال بروز تومور و سرطان روده بزرگ، کاهش شمارقارچ‌ها در دستگاه تناسلی زنان و حتی کاهش وزن خواهد بود. کشمش موجود در این غذا، دارای ویژگی آنتی اکسیدان است که از نابودی سلولی و پوکی استخوان جلوگیری می‌نماید و برای سلامت دندان و لثه نیز مفید است. همچنین فسفر موجود در گردوی مورد استفاده در این غذا، با فسفر موجود در ماهی برابری می‌نماید و منبع جذب انواع ویتامین‌ها می‌باشد.[۵]

منابع[ویرایش]

  1. گوناگون. «اسم من ماست است». بازبینی‌شده در ۱۸ oct ۲۰۰۹. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ سایت آفتاب. «ارزش غذایی محتویات آبدوغ خیار». بازبینی‌شده در ۱۸ oct ۲۰۰۹. 
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ سایت آفتاب. «آبدوغ خیار، سالم‌ترین غذای تابستان». بازبینی‌شده در ۱۸ oct ۲۰۰۹. 
  4. Wikipedia, the free encyclopediaTarator (بازدید: ۱۰ Nov. ۲۰۰۹)
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ پایگاه اطلاع‌رسانی سلامت ایران. «این چه آب است و چه دوغ است و خیار؟». بازبینی‌شده در ۱۸ oct ۲۰۰۹. 
  6. همشهری آنلاین. «آشنایی با خواص انار». بازبینی‌شده در ۱۸ oct ۲۰۰۹. 
  7. گوناگون. «اسم من کشک است». بازبینی‌شده در ۱۸ oct ۲۰۰۹. 
  8. سایت فرهنگی خبری شهرستان تویسرکان. «اصطلاحات و کلمات تویسرکانی». بازبینی‌شده در ۱۸ oct ۲۰۰۹.