نان لواش

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
لواش
Pan armenio en el mercado de Yerevan.JPG
نانوایی لواش در ایروان
نوعنان صاف
ترکیبات اصلیآرد، آب، نمک
فرهنگ پخت نان لواش
Fabrication du lavash à Noravank (6).jpg
کشورایران ایران
منبع۰۱۱۸۱

نان لواش (ارمنی: լավաշ; زبان ترکی آذربایجانی و ترکی استانبولی: lavaş; کردی: nanê loş; گرجی: ლავაში) نان نازک تردی است به ضخامت حدود سه میلی‌متر که از خمیر فطیر یا خمیر «کم ورآمده» پخته می‌شود. این نان را نان تنوری هم می‌گویند. نانی را که از همان خمیر ساخته شده ولی بسیار نازک باشد، نان خانگی می‌نامند که پس از پخت بسیار نازک می‌شود.

این نان را در ایران لواش و در جمهوری ارمنستان لاواش می‌نامند. در گرجستان آن را «سومخوری لواشی» یعنی لواش ارمنی می‌خوانند.

دربارهٔ ریشه و اصلیت آن، دانشنامهٔ خوراک کلیمی می‌نویسد که اصل آن از خاورمیانه از ایران بوده‌است.[۱] برخی اصل آن را سومری دانسته‌اند.[۲]

ثبت به‌عنوان میراث فرهنگی و معنوی یونسکو[ویرایش]

لواش یک واژه ارمنی است و خاستگاه این نان نیز متعلق به ارمنستان است و این کشور نیز نان لواش را به‌عنوان میراث فرهنگی و معنوی کشورش در یونسکو ثبت کرد و ایران درخواست میراث مشترک داد.[۳][۴]

نان لواش با نام لَواش، لِواش و لَباش در بیشتر نقاط ایران شهرت دارد و پخته می‌شود که از نان‌های سنتی کهن ایرانیان است، و ارمنستان هم یکی از حوزه‌های تأثیرپذیر از فرهنگ ایران بوده که سنت لواش‌پزی را از ایران وام گرفته‌است. بنا بر منابع اطلاعات کتبی، دست‌کم ۸۰۰ سال است که فقط از رواج و شهرت عام آن در ایران می‌گذرد.[۵]

سایر کاربری‌ها[ویرایش]

نان لواش خانگی و ساجیِ قزوین از گذشته‌های دور در همهٔ خانه‌ها پخته می‌شده و شهرت به سزایی داشته است.[۶]

اشعاری دربارهٔ نان لواش[ویرایش]

دو بانوی اهل ارمنستان در حال پخت نان لواش در یک رستوران کوچک در ایروان، جمهوری ارمنستان.
  • مولوی:گر عُمَرنامی تو اندر شهر کاش -کس بِنَفْروشد به صد دانگت لواش
  • نزاری بیرجندی: پوزِ خود را لویشه کردستمتا طمع بگْسلد ز قرصِ لواش
  • یحیی کاشی: وآنگهی بر صف لواش زندیاعلی گوید و بر آش زند

منابع[ویرایش]

  1. Gil Marks (2010). Encyclopedia of Jewish Food. John Wiley and Sons. p. 355.
  2. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۳ آوریل ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۹ اوت ۲۰۱۵.
  3. «Lavash, the preparation, meaning and appearance of traditional bread as an expression of culture in Armenia». UNESCO. دریافت‌شده در ۱۸ سپتامبر ۲۰۱۷.
  4. «ثبت میراث ایرانی به نام دیگری». خبرگزاری جمهوری اسلامی. دریافت‌شده در ۶ اسفند ۱۳۹۲.
  5. http://isna.ir/fa/news/92110503095/نگذارید-سنگک-و-لواش-به-نام-دیگران-شود
  6. نان لواش قزوین