صفحهٔ اصلی

دانشنامه‌ای آزاد که همه می‌توانند آن را ویرایش کنند؛
با ۱٬۰۷۳٬۲۰۶ مقاله به زبان فارسی

مقالهٔ برگزیده

گیلانشاه زیاری آخرین فرد شناخته‌شده در دودمان زیاریان است که حدوداً میان سال‌های ۴۸۳ تا ۴۸۶ هجری قمری (برابر با ۱۰۸۷ تا ۱۰۹۲ میلادی) امیر موروثی این سلسله بود. کتاب قابوس‌نامه خطاب به او نوشته شد و پدرش، عنصرالمعالی کیکاوس بن اسکندر، در این کتاب نصیحت‌هایی به او نموده است. خود گیلانشاه هنگامی که کتاب نوشته می‌شد، نزد پدر نبود. از گیلانشاه اطلاعات بسیار اندکی در منابع موجود است و قابوس‌نامه تنها مرجع معاصر اوست که نامش را آورده است. بعضی بر این باورند که امارت او پس از درگذشت کیکاووس آغاز شده و تا هجوم اسماعیلیان الموت ادامه داشته و در سال ۴۸۶ هجری به پایان رسیده است. ویژگی خاص قابوس‌نامه به عنوان یک منبع تاریخی، نگارش آن توسط یک امیر زیاری است. در خلال حکایت‌ها و روایت‌ها، نکته‌های بسیاری دربارهٔ نسب و پیوندهای سببی زیاریان، حقایقی از روزگار امیران این دودمان، نحوهٔ تربیت خود کیکاووس و همچنین دیدگاه و نگرش او به چشم می‌خورد. گرچه تاریخ طبرستان اثر ابن اسفندیار معتبرترین تاریخ محلی طبرستان است، ولی دربارهٔ دوران پایانی زیاری تا حد زیادی مسکوت مانده است. در این کتاب اشتباهاتی وجود دارد که نیازمند تصحیح دقیق است و جلد دوم آن عمدتاً الحاقی تعیین می‌شود. گویا فردی تاریخ دوران قابوس تا باکالیجار را عیناً از روی ترجمهٔ تاریخ یمینی رونویسی کرده و از آن پس چنان درهم آمیختگی و روایت اشتباه دارد که در هر صفحه چندین غلط مشاهده می‌شود. ظهیرالدین مرعشی نیز با اعتماد به این کتاب، مطالب را عیناً بازگو کرده است. منابع عمومی نیز دربارهٔ امیران پایانی زیاری گزارش خاصی نیاورده‌اند.

ادامه… مقاله‌های برگزیده – مقالهٔ امروز

آیا می‌دانستید که …؟

..رمان داستان دو شهر نوشته چارلز دیکنز با فروش ۲۰۰ میلیون نسخه، پرفروشترین کتاب تک‌جلدی جهان است؟
..پس از خورشید، ستارهٔ شباهنگ درخشان‌ترین ستارهٔ آسمان شبانه‌است؟
..آلبوم تریلر، اثر مایکل جکسون است با اختلاف ۶۰ میلیون نسخه با دومین آلبوم، پر فروش‌ترین آلبوم موسیقی جهان است؟
..سوزن‌دوزی‌های مهتاب نوروزی، مشهورترین سوزن‌دوز ایران، در کاخ موزه سعد آباد نگهداری می‌شود؟
..صفحه وب میلیون دلاری وب‌گاهی است که در سال ۲۰۰۵ توسط الکس تیو، برای تأمین مخارج تحصیلات دانشگاهی خود شکل گرفت و از یک میلیون پیکسل تشکیل شده‌است؟
..روح‌الله نیکپا نخستین مدال آور المپیک در تاریخ کشور افغانستان است؟ (در تصویر)
..فرانسیس فورد کوپولا پدید آورنده سه گانه فیلم پدرخوانده عموی نیکولاس کیج، بازیگر معروف و برنده جایزه اسکار بهترین بازیگر مرد است؟

بیشتر… – پیشنهاد یک مقاله

دربارهٔ ویکی‌پدیا

ویکی‌پدیا دانشنامه‌ای اینترنتی با بیش از ۳۲۹ زبان با محتوای آزاد است که با همکاری افراد داوطلب نوشته می‌شود و هر کس که به اینترنت دسترسی داشته باشد می‌تواند مقاله‌های آن را ویرایش کند. هدف ویکی‌پدیا آفرینش و انتشار جهانی یک دانشنامهٔ آزاد به تمامی زبان‌های زندهٔ دنیاست. با رشد روزافزون این دانشنامه گردانندگان آن در بنیاد ویکی‌مدیا چندین پروژهٔ مشابه دیگر همچون ویکی‌واژه، ویکی‌کتاب، ویکی‌گفتاورد، ویکی‌خبر، ویکی‌دانشگاه، ویکی‌سفر، ویکی‌داده و ویکی‌گونه را پدیدآوردند.

ویکی‌پدیای فارسی دو سال پس از شروع پروژهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، در ۲۸ آذر ۱۳۸۲ (۱۹ دسامبر ۲۰۰۳) فعالیت خود را آغاز کرد و اکنون در ردهٔ نوزدهم ویکی‌پدیاها قرار دارد و بزرگترین دانشنامهٔ فارسی محسوب می‌شود. ویکی‌پدیای فارسی هم اکنون (۲۲ فروردین ۱۴۰۵ خورشیدی) ۱٬۰۷۳٬۲۰۶ نوشتار دارد.

ادامه… ویکی‌پدیا، بدون نیاز به اینترنت

از میان خبرها

آرتمیس ۲ در حال پرتاب

ناسا مأموریت پرواز کناری ماه یعنی آرتمیس ۲ (تصویر) را آغاز کرد، که اولین ماموریت سرنشین‌دار فراتر از مدار پایینی زمین از زمان آپولو ۱۷ در سال ۱۹۷۲ بود.
در ریاضیات، گرد فالتینگز به خاطر کار در هندسه حسابی، برنده جایزه آبل شد.
در قزاقستان، رأی‌دهندگان در یک همه‌پرسی به قانون اساسی جدید رأی مثبت دادند.
سمیلیان رادیچ کلارک برنده شیلیایی جایزه معماری پریتزکر شد.

یادبودها

امروز: شنبه، ۱۱ آوریل ۲۰۲۶ میلادی برابر ۲۲ فروردین ۱۴۰۵ هجری خورشیدی و ۲۲ شوّال ۱۴۴۷ هجری قمری (UTC)

رویدادها

۱۲۰۴ - ارتش‌های صلیبیون در سر راه خود به زادگاه مسیح شهر قسطنطنیه را تصرف و غارت کردند.
۱۸۸۸ - تالار کنسرت آمستردام (کُنسرت‌خِباؤ) بازگشایی شد.
۱۸۹۸ - ویلیام مک‌کینلی (در تصویر) رئیس‌جمهوری وقت آمریکا از کنگره این کشور خواست که به اسپانیا اعلان جنگ دهد.
۱۹۹۱ - شورای امنیت سازمان ملل متحد با تصویب قطعنامه‌ای به حالت جنگ آمریکا با عراق پایان داد.
۲۰۰۶ - اعلام دستیابی ایران به فن‌آوری غنی سازی اورانیوم توسط محمود احمدی‌نژاد رئیس‌جمهور وقت ایران.

زادروزها

۱۴۶ - زادروز سپتیموس سوروس امپراتور روم
۱۷۴۹ - زادروز آدلاید لابلی-گویارد نقاش فرانسوی
۱۸۲۵ - زادروز فردیناند لاسال فعال سیاسی سوسیالیست آلمانی
۱۹۳۰ - زادروز آنتوان لاوی مؤسس و کاهن اعظم کلیسای شیطان، نویسنده کتاب انجیل شیطانی و بنیان‌گذار شیطان‌پرستی لاویی
۱۹۵۳ - زادروز اندرو وایلز ریاضی‌دان آمریکایی، اثبات کننده قضیه آخر فرما
۱۹۸۱ - زادروز الساندرا آمبروسیو مدل برزیلی
۱۹۹۱ - زادروز تیاگو آلکانتارا فوتبالیست اسپانیایی

درگذشت‌ها

۱۹۷۷ - درگذشت ژاک پرور شاعر و فیلم‌نامه‌نویس فرانسوی
۱۹۸۵ - درگذشت انور خوجه دبیر اول حزب کارگر و رهبر آلبانی از پایان جنگ جهانی دوم تا زمان مرگش در سال ۱۹۸۵
۲۰۰۷ - درگذشت کورت وانگات نویسنده آمریکایی
۲۰۱۲ - درگذشت احمد بن بلا رهبر سیاسی جنگ استقلال الجزایر، اولین نخست‌وزیر و رئیس‌جمهور انتخابی الجزایر
۲۰۱۳ - درگذشت جاناتان وینترز کمدین، بازیگر، نویسنده و هنرمند آمریکایی

→ روز قبل – روز بعد ←
یادبودهای آوریل – یادبودهای بیشتر…