صفحهٔ اصلی
کوروش دوم (به پارسی باستان: ![]()
![]()
![]()
![]()
) که به کوروش بزرگ و کوروش کبیر مشهور است. بنیانگذار و نخستین شاه شاهنشاهی هخامنشی بود که در بین سالهای ۵۵۹ تا ۵۲۹ پیش از میلاد، بر نواحی گستردهای از آسیا حکومت میکرد. کوروش در استوانهٔ خود که در بابل کشف شده، خودش را «فرزند کمبوجیه، شاه بزرگ انشان، نوادهٔ کوروش، شاه بزرگ انشان، نوادهٔ چیشپیش، شاه بزرگ انشان، از خانوادهای که همیشه پادشاه بودهاست» معرفی میکند. به گفتهٔ هرودوت، کوروش نسب شاهانه داشتهاست و بهجز کتزیاس، دیگر نویسندگان یونانی، ماندانا دختر آستیاگ را مادر کوروش دانستهاند و گزارش دادهاند که کوروش حاصل ازدواج کمبوجیه یکم و ماندانا بودهاست. برخی از مورخان امروزی این روایت را معتبر میدانند اما برخی دیگر اعتقاد دارند رواج این روایت ریشههای سیاسی داشتهاست و هدفش این بوده که از بنیانگذار شاهنشاهی هخامنشی، مردی نیمهمادی بسازد تا مادها را با فرمانروایی پارسها آشتی دهد و اصولاً رابطهای بین ماندانا دختر آستیاگ و کوروش قائل نیستند و آن را افسانه میدانند.
دربارهٔ کودکی و جوانی کوروش و سالهای اولیهٔ زندگی او روایات متعددی وجود دارد؛ اگرچه هر یک سرگذشت تولد وی را به شرح خاصی نقل کردهاند، اما شرحی که آنها دربارهٔ ماجرای زایش کوروش ارائه دادهاند، بیشتر شبیه افسانهاست. هرودوت در مورد دستیابی کوروش به قدرت، چهار داستان نقل میکند. ولی فقط یکی از آنها را معتبر میداند. طبق نظر گزنفون از قرن پنجم تا چهارم پیش از میلاد مسیح یک سلسله داستانهای متفاوت دربارهٔ کوروش نقل میشدهاست.
کوروش ابتدا علیهٔ شاه ماد طغیان کرد و سپس به پایتخت حکومت ماد در هگمتانه یورش برد و با کمکهایی که از درون سپاه ماد به او شد، هگمتانه را فتح کرد. سپس کرزوس، شاه لیدیه را شکست داد و بهسوی سارد لشکر کشید و پس از دو هفته، شهر سارد به اشغال نیروهای ایرانی درآمد. کوروش مسئولیت فتح دیگر شهرهای آسیای صغیر را به فرماندهانش واگذار کرد و خود به اکباتان بازگشت و بهسوی «پارت»، «زرنگ»، «هرات»، «خوارزم»، «غرب»، «سغد»، «گندار»، «ثهتَگوش» و «اَرَخواتیش» لشکر کشید. جزئیات این جنگها در تاریخ ثبت نشدهاست و اطلاع کمی دربارهٔ کیفیت این نبردها وجود دارد.
- … حجم سیاره مشتری، حدوداً ۱۳۲۱ برابر حجم سیاره زمین است؟ (در تصویر، مشتری از لنز تلسکوپ فضایی هابل)
- ... ادیت پیاف، یکی از برجستهترین خوانندگانِ تاریخِ موسیقی فرانسه، کار خود را با آوازهخوانی در خیابانهای پاریس آغاز کرد؟
- … شنهای سواحل هاوایی، بافت بازالتی دارند که نوعی سنگ آتشفشانی است؟
- … ابوعبدالله حاکم نیشابوری، نویسنده کتاب المستدرک علی الصحیحین، در عصر سامانیان، مدتی قاضی و حاکم نسا یا نیشابور بود؟
- ... زودیاک قاتل، یکی از بزرگترین قتلهای سریالی حلنشده تمام دوران به شمار میرود چرا که هویت وی پس از گذشت چند دهه از قتلها، هرگز آشکار نشد؟
- … جعفر نامدار، هم به عنوان ورزشکار و هم داور فوتبال، در بازیهای المپیک شرکت کرده است؟
- … نخستین لشکرکشیهای روسها به دریای خزر، در حدود ۸۶۴ تا ۸۸۴ میلادی و در زمان فرمانروایی حسن بن زید، مؤسس دودمان علویان طبرستان رخ داد؟
هدف ویکیپدیا آفرینش و انتشار جهانی یک دانشنامهٔ آزاد به تمامی زبانهای زندهٔ دنیاست. با رشد روزافزون این دانشنامه گردانندگان آن در بنیاد ویکیمدیا چندین پروژهٔ مشابه دیگر همچون ویکیواژه، ویکیکتاب، ویکیگفتاورد، ویکیخبر، ویکیدانشگاه، ویکیسفر، ویکیداده و ویکیگونه را پدید آوردند.
ویکیپدیای فارسی پس از دو سال از شروع پروژهٔ ویکیپدیای انگلیسی، در ۲۸ آذر ۱۳۸۲ (۱۹ دسامبر ۲۰۰۳) فعالیت خود را آغاز کرد و با تلاش و کوشش شبانهروزی کاربران، اکنون در ردهٔ هجدهم ویکیپدیاها قرار دارد و بزرگترین ویکیپدیا در میان زبانهای خاورمیانه و زبانهای راست به چپ و بزرگترین دانشنامهٔ فارسی محسوب میشود. ویکیپدیای فارسی هم اکنون (۸ شهریور ۱۳۹۵ خورشیدی) ۵۰۳٬۰۸۱ نوشتار دارد.
- زمینلرزهای به بزرگی ۶٫۲ درجه بخش مرکزی ایتالیا در جنوب پروجا دست کم ۲۶۰ کشته برجا گذاشت.
- بازیهای المپیک تابستانی ۲۰۱۶ با قهرمانی ایالات متحده آمریکا به پایان رسید.
- انتخابات سراسری زامبیا و همهپرسی قانون اساسی برگزار شد و ادگار لونگو مجدداً به ریاست جمهوری زامبیا انتخاب شد.
- ۶۱٪ از مردم در همهپرسی قانون اساسی جدید تایلند رأیِ «آری» دادند. این قانون تسلط نظامیان بر تایلند را افزایش میدهد.
- سقوط بالون در لاکهارت منجر به کشته شدن ۱۶ نفر شد. این حادثه در نوع خود در آمریکا بینظیر بوده است.
امروز: دوشنبه، ۲۹ اوت ۲۰۱۶ میلادی برابر ۸ شهریور ۱۳۹۵ هجری خورشیدی و ۲۵ ذیالقعده ۱۴۳۷ هجری قمری (UTC)
در ایران: روز مبارزه با تروریسم
- رویدادها
- ۱۵۳۳ - آتاهوالپا امپراتور اینکا، توسط فرانسیسکو پیزارو که از سوی دولت اسپانیا مأموریت تصرف اراضی آمریکای جنوبی و انتقال طلای آنجا را به اسپانیا داشت، کشته شد و به این ترتیب امپراتوری اینکا نیز از بین رفت.
- ۱۸۳۱ - القای الکترومغناطیسی توسط مایکل فارادی شیمیدان انگلیسی، کشف شد.
- ۱۸۴۲ - با امضای پیمان نانجینگ بین چین و بریتانیا، «جنگ تریاک نخست» بین این دو کشور پایان یافت و شهر هنگ کنگ به بریتانیا واگذار شد.
- ۱۹۴۹ - برای نخستین بار در دانشگاه ایلینوی آمریکا، از یک دستگاه اتمی برای درمان بیماری سرطان استفاده شد.
- ۱۹۶۶ - بیتلها آخرین کنسرت زنده خود را در استادیوم کندلاستیک پارک در سانفرانسیسکو اجرا کردند.
- زادروزها
- ۱۶۳۲ - زادروز جان لاک فیلسوف انگلیسی
- ۱۷۸۰ - زادروز ژان اگوست دومینیک انگر نقاش نئوکلاسیسیم
- ۱۸۶۲ - زادروز موریس مترلینک نویسنده، شاعر و فیلسوف بلژیکی، برندهٔ جایزه نوبل ادبیات سال ۱۹۱۱
- ۱۹۱۵ - زادروز اینگرید برگمن (در تصویر) هنرپیشهٔ سوئدی، برندهٔ سه جایزه اسکار
- ۱۹۳۶ - زادروز جان مککین سیاستمدار آمریکایی، سناتور کنونی ایالت آریزونا، نامزد انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۰۸ ایالات متحده آمریکا از حزب جمهوریخواه
- ۱۹۵۸ - زادروز مایکل جکسون موسیقیدان و هنرمند مشهور آمریکایی
- ۱۹۹۳ - زادروز لیام پین خوانندهٔ عضو گروه وان دایرکشن
- درگذشتها
- ۱۰۰۰ - درگذشت شیخ بهایی دانشمند نامدار قرن دهم و یازدهم هجری
- ۱۲۸۶ - کشته شدن اتابک اعظم صدراعظم سه پادشاه قاجار، ناصرالدینشاه، مظفرالدینشاه و محمدعلیشاه
- ۱۳۲۱ - درگذشت نخودکی اصفهانی فقیه و فیلسوف
- ۱۵۳۳ - درگذشت آتاهوالپا سیزدهمین و آخرین امپراتور اینکا در آمریکای جنوبی
- ۱۷۹۹ - درگذشت پیوس ششم از پاپهای کلیسای کاتولیک رم
- ۱۹۶۵ - درگذشت موسی معروفی موسیقیدان و نوازنده تار ایرانی
- ۱۹۸۲ - درگذشت اینگرید برگمن (در تصویر) هنرپیشهٔ سوئدی، برندهٔ سه جایزه اسکار
- ۱۹۸۷ - درگذشت لی ماروین بازیگر آمریکایی، برندهٔ جایزه اسکار