باقلا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
باقلا
باقلا، Vicia faba
طبقه‌بندی علمی
فرمانرو: گیاه
رده: گیاهان دو لپه
راسته: باقلاسانان
تیره: باقلاییان
گونه: V. faba
نام علمی
Vicia faba
میوه باقله به شکل غلاف

باقله (که باقلا یا باقالی یا باقله و یا "باقلی" هم گفته می شود) گیاهی است یک ساله از خانواده بقولات. دارای برگهای تخم مرغ شکل و میوه غلاف مانند است. به میوه و دانه آن نیز باقله گفته می‌شود.[۱]

باقلا
مواد مغذی در هر ۱۰۰ گرم (۳٫۵ اونس)
انرژی ۱٬۴۲۵ کیلوژول (۳۴۱ کیلوکالری)
کربوهیدرات‌ها ۵۸٫۲۹ g
فیبر ۲۵ g
چربی ۱٫۵۳ g
پروتئین ۲۶٫۱۲ g
تیامین (ویتامین ب۱) ۰٫۵۵۵ میلی‌گرم (۴۳٪)
ریبوفلاوین (ویتامین ب۲) ۰٫۳۳۳ میلی‌گرم (۲۲٪)
نیاسین (ویتامین ب۳) ۲٫۸۳۲ میلی‌گرم (۱۹٪)
ویتامین ب۶ ۰٫۳۶۶ میلی‌گرم (۲۸٪)
اسید فولیک (ویتامین ب۹) ۴۲۳ میکروگرم (۱۰۶٪)
ویتامین C ۱٫۴ میلی‌گرم (۲٪)
ویتامین K ۹ میکروگرم (۹٪)
کلسیم ۱۰۳ میلی‌گرم (۱۰٪)
آهن ۶٫۷ میلی‌گرم (۵۴٪)
منیزیم ۱۹۲ میلی‌گرم (۵۲٪)
منگنز ۱٫۶۲۶ میلی‌گرم (۸۱٪)
فسفر ۴۲۱ میلی‌گرم (۶۰٪)
پتاسیم ۱٬۰۶۲ میلی‌گرم (۲۳٪)
سدیم ۱۳ میلی‌گرم (۱٪)
روی ۳٫۱۴ میلی‌گرم (۳۱٪)
Link to USDA Database entry
درصدها نسبی‌اند
منبع: پایگاه اطلاعاتی مواد غذایی آمریکا

تاریخچه[ویرایش]

این گیاه سابقه کشت زیادی دارد. در مصر باستان، یونان باستان و روم باستان از این گیاه استفاده می‌شده‌است. و در ۲۸۰۰ سال قبل از میلاد مسیح به چین رسیده‌است.[۲]

خواص درمانی[ویرایش]

باقله منبع تامین فیبر مناسبی است. همچنین به دلیل بالا بودن میزان پروتئین، می‌تواند همراه با برنج (باقله پلو) به یک غذای کامل تبدیل شود. کلسیم و پتاسیم موجود در باقله می‌تواند از بروز پوکی استخوان جلوگیری نموده و به کنترل فشارخون بالا کمک می‌کند.[۳]

برای باقله خواصی در رابطه با سنگ کلیه، رماتیسم، مثانه و نقرس ذکر شده‌است. در عوض باقله تحریک کننده اصلی بیماری فاویسم بوده که به خاطر آن به این بیماری در فرهنگ عامه باقله‌ای گفته می‌شود. مصرف آن برای مبتلایان می‌تواند به مرگ بیمار منجر گردد در بسیاری از افراد باقالی جواب آزمایش هپاتیت ب را مثبت می‌کند و باعث اشتباه شدن آزمایش خون می‌شود و توصیه می‌شود خانم‌های باردار به هیچ عنوان مصرف نکنند تا به کودک آسیب وارد نشود.[۴]

مصرف در کشور ایران[ویرایش]

دانه باقلا

در کشور ایران بیشترین مصرف باقله به ساکنان شهرستان بهبهان واقع در جنوب شرقی استان خوزستان نسبت داده شده و کشت باقله ( بوقله به زبان محلی همین دیار )در این شهرستان به صورت وسیعی صورت گرفته است.[نیازمند منبع]

موارد مصرف امروزه باقالا[ویرایش]

در عمل، امروزه باقلا خواصّ پزشکی سنّتی خود را از دست داده و فقط مصرف خوراکی دارد. در برخی از نواحی باقلاخیز، مانند گیلان و مازندران، باقلای خام، به تفنّن، تنها یا با برخی «مخلّفاتِ» دیگر (مثلاً، در گیلان باکته، «اَشْبَل» یا تخم نمکسود ماهی) خورده می‌شود. اما خوردن باقلای پخته گرم (همراه با نمک و گلپر و سرکه) در کوچه و بازار بویژه در فصل سرما در همه جا معمول است. به گزارش مارتین لیوی، باقلای پخته «یکی از خوراکیهای عمده مستمندان است و در شهرهای مصر بیش‌تر مردم باقلا و روغن و سرکه را با نان لقمه کرده به عنوان صبحانه می‌خورند». در ایران، باقلا جزء اصلی چند خوراک، از جمله باقلاپلو، خورشِ باقلا، باقلا قاتق و کوفته باقلا نیز هست. در ادب فارسی، مدح یا ذمی از باقلا سراغ نداریم، ولی بسیاری از شاعران عرب، فارغ از قیل و قال حکما، در وصف و تشبیه باقلا داد سخن داده‌اند.[۵]

پانویس[ویرایش]

  1. دانشنامه رشد. «باقله «داروئی»». بازبینی‌شده در ۱۳ مهر ۸۸. 
  2. دانشنامه رشد. «باقله». بازبینی‌شده در ۱۳ مهر ۸۸. 
  3. تغذیه و سلامت (تبیان). «ارزش غذایی باقله». بازبینی‌شده در ۱۳ مهر ۸۸. 
  4. دانشنامه رشد. «باقله «داروئی»». بازبینی‌شده در ۱۳ مهر ۸۸. 
  5. http://www.wikifeqh.ir/باقلا#موارد مصرف امروزه باقلا

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • دانشنامه رشد
  • تبیان