باقلا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

باقلی
Illustration Vicia faba1.jpg
باقلی، Vicia faba
رده‌بندی علمی
فرمانرو: گیاهان
(طبقه‌بندی‌نشده): آوندداران
(طبقه‌بندی‌نشده): گیاهان گل‌دار
(طبقه‌بندی‌نشده): دولپه‌ای‌های نو
(طبقه‌بندی‌نشده): گل‌سرخ‌داران
راسته: باقلاسانان
تیره: باقلاییان
زیرخانواده: باقالی‌ها
سرده: ماشک
گونه: باقلا
نام دوبخشی
Vicia faba
مترادف

Faba sativa

میوهٔ باقلی به شکل غلاف

باقلی، باقلا، باقالی، باقله یا باقالا، باکله (تالشی) پخله(در زبان ترکی)(نام علمی: Vicia faba) گیاهی است یک ساله. دارای برگ‌های تخم مرغ شکل و میوهٔ غلاف مانند است. به میوه و دانه آن نیز باقله گفته می‌شود.[۱]

باقلی
ارزش غذایی به ازای هر ۱۰۰ گرم (۳٫۵ اونس)
انرژی۱٬۴۲۵ کیلوژول (۳۴۱ کیلوکالری)
58.29 g
فیبر خوراکی25 g
1.53 g
26.12 g
ویتامین‌ها
درصد ارزش روزانه
ویتامین (B۱)
۴۸٪
0.555 میلی‌گرم
(B۲)
۲۸٪
0.333 میلی‌گرم
نیاسین (B۳)
۱۹٪
2.832 میلی‌گرم
ویتامین ب۶
۲۸٪
0.366 میلی‌گرم
فولیک (B۹)
۱۰۶٪
423 میکروگرم
ویتامین ث
۲٪
1.4 میلی‌گرم
ویتامین کا
۹٪
9 میکروگرم
مواد معدنیمقدار
درصد ارزش روزانه
کلسیم
۱۰٪
103 میلی‌گرم
آهن
۵۲٪
6.7 میلی‌گرم
منیزیم
۵۴٪
192 میلی‌گرم
منگنز
۷۷٪
1.626 میلی‌گرم
فسفر
۶۰٪
421 میلی‌گرم
پتاسیم
۲۳٪
1062 میلی‌گرم
سدیم
۱٪
13 میلی‌گرم
روی
۳۳٪
3.14 میلی‌گرم

درصدهای تقریبی ارائه شده برای افراد بزرگسال از روی مرجع مصرف رژیم غذایی هستند.
منبع: مرکز داده غذای وزارت کشاورزی آمریکا

فواید پزشکی گیاه باقالی[ویرایش]

ماده‌ای که از گیاه باقلا به دست می‌آید می‌تواند برای تعیین گروه خونی افراد استفاده شود.[نیازمند منبع]

تاریخچه[ویرایش]

این گیاه پیشینهٔ کشت زیادی دارد. در مصر باستان، یونان باستان و روم باستان از این گیاه استفاده می‌شده‌است. و در ۲۸۰۰ سال پیش از میلاد مسیح به چین رسیده‌است.[۲]

خواص درمانی[ویرایش]

باقالا منبع تأمین فیبر مناسبی است. همچنین به دلیل بالا بودن میزان پروتئین، می‌تواند همراه با برنج (باقلاپلو) به یک غذای کامل تبدیل شود. کلسیم و پتاسیم موجود در باقله می‌تواند از بروز پوکی استخوان جلوگیری نموده و به کنترل فشارخون بالا کمک می‌کند.[۳]

برای باقالا خواصی در رابطه با سنگ کلیه، رماتیسم، مثانه و نقرس ذکر شده‌است. در عوض باقالا تحریک‌کنندهٔ اصلی بیماری فاویسم بوده که به خاطر آن به این بیماری در فرهنگ عامه باقله‌ای گفته می‌شود. مصرف آن برای مبتلایان می‌تواند به مرگ بیمار منجر گردد. در بسیاری از افراد باقالا پاسخ آزمایش هپاتیت ب را مثبت می‌کند و باعث اشتباه شدن آزمایش خون می‌شود و توصیه می‌شود خانم‌های باردار به هیچ عنوان مصرف نکنند تا به کودک آسیب وارد نشود.[نیازمند منبع]

موارد مصرف امروزه باقالا[ویرایش]

در عمل، امروزه باقلا خواصّ پزشکی سنّتی خود را از دست داده و فقط مصرف خوراکی دارد. در برخی از نواحی باقلاخیز، مانند گیلان و مازندران، باقلای خام، به تفنّن، تنها یا با برخی «مخلّفاتِ» دیگر (مثلاً، در گیلان باکته، «اشپل» یا تخم نمک‌سود ماهی) خورده می‌شود. اما خوردن باقلای پخته گرم (همراه با نمک و گلپر و سرکه) در کوچه و بازار به ویژه در فصل سرما در همه جا معمول است. به گزارش مارتین لیوی، باقلای پخته «یکی از خوراکی‌های عمده مستمندان است و در شهرهای مصر بیش‌تر مردم باقلا و روغن و سرکه را با نان لقمه کرده به عنوان صبحانه می‌خورند». در ایران، باقلا جزء اصلی چند خوراک، از جمله باقلاپلو، خورشِ باقلا، باقلا قاتق و کوفته باقلا نیز هست. در ادب فارسی، مدح یا ذمی از باقلا سراغ نداریم، ولی بسیاری از شاعران عرب، فارغ از قیل و قال حکما، در وصف و تشبیه باقلا داد سخن داده‌اند.[۴]

پانویس[ویرایش]

  1. یادکرد خالی (کمک)
  2. دانشنامهٔ رشد. «باقله». دریافت‌شده در ۱۳ مهر ۱۳۸۸.
  3. تغذیه و سلامت (تبیان). «ارزش غذایی باقله». دریافت‌شده در ۱۳ مهر ۱۳۸۸.
  4. http://www.wikifeqh.ir/باقلا#موارد مصرف امروزه باقلا

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • دانشنامه رشد
  • تبیان