پرش به محتوا

نوقا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
نوقا
نوقا
گونهشیرینی
مواد اصلینوقای سفید: شکر یا عسل، آجیل (بادام، گردو، پسته، فندق، سفیده تخم مرغ، گاهیً میوه‌های شیرین
نوقای قهوه‌ای: شکر یا عسل، آجیل (بادام، گردو، پسته، فندق)
نوقای وینی یا آلمانی: شکر، آجیل، شکلات
نوقای تبریز:[۱] شکر، عسل یا شیره، وانیل، سفیده تخم‌مرغ، مغز فندق و پسته
انواعگز
انرژی مواد خوراکی
(به‌ازای 100 سرو)
۳۹۸ کیلوکالری

نوقا یک شیرینی ساخته شده از عسل یا شکر، سفیده تخم مرغ، آجیل و گاهی تکه‌های میوه است. واژه نوقا از کلمه «pan nogat» در زبان اکسیتان گرفته شده و به نظر می‌رسد از کلمه لاتین «panis nucatus» به معنی «نان آجیلی» ریشه گرفته باشد.

سه گونه نوقا وجود دارد که یک گونه آن یعنی نوقای سفید («mandorlato» یا «torrone» در ایتالیا) با سفیده زده شده تخم مرغ و عسل درست می‌شود که در شهر کرمونا ایتالیا در اوایل سده پانزدهم پدید آمده‌است.

در سال ۲۰۱۶ گوگل نام اندروید هفت را «اندروید نوقا» برگزید.


ریشه‌شناسی

[ویرایش]

واژهٔ نوقا از زبان اکسیتان (pan nogat) وارد فارسی شده که خود از لاتین panis nucatus (نان آجیلی) ریشه گرفته است. واژه panis ریشه در بنواژه pa به معنی پروردن و غذا و خوراک همریشه واژه های فارسی پرور ، پلو و پِست و پنیر و واژه های لاتین پاستا و پاستور(طعام دهنده ، چوپان و همچنین nucat نیز همریشه واژه نقل فارسی است. در منابع تاریخی عربی از این شیرینی با نام ناطف یاد شده که نشان‌دهندهٔ پیشینهٔ کهن آن در خاورمیانه است.[۲]

تاریخچه

[ویرایش]

روایات بسیاری از ریشه نوقا وجود دارد. دستور پخت آن نخستین بار در کتابی به زبان عربی در بغداد در سده دهم میلادی که از آسیای میانه وام گرفته شده بود آمده‌است. در عربی «ناطف» خوانده می‌شد. در یکی از این دستور عمل‌ها نشان داده می‌شود که ناطف از شهر حران در جنوب شرقی ترکیه امروزی و مکانی میان شانلی‌اورفه و حلب آمده‌است. اشاره به نوقا در یک مثلثی میان بغداد، شانلی‌اورفه و حلب پیدا شده‌است. اواخر سده دهم میلادی ابن حوقل اشاره می‌کند که در منبج سوریه و بخارا در آسیای میانه ناطف خورده‌است.[۳]

تحولات تاریخی

[ویرایش]
  • سده ۱۵م: ورود به ایتالیا از طریق تجار ونیزی
  • سده ۱۷م: توسعهٔ انواع اروپایی در کرمونا و تون
  • سده ۱۹م: صنعتی‌شدن تولید در اروپا[۴]

انواع نوقا

[ویرایش]
مقایسه انواع اصلی نوقا
نوعمواد اصلیمنطقه
نوقای تبریزیعسل، سفیده تخم‌مرغ، فندق، پستهتبریز
نوقای سفیدشکر، سفیده تخم‌مرغ، بادامکرمونا، ایتالیا
نوقای قهوه‌ایشکر کاراملی، گردوخاورمیانه
نوقای وینیشکلات، فندقاتریش

نوقای تبریز

[ویرایش]
نوقای تبریز

نوقا (لوکا) همچنین یکی از سوغاتی‌های سنتی شهر تبریز است. این شیرینی در انواع گوناگون ساده، گردویی، وانیلی، پسته‌ای، آجیلی و شکلاتی تهیه می‌شود و «نوقای گردویی» متداول‌ترین نوع نوقای تبریز محسوب می‌گردد.[۵][۱]

نوقا (لوکا) از جایگاه مخصوصی در بین مردم تبریز برخوردار است و در جشن‌ها و اعیاد مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرد. طعم مناسب، ماندگاری بالا و قیمت پایین از دلایل استقبال از این شیرینی در شهر تبریز است.[۶]

ارزش غذایی

[ویرایش]

در هر ۱۰۰ گرم نوقای سنتی:

  • انرژی: ۴۰۰ کیلوکالری
  • چربی: ۱۵ گرم
  • پروتئین: ۷ گرم
  • کربوهیدرات: ۷۰ گرم

جستارهای وابسته

[ویرایش]

پیوند به بیرون

[ویرایش]

منابع

[ویرایش]
  1. 1 2 «طرز تهیه شیرینی نوقا ساده و شکلاتی، سوغات خوشمزه و پرطرفدار تبریز». باشگاه خبرنگاران جوان. دریافت‌شده در ۳۰ آوریل ۲۰۲۲.
  2. ↑ Davidson، Alan (۲۰۱۴). «Oxford Companion to Food». Oxford University Press: ۵۶۷.
  3. ↑ "Le nougat dans tous ses états, une histoire méditerranéenne de confiserie, Marie Josèphe Moncorgé, Tambao livres, 2013". Retrieved 11 January 2016.
  4. ↑ Rodinson، Maxime (۲۰۰۱). Medieval Arab Cookery. Prospect Books. ص. ۱۲۳-۱۲۵.
  5. ↑ «حلاوت جشن بندگی را با شیرینی‌های اصیل ایرانی بچشیم». خبرگزاری دانا. دریافت‌شده در ۳۰ آوریل ۲۰۲۲.
  6. ↑ «سوغاتی‌های تبریز، یادگاری شیرین برای گردشگران». خبرگزاری ایسنا. دریافت‌شده در ۳۰ آوریل ۲۰۲۲.
برگرفته از «https://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=نوقا&oldid=42849498»