ودکا
ودکای قرمز با برند اسمیرنوف | |
| گونه | نوشیدنی الکلی |
|---|---|
| خاستگاه | لهستان، روسیه، سوئد[۱][۲] |
| منطقه | مرکز، شمال، و خاور اروپا |
| مواد اصلی | آب، الکل |
| انواع | ودکای مزهدار |
| ۱۲۲ کیلوکالری | |
| اطلاعات دیگر | ساختهشده از غلاتی چون گندم، ذرت، یا سیبزمینی |
ودکا (لهستانی: wódka [ˈvutka]؛ روسی: водка [ˈvotkə]؛ سوئدی: vodka [vɔdkɑ:]) یک نوشیدنی الکلی تقطیری شفاف است. انواع مختلف آن در لهستان، روسیه و سوئد منشأ گرفتهاند. ودکا عمدتاً از آب و اتانول تشکیل شده است، اما گاهی دارای ناخالصیها و طعمدهندههایی نیز میباشد.[۳] بهطور سنتی، این نوشیدنی با تقطیر مایع حاصل از تخمیر در فرآوری غذایی غلات و سیبزمینی تهیه میشود، زیرا سیبزمینی از قرن هجدهم در اروپا معرفی شد. برخی از برندهای مدرن از ذرت، نیشکرها، میوه، عسل و شیره درخت افرا بهعنوان پایه استفاده میکنند.
از دهه ۱۸۹۰، ودکاهای استاندارد دارای ۴۰٪ درصد الکل (ABV) (۸۰ خلوص الکل) بودهاند.[۴] اتحادیه اروپا حداقل میزان الکل ودکا را ۳۷٫۵٪ تعیین کرده است.[۵] در ایالات متحده آمریکا، ودکا باید حداقل دارای ۴۰٪ الکل باشد.[۶]
ودکا بهطور سنتی «خالص» (بدون مخلوط کردن با آب، یخ یا سایر کوکتلها) نوشیده میشود و در کمربند ودکا شامل بلاروس، استونی، فنلاند، ایسلند، لتونی، لیتوانی، نروژ، لهستان، روسیه، سوئد و اوکراین معمولاً در حالت کاملاً سرد از فریزر سرو میشود.[۳] همچنین در کوکتلهایی مانند مارتینی، کازماپولیتن، ودکا تونیک، اسکرو درایور، گریهاوند، روسی سیاه، روسی سفید، ماسکو میول، بلادی مری، سزار (کوکتل) و رد بول ودکا استفاده میشود.
تاریخچه
[ویرایش]واژه «ُودکا» از زبان روسی میآید و حالت تصغیر واژه «وادا» (به روسی: Вода) به معنی «آب» است.[۷][۸] در دوران امپراتوری روسیه از سیبزمینی لهشده برای تهیه ودکا استفاده میشد. اما اکنون در روسیه از دانههای خالص غلات برای تهیه ودکا استفاده میشود.[۹] اما به طوری، خاستگاه دقیق ودکا مشخص نیست.[۱۰]
در طول تاریخ برای مقاصد درمانی به ودکا گیاهان خوراکی و دارویی میافزودند و در زبان لاتین به آن «آب زندگانی» میگفتند.[۱۰]
ساخت
[ویرایش]معمولاً با تقطیر شرابی که از تخمیر غلات یا سیبزمینی به دست آمده اتانول تقریباً خالص تهیه میکنند و سپس آن را با نسبتی خاص با آب مقطر مخلوط میکنند تا ودکا ساخته شود. اصولاً هرچه ودکا بیرنگتر و بیبوتر باشد کیفیت آن بالاتر و خالصتر است. معمولاً در آخرین مرحله تهیه ودکا آن را از زغال چوب رد میکنند تا باقیمانده مزه و بوی آن از بین برود. ودکا برای جلوگیری از ریزش مو، به مقدار متوسط مصرف میشود[۹] نشاسته موجود در غلات و سیب زمینی توسط میکروارگانیزمها قابل تجزیه شدن و تخمیر الکلی نیست. از این رو در فرایند تهیه الکل از غلات و سیبزمینی لازم است ابتدا نشاسته توسط برخی آنزیمها به قندهای سادهتر و قابل تخمیر مانند مالتوز تبدیل شوند. این عمل با استفاده از دانههای خردشده جو و گندم جوانهزده و خشکشده صورت میگیرد که به آنها مالت میگویند.
راه دیگر ساخت ودکا با شیر است. پس از آنکه چربی شیر را میگیرند و با آن پنیر درست میکنند مقدار زیادی آبپنیر باقی میماند که از آن مایعی شور و شیرین به نام پرمیت تهیه میکنند. این بهترین ماده برای تخمیر و تبدیل به الکل است. پیشینه ساخت الکل با این روش به سه تا چهار هزار سال پیش و در میان قبایل کوچنشین قزاقستان، قرقیزستان، و مغولستان بازمیگردد که نوشیدنیهای الکلی خود را از شیر مادیان، گاومیش، یا گاو تهیه میکردند.[۱۰]
ودکای تهیهشده از جو و چاودار مزه تندتری دارد و قویتر است. ذرت به پایهٔ ودکا مزه شیرینتری میدهد. ودکای ساخته شده از سیبزمینی مزه خاکی میدهد. بعضی از تقطیرکنندگان ودکا به آن میوه، نمک و حتی بیکن میافزایند.[۱۰]

درصد الکل
[ویرایش]ودکا یک نوشیدنی الکلی با درصد الکل بالا (بین ۳۵ تا ۵۵ درصد) است. ودکای سنتی روسیه و لهستان معمولاً ۴۰ درصد الکل دارد. ودکایی که در لهستان، روسیه، جمهوری چک، استونی، لاتویا، اوکراین و لیتوانی به فروش میرسد ۴۰٪ است. ودکای اروپایی دستکم ۳۷/۵٪ است. همچنین ودکایی که در آمریکا به فروش میرسد حداقل ۴۰٪ است. تعیین میزان ۴۰٪ به گستردگی و بهطور اشتباه به دمیتری مندلیف نسبت داده میشود.

مصرف
[ویرایش]بهطور سنتی ودکا همراه با آب، یخ، یا دیگر ترکیبات مصرف نمیشود. در کشورهای غربی، ودکا به عنوان پایه بسیاری از کوکتلها[۱۰] مانند مارتینی ودکا، تونیک ودکا، بلادی مری استفاده میشود.
جستارهای وابسته
[ویرایش]پانویس
[ویرایش]- ↑ "The History of Vodka". Proof.
- ↑ The Art of Distilling, Revised and Expanded: An Enthusiast's Guide to the Artisan Distilling of Whiskey, Vodka, Gin and other Potent Potables. Quarry Books. January 2019. ISBN 978-1-63159-555-4.
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ Herlihy, Patricia (2012). Vodka: A Global History. Reaktion Books. p. 12. ISBN 978-1-86189-929-3.
- ↑ Evseev, Anton (21 November 2011). "Dmitry Mendeleev and 40 degrees of Russian vodka". Science. Moscow: English Pravda.Ru. Retrieved 6 July 2014.
- ↑ "The Production of Vodka". Archived from the original on 22 January 2008. Retrieved 20 January 2007.
- ↑ "United States Code of Federal Regulations Title 27, Section 5.22(a)(1)". United States Government Printing Office. Archived from the original on 23 November 2011. Retrieved 31 May 2011.
- ↑ Amazing facts about Russia, Telegraph
- ↑ CNN
- ↑ ۹٫۰ ۹٫۱ Official Bartender's Guide, 63rd edition - Page 221, ISBN 0-446-38763-0
- ↑ ۱۰٫۰ ۱۰٫۱ ۱۰٫۲ ۱۰٫۳ ۱۰٫۴ «ودکا چیست و چه کسی آن را اولین بار ساخت». بیبیسی فارسی. ۲۳ آذر ۱۴۰۰.
منابع
[ویرایش]- مهدی شبانی-روزنامهنگار (۱۴ تیر ۱۳۹۹). «چگونه ودکا کرملین را شکست داد». بیبیسی فارسی.