شکرپاره

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
شکرپاره.

شِکَرپاره نوعی شیرینی است که امروزه بیشتر در افغانستان و پاکستان[۱] تهیه و مصرف می‌شود. در افغانستان به گویش محلی آن را شکرپیره یا شیرپیره می‌نامند.

این شیرینی در قدیم در ایران نیز رواج داشته و با نام‌های شکربیزه، شکربوره، شکربوزه، شکربورک، شکربره، شکربرگ،[۲] شکرپیره، شکرباره، سنبوسه قندی، اگردک،[۳] سکری وسکران[۴] شناخته می‌شده و در اشعار فارسی از آن زیاد نام برده شده‌است.[۵]

برای تهیهٔ شکربیزه در درون قطعاتی کوچک از خمیر آرد گندم، شکر و مغز بادام و پستهٔ نیم‌کوفته انباشته و می‌پزند.[۶]

طرز تهیه آن چنین است که مقداری روغن را داغ کنند و بقدری آرد در آن ریزند که مثل ترحلوا شود. آن وقت آن را کنار گذارند تا سرد گردد. سپس در میان سینی ریزند و خوب بمالند تا سفید شود و بعد مقداری شکر را قوام آورند، سپس آن را تکان دهند تا سفت و سرد شود. آنگاه آنرامخلوط کنند و ته سینی را دارچین پاشند و پهن کنند ویک دو سیر هم قند کوبیده روی آن پاشند.[۷]

در ادبیات فارسی از نام‌های گوناگون ذکرشده در بالا برای اشاره به این شیرینی استفاده شده، برای نمونه نظامی گنجوی می‌گوید:[۸]

شکربوزه با نوک دندان به راز
شکرخواره را کرده گردن دراز.

اگردک[ویرایش]

اَگردَک (اَگرده، مُچی) نام یک شیرینی تقریباً مشابه با شکرپاره بوده که لغتنامهٔ دهخدا آن را مترادف با شکربوره قرار داده ولی در وصف آن می‌نویسد: نانی بدین صورت به اندازه مشتی کوچک از آرد گندم و چربوی دُنبه و بی شکر و گاهی با شکر. قسمی نان مخروطی چون مچ بسته‌ای و روغن آن از چربوی دنبه و پیه کنند نه روغن. نوعی نان شیرین شبیه به قطاب اندازه محتوی یک مشت گره کرده. شکربوره. مچی.[۹]

منابع[ویرایش]

  1. «همشهری آن‌لاین». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۲ مارس ۲۰۰۸. دریافت‌شده در ۱۳ آوریل ۲۰۰۸.
  2. [پیوند مرده] شکربره - [ avfvi ]
  3. دهخدا[پیوند مرده]
  4. [پیوند مرده] شکربیره - [ avfdvi ]
  5. دهخدا، سرواژهٔ شکربورک[پیوند مرده]
  6. «فرهنگ فارسی معین». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۸ دسامبر ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۱۳ آوریل ۲۰۰۸.
  7. دهخدا به نقل از فرهنگ معین.[پیوند مرده]
  8. دهخدا، سرواژهٔ شکربوزه[پیوند مرده]
  9. «لغتنامه دهخدا، سرواژهٔ اگردک». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۳ فوریه ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۲۵ دسامبر ۲۰۱۹.