رزا منتظمی

رزا منتظمی
زادهٔ	۱۳ مرداد ۱۳۰۱ تنکابن
درگذشت	۱ آبان ۱۳۸۸ (۸۷ سال) تهران
آرامگاه	بهشت زهرا
دیگر نام‌ها	فاطمه بحرینی
آثار	هنر آشپزی
همسر	عبدالعلی منتظمی
والدین	بصیرالسطنه

فاطمه خانم بحرینی مشهور به رزا منتظمی (۱۳۰۱ تنکابن – ۱۳۸۸ تهران) استاد آشپزی و نویسنده کتاب هنر آشپزی بود.

زندگی

پدرش بصیرالسطنه بود و در منزل آشپزخانه مفصل و آشپز داشتند. او نخستین بار زمانی که پنج ساله بود به آشپزخانه منزل رفت و غذا درست کرد. پدرش بصیرالسطنه با خوردن آن غذا بسیار خوشحال شد و او را تشویق کرد و او باز هم روزهای دیگر به آشپزخانه رفت و با هر چه به دستش می‌رسید غذا می‌ساخت. او بعدها برای دوستان و آشنایان آشپزی را آموزش می‌داد و با اصرار آنها کلاس آشپزی را بصورت عمومی آغاز کرد و از آنجا که هر روز دیکته کردن دستور غذاها و یاداشت برداشتن هنرآموزان وقت گیر و خسته کننده بود به فکر انتشار کتابی افتاد.

رزا منتظمی در تحصیلات ابتدایی در امتحانات نهایی بین مدارس دخترانه و پسرانه شاگرد اول شد. نخستین نسخه کتاب هنر آشپزی در سال ۱۳۴۳ با ۶۰۰ دستور غذایی منتشر شد. او خودش ناشر کتابش بود و مدت‌ها این کتاب را در خانه‌اش به فروش می‌رساند. او که پیش از انقلاب کلاس‌های آشپزی برپا می‌کرد، پس از انقلاب تنها از فروش این کتاب امرار معاش می‌کرد.

به گفته خانم منتظمی نوشتن این کتاب بیش از دو سال طول کشید. آخرین چاپ‌های هنر آشپزی در دو جلد منتشر می‌شود و شامل بیش از ۱۷۰۰ غذای ایرانی و فرنگی است.

رزا منتظمی نقل کرده است که از سال ۱۳۳۷ در تهران کلاس آشپزی و شیرینی‌پزی داشته است و هزاران نفر در کلاس‌های او شرکت می‌کردند.

او در ۸۷ سالگی در ۱ آبان ۱۳۸۸ درگذشت.

کتاب هنر آشپزی

۴۲ ساله بود که خودش چاپ نخست اثر ماندگارش هنر آشپزی را شامل ۶۰۰ دستور خوراک و شیرینی منتشر کرد.

کتاب هنر آشپزی در زمان حیات نویسنده‌اش بیش از پنجاه بار تجدید چاپ شد و حدود یک میلیون نسخه از آن به فروش رسید. چاپ چهل و یکم این کتاب در دو جلد منتشر شده و بیش از ۱۷۰۰ غذای ایرانی و فرنگی را شامل می‌شود. کتاب رزا منتظمی در چند دههٔ اخیر در منزل بیشتر مردم طبقهٔ متوسط ایران یافته می‌شود و از هدایای معمول به زوج‌های جوان است.

این کتاب در سال‌های جنگ هشت‌سالهٔ ایران و عراق و دوران کمبود کاغذ و مشکلات چاپ در ایران، برای جلوگیری از فروش به صورت بازار سیاه، با «دفترچه بسیج اقتصادی» فروخته می‌شد. هنگام خرید کتاب این دفترچه‌ها ممهور می‌شد تا نشان‌دهندهٔ آن باشد که خریدار سهمیهٔ هنر آشپزی را دریافت کرده است.

او دریک مصاحبه اش گفت:خودم میرفتم چاپخانه یک بار به کلمه باقالی یک نقطه اضافه شده بود رفتم گفتم فیلم چاپ را عوض کنند. گفتم نکند یکباره یکی راه بیفتد دور شهر دنبال یاقالی! از ۱۳۴۳ تا مرگ رزا در ۱۳۸۸، «هنر آشپزی» بیش از ۵۰ بار تجدید چاپ شد و حدود یک میلیون نسخه فروخت. چاپ چهل‌ویکم، در دو جلد با بیش از ۱۷۰۰ دستور غذایی، به گنجینه‌ای در خانه‌های طبقه متوسط ایرانی تبدیل شد.

جستارهای وابسته

• آشپزی ایرانی