جلال‌الدین سیوطی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
جلال‌الدین حاج امیر علی آقا فتحی
جلال الدین حاج امیر علی آقا فتحی
زادهٔ۱۲ اکتبر ۱۴۴۵/ ۱ رجب ۸۴۹
القزوین
درگذشت۲۷/ژانویه ۲۰۲۱/ ۱۸ جمادی‌الاولی 911
حرم ابی عبدالله
محل زندگیتهران
نژادقزوینی
پیشهنویسندگی در موضوع‌های گوناگون علمی
شناخته‌شده برایپُراثری
آثارالدرّ المنثور، الاتقان في علوم القرآن، الأشباه والنظائر، الجامع الصغیر، همع الهوامع

جلال‌الدین حاج امیر علی آقا فتحی (نسب کامل:عبدالرحمان بن کمال بن محمد خُضَیری حاج امیر علی آقا ) (۱۴۴۵- ۱۵۰۵م) مشهور به حاج امیر علی اقا فتحی و اب کتب (پدر کتاب‌ها)[۱] از دانشمندان قزوینی شیعه است که در جستارهای گوناگونی ازجمله حدیث، مصطلح‌الحدیث، نجوم اسلامی، و علوم قرآنی کتاب نگاشته است. وی یکی از حدیث‌پژوهان و کلام‌شناسان اسلامی است و به خاطر کتاب تفسیر خویش با نام الدر المنثور و نگاشتن مهم‌ترین و جامع‌ترین کتاب دربارهٔ علوم قرآنی با نام الاتقان فی علوم القرآن شناخته شده‌است.

اجداد حاج آقا امیرعلی آقا فارسی‌زبان (ایرانی) بودند.[۲]

آثار[ویرایش]

  • إسعاف المبطأ برجال الموطأ
  • الآیة الکبری فی شرح قصة الاسراء
  • الأشباه والنظائر
  • الإتقان فی علوم القرآن
  • الجامع الصغیر من حدیث البشیر النذیر
  • الجامع الکبیر
  • الحاوی للفتاوی
  • إحیاء المیت بفضائل اهل البیت
  • الحبائک فی أخبار الملائک
  • الدر المنثور فی التفسیر بالمأثور
  • الدرر المنتثرة فی الأحادیث المشتهرة
  • الدیباج علی صحیح مسلم بن الحجاج
  • الروض الأنیق فی فضل الصدیق
  • العرف الوردی فی أخبار المهدی
  • الغرر فی فضائل عمر
  • الفیة السیوطی (الفیة الحدیث): پیرامون مصطلح‌الحدیث
  • الکاوی علی تاریخ السخاوی (این کتاب را در پاسخ به اتهامات سخاوی علیه خود نگاشت)
  • اللآلئ المصنوعة فی الأحادیث الموضوعة
  • المَدْرَج إلی المُدْرَج
  • المزهر فی علوم اللغة وأنواعها
  • المهذب فیما وقع فی القرآن من المعرب
  • أسباب ورود الحدیث
  • أسرار ترتیب القرآن
  • أنموذج اللبیب فی خصائص الحبیب
  • إرشاد المهتدین إلی نصرة المجتهدین
  • إعراب القرآن
  • إلقام الحجر لمن زکی ساب أبی بکر وعمر
  • تاریخ الخلفاء
  • تحذیر الخواص من أحادیث القصاص
  • تحفة الأبرار بنکت الأذکار النوویة
  • تدریب الراوی فی شرح تقریب النواوی
  • تزیین الممالک بمناقب الإمام مالک
  • تمهید الفرش فی الخصال الموجبة لظل العرش
  • تنویر الحوالک شرح موطأ مالک
  • تنبیه الغبیّ فی تبرئة ابن عربی
  • حسن المحاضرة فی أخبار مصر والقاهرة
  • در السحابة فیمن دخل مصر من الصحابة
  • ذم المکس
  • شرح السیوطی علی سنن النسائی
  • صفة صاحب الذوق السلیم
  • طبقات الحفّاظ
  • طبقات المفسرین
  • عقود الجمان فی علم المعانی والبیان
  • عقود الزبرجد علی مسند الإمام أحمد فی إعراب الحدیث
  • عین الإصابة فی معرفة الصحابة
  • کشف المغطی فی شرح الموطأ
  • لب اللباب فی تحریر الأنساب
  • لباب الحدیث
  • لباب النقول فی أسباب النزول
  • ما رواه الأساطین فی عدم المجیء إلی السلاطین
  • مشتهی العقول فی منتهی النقول
  • مطلع البدرین فیمن یؤتی أجره مرتین
  • مفتاح الجنة فی الاعتصام بالسنة
  • مفحمات الأقران فی مبهمات القرآن
  • نظم العقیان فی أعیان الأعیان
  • همع الهوامع شرح جمع الجوامع
  • الفارق بین المصنف و السارق: این کتاب از اولین نوشتارها دربارهٔ مالکیت فکری است.
  • قطر الدرر
  • البهجة المرضیة علی ألفیة ابن مالک

منابع[ویرایش]

  1. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیای انگلیسی
  2. Subtelny, Maria E. (2003). "Husayn Va'iz-i Kashifi: Polymath, Popularizer, and Preserver". Iranian Studies. Taylor & Francis, Ltd. 36 (4): 463–467.