الرحمن
| الرحمن | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| دستهبندی | مکی | ||||
| اطلاعات آماری | |||||
| ترتیب در قرآن | ۹۷ | ||||
| جزء | ۲۷ | ||||
| شمار آیهها | ۷۸ | ||||
| شمار واژهها | ۳۴۹ | ||||
| شمار حرفها | ۱۷۰۸ | ||||
| متن سوره | |||||
 | |||||
|
|
||||
سورهٔ الرّحمن[۱] (به عربی: ٱلرَّحْمٰنِ، بهصورت لاتین: ar-raḥmān؛ بهمعنای «بخشنده»، «بسیار مهربان» یا «رحمانترین»)، پنجاهوپنجمین سورهٔ قرآن کریم است و ۷۸ آیه دارد. این سوره در مکه نازل شده و بر موضوعاتی چون رحمت الهی، آفرینش، و رابطهٔ میان خدا و انسان تأکید میکند. همین امر سبب شده که سورهٔ الرحمن جایگاه ویژهای در تعالیم اسلامی داشته باشد.[۲]
نام سوره الرَّحمن در آیهٔ نخست آمده و بهمعنای «بسیار بخشنده» یا «بخشایندهترین» است. این لقب الهی در فرمول افتتاحیه که پیش از هر سورهای (به جز سورهٔ توبه) ذکر میشود نیز ظاهر میگردد: «به نام خداوند بخشندهٔ مهربان». ترجمههای انگلیسی نام سوره شامل «The Most Gracious» (بسیار مهربان)،[۳] «The All Merciful» (همهرحم)،[۴] «The Lord of Mercy» (پروردگار رحمت)، «The Beneficent» (بخشاینده)، و «The Mercy-Giving» (دهندهٔ رحمت) هستند.
در قرن چهارم میلادی، سنگنوشتههای پیش از اسلام در جنوب عربستان کمکم جای خود را به عبارات یکتاپرستانه دادند و در آنها اصطلاح رحمان به کار گرفته شد.[۵]
در مورد اینکه سورهٔ الرَّحمن از سورههای مکی است یا مدنی، اختلاف نظر وجود دارد. تئودور نلدکه و کارل ارنست آن را از سورههای اوایل دورهٔ مکی میدانند (با توجه به کوتاهی طول آیات)، در حالی که عبد الحلیم در ترجمهٔ خود آن را مدنی دستهبندی کرده است.[۶][۷] با این حال، بیشتر دانشمندان مسلمان سورهٔ الرحمن را سورهای مکی میدانند.[۸][۹] بر اساس ترتیب سنتی مصر، الرحمن ۹۷مین سورهٔ نازلشده است.[۱۰] نلدکه آن را زودتر، در جایگاه ۴۳ قرار داده و ارنست آن را پنجمین سورهٔ نازلشده میداند.[۱۱]
خلاصهٔ محتوا
[ویرایش]- ۱–۴: خداوند قرآن را به انسان آموخت.
- ۵–۱۶: خداوند خالق همهٔ چیزهاست.
- ۱۷–۲۵: خداوند بر دریاها و آنچه در آنهاست احاطه دارد.
- ۲۶–۳۰: خداوند همیشه زنده است، در حالی که همهٔ دیگران نابود و فناپذیرند.
- ۳۱–۴۰: خداوند بیتردید هم انسانها و هم جنّیان را داوری خواهد کرد.
- ۴۱–۴۵: خداوند گناهکاران را به دوزخ خواهد سپرد.
- ۴۶–۷۸: لذتها و نعمتهای بهشت توصیف شده است.[۱۲]
ساختار سوره
[ویرایش]سورهٔ الرَّحمن بهطور کامل به سجع نوشته شده است؛ نثری موزون و مبتنی بر آهنگ که از ویژگیهای شعر نخستین عربی است.[۱۳]
ویژگی ساختاری برجستهٔ این سوره، تکرار آیهای تکرارشونده است:
«پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را انکار میکنید؟»[۲] (یا در ترجمهٔ آربی: «ای، کدام یک از بخششهای پروردگارتان را انکار خواهید کرد؟»[۳]) که در ۳۱ مورد از ۷۸ آیه تکرار شده است.
سورهٔ ۵۵ (سورهٔ الرحمن) از ۲۶ دوبیتی، ۴ سهبیتی و یک بند ابتدایی ۱۳ آیهای تشکیل شده است که همه با همین آیهٔ تکرارشونده پایان مییابند. دوبیتی پایانی با ستایش نام خدا دنبال میشود.
از نظر موضوعی، سورهٔ الرحمن را میتوان به تقریباً سه بخش تقسیم کرد:[۱۴]
- آیات ۱–۳۰: نمایشهای طبیعی قدرت آفرینش و رحمت خداوند، و نعمتهایی که بر ساکنان زمین نازل میشود.
- آیات ۳۱–۴۵: داوری نهایی و کیفر سنگینی که بر گنهکاران وارد خواهد شد.
- آیات ۴۶–۷۸: توصیف لذتها و نعمتهایی که برای پرهیزکاران در بهشت مهیا است.
در حدیث
[ویرایش]به دلیل زیبایی شعری سورهٔ الرحمن، این سوره غالباً با عنوان «عروس قرآن» شناخته میشود.[۱۵] مطابق حدیثی، عبدالله بن مسعود نقل میکند که پیامبر خدا (صلّیاللهعلیهوآلهوسلّم) فرمود:
منابع
[ویرایش]- ↑ Ibn Kathir. "Tafsir Ibn Kathir (English): Surah Al Rahman". Quran 4 U. Retrieved 27 January 2020.
- ↑ "Surah Ar Rahman (1-78)". e-maan.com (به انگلیسی). 2024-07-18. Retrieved 2024-10-14.
- ↑ The Koran, trans. A. J. Arberry (Oxford Islamic Studies Online), Q55.
- ↑ The Qur’an, trans. M. A. S. Abdel Haleem (Oxford: Oxford University Press, 2010), 353.
- ↑ Robert Schick, Archaeology and the Quran, Encyclopaedia of the Qur'an
- ↑ Haleem, The Qur’an, 353.
- ↑ Theodor Nöldeke: Geschichte des Qorans. Verlag der Dieterichschen Buchhandlung, Göttingen, 1860, pp. 107-108 ff.
- ↑ The Message of the Quran, M. Asad, 1982, Introduction Surah ar-Rahman.
Although most of the commentators regard this surah as a Meccan revelation, Zamakhshari and (among the later scholars) Suyuti ascribe it to the Medina period. Baydawi leaves the question open, and adds that parts of it may have been revealed before and parts after the Prophet's hijrah to Medina. Some authorities are of the opinion that it followed immediately upon surah 13 ("Thunder"): an opinion which is not very helpful since that surah, too, cannot be assigned to either of the two periods with any degree of certainty.
- ↑ "Directorate of Religious Affairs, Introduction Surah ar-Rahman".
[Translation] This Surah was revealed in the Meccan Period. [Original] Mekke döneminde inmiştir.
- ↑ Carl Ernst, How to Read the Qur'an (Chapel Hill: The University of North Carolina Press, 2011), 40.
- ↑ Ernst, How to Read the Qur'an, 44.
- ↑ Wherry, Elwood Morris (1896). A Complete Index to Sale's Text, Preliminary Discourse, and Notes. London: Kegan Paul, Trench, Trubner, and Co.
This article incorporates text from this source, which is in the public domain. - ↑ "Rhyming Prose", in Encyclopaedia of the Qur’an, ed. Jane Dammen McAuliffe (Leiden: Brill, 2001).
- ↑ Arberry, The Koran, Q55:15.
- ↑ Motala, Moulana Suhail (3 February 2021). "Surah Rahman is the beauty of the Quran". Suffa Books.
- ↑ "Surah Rahman - The Beauty Of Quran". Islamic Articles (به انگلیسی). 24 October 2017. Retrieved 21 February 2021.
- ↑ Al-Bayhaqi. Shuab ul Iman.
| عمومی | |
|---|---|
| کتابخانههای ملی | |
| سایر | |
