ابوبکر باقلانی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

ابوبکر محمد بن طیب بن محمد باقلانی اشعری بصری از دانشمندان مسلمان اشعری در علم کلام و نحو سده چهارم هجری قمری در فارس زاده شد و در ۶۵ سالگی در مدینه درگذشت.[۱]

زندگی نگاشت[ویرایش]

شرایط تاریخی[ویرایش]

فروپاشی خلافت عباسی که حاصل پاره پاره شدن قدرت مرکزی اش بود تاثیرات مخرب بیواسطه ای بر جایگاه مسلمانان اهل سنت داشت.نظامیان شیعه همچون آل بویه در شرق و حمدانیان در سوریه شمالی و بین النهرین شمالی و غیره کنترل ممالک اسلامی را بدست داشتند. اهل سنت نه تنها مجبور به دفاع از جایگاه خود در مقابل اهل تشیع بودند بلکه همچنین مجبور بودند تا به انتقادات بسیار قوی متکلمان و عارفان و اخلاقیان شیعه پاسخ گویند.رویارویی با الهیات شیعه نه تنها بزرگترین پالش برای متکلمان اهل سنت بود بلکه یک چالش درونی نیز بود.[۲]

نام[ویرایش]

نام وی ابو بکر محمد ابن طیب این محمد ابن جعفر این قاسم الباقلانی بصری است.او همچنین به نام قاضی ابو بکر نامبردار است.وی در بصره زاده شده است و اوضاع و احوال آن نامعلوم است.تاریخ زادروز وی نیز برای هیچ کدام از زندگی نامه نویسانش معلوم نیست.جوزف الیان سرکیس بر این باور است که قاضی باقلانی در سال 338 هجری زاده شده است .هیچ چیزی در باب اوائل زندگانی باقلانی در بصره دانسته نیست. وی از بصره به بغداد نقل مکان می کند و اصول را زیر نظر فردی اشعری به نام مجاهد طائی،فقه را نزد ابو بکر ابهری از پیشروان مالکی در بغداد فرا می گیرد..[۳]

کنیه[ویرایش]

در باب کنیه وی به بقلانی آمده است که ابن خلکان در باب این کنیه و تلفظ صحیح آن بتفصیل سخن رانده است و در نهایت نتیجه گرفته است که نام وی باید از بقلا باشد.گرچه که حریری بر این باور است که نام وی مشتق از بقلی است..[۴]

اساتید[ویرایش]

«علم معقول» را از ابوعبداللّه محمدبن احمدبن مجاهد طائی ، شاگرد ابوالحسن اشعری ، فراگرفته بود.[۵] از جمله استادان او در کلام ابوالحسن باهلی بصری بود که او نیز از شاگردان ابوالحسن اشعری بود و، به گفته خود باقلاّنی، او با ابواسحاق اسفراینی (اسفراینی، ابواسحاق) و ابن فورک به درس شیخ باهلی می‌رفته اند.[۶]

کتاب‌شناسی[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. باقلانی، لغت‌نامه دهخدا.
  2. The political Doctrine of Baqillani,Yusuf IBIsh Beyrut 1966,p4-5
  3. The political Doctrine of Baqillani,Yusuf IBIsh Beyrut 1966,p4-5
  4. The political Doctrine of Baqillani,Yusuf IBIsh Beyrut 1966,p4-5
  5. محمدبن احمد ذهبی، سِیَراعلام النبلاء، ج۱۷، ص۱۹۱، چاپ شعیب ارنؤوط و حسین اسد، بیروت ۱۴۰۱ـ۱۴۰۹/ ۱۹۸۱ـ۱۹۸۸.
  6. ابن عساکر، تبیین کذب المفتری فیما نسب الی الامام ابی الحسن الاشعری، ج۱، ص۱۷۸، چاپ حسام الدین قدسی، قاهره ۱۳۴۷/ ۱۹۲۸.