ابن ندیم

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

ابوالفرج محمد بن ابی‌یعقوب اسحاق بن محمد بن اسحاق (مرگ ۳۸۵ قمری)(۹۳۲-۹۹۵) کتاب‌شناس و زندگینامه نویس سده چهارم هجری اهل بغداد بود.[۱] [۲]وی نویسنده کتاب الفهرست است.

زندگی‌نامه

ابن ندیم در قرن چهارم در بغداد می‌زیست. کنیه‌اش ابو الفرج و کنیه پدرش ابو یعقوب بود. [۱]

وی نزد حسن بن سوار ، منطق دان و مترجم کتابهای علمی و یونس القاس ، مترجم متون کلاسیک ریاضی ؛ و ابوالحسن محمد بن یوسف النقیط ، دانشمند علوم یونانی تحصیل کرد.

آثار

ابن ندیم آثار زیادی نوشته‌است ولی مهمترین اثر او که شهرت جهانی دارد کتاب الفهرست است. از دیگر آثار او کتاب الاوصاف و التشبیهات است. شهرت او بیشتر به خاطر کتاب الفهرست او است.

الفهرست در سال ۳۷۷ هـ. ق (۹۸۷ میلادی) به انجام رسید و احتمالاً پس از آن نیز ابن ندیم اطلاعاتی را بر آن افزود. این کتاب جامع‌ترین اثر در حوزه کتابشناسی عمومی در چهار سده نخست هجری است، که فهرستی از کلیه کتبی که تا آن زمان به زبان عربی نگاشته شده و شرح حال مؤلفانش را دربردارد. این کتاب بمثابه دانشنامه‌ای از تاریخ، فرهنگ، ادبیات و مذهب از پیش از اسلام تا زمان مؤلف است.[۳]

بخش‌های الفهرست

الفهرست ده بخش دارد:

  1. کتب مقدس مسلمانان، مسیحیان و یهودیان؛
  2. نحو و لغت (زبانشناسی)
  3. تاریخ و انساب
  4. شعر و شاعران
  5. علم کلام و متکلمان
  6. فقه، حدیث، فقها و محدثان
  7. فلسفه و علوم قدیم
  8. افسانه، سحر و جادو
  9. مذاهب و ادیان غیرالهی نظیر هندوان، مانویان و بوداییان
  10. کیمیا[۳]

منابع

  1. "FEHREST – Encyclopaedia Iranica". Retrieved 28 July 2014.
  2. «ابن ندیم، محمد بن اسحاق - ویکی‌نور، دانشنامهٔ تخصصی». wikinoor.ir. بایگانی‌شده از اصلی در ۷ اکتبر ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۱-۲۲.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ «ابن ندیم، دائرةالمعارف اسلامی». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۹ اکتبر ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۲۷ اکتبر ۲۰۱۳.
  • الوافی ۲: ۱۹۷
  • لسان المیزان ۵: ۷۲
  • لغتنامهٔ دهخدا.

پیوند به بیرون