پرش به محتوا

شهاب‌الدین زیدری نسوی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

شهاب‌الدین زیدری نسوی یا شهاب الدین نورالدین محمد زیدری نسوی (مرگ ۶۴۷ ه‍.ق) شاعر، نویسنده و مورخ قرن هفتم هجری است. تحصیلات وی در خراسان انجام گرفت. او منشی سلطان جلال‌الدین خوارزمشاه آخرین شاه خوارزمشاهیان بود و در آغاز کار در خدمت امرای محلی نسا (در خراسان) به‌سر می‌برد و سپس به اردوگاه سلطان جلال‌الدین خوارزمشاه در عراق و آذربایجان پیوست. وی از سال ۶۲۲ق صاحب دیوان انشاء سلطان جلال‌الدین شد و تا سال ۶۲۸ ق در این سمت باقی بود. نسوی مدتی در بلاد آسیای صغیر و آذربایجان سرگردان بود.[۱] تا عاقبت در میافارقین نزدیک مَلِک مسعود از سلاطین کرد ایوبی رفت. وی در حدود ۶۴۷ق در حلب در گذشت.[۲]

نام و نسب او

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

شهاب‌الدین زیدری نسوی یا شهاب الدین نورالدین محمد زیدری نسوی در شهر نسا، زادگاهش، نامگذاری شده است  و به او خرندزی  یا خوارزمی گفته شده است.[۳][۴]

تولد و تربیت او

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

او در قلعه خورانداز در ناحیه نسا در خراسان متولد و بزرگ شد . پدرش مالک قلعه بود و آن را از اجدادش به ارث برده بود. او در این قلعه بزرگ شد و آموزش عربی و فارسی دید و با ادبیات آنها آشنا شد. هنگامی که پدرش درگذشت، حکومت آن به او رسید.  او تا زمان حمله مغول به منطقه خراسان در این سمت باقی ماند و پس از آن برای کار نزد جلال‌الدین خوارزمشاه رفت.[۵][۶]

نگارش نفثةالمصدور

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

شهاب‌الدین محمد نسوی، در سال ۶۲۱ق از جانب والی نسا (در خراسان)، به دربار سلطان جلال‌الدین فرستاده شد و تا سال ۶۲۸ق که سال مرگ جلال‌الدین است در خدمت او بود. او در سال ۶۲۹ق در میافارقین اقامت کرد و نفثه‌المصدور را در حدود سال ۶۳۲ق، در آنجا نوشت.[۷]

نگارش سیرت جلال‌الدین

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

کتاب دیگر این نویسنده، سیرت جلال‌الدین مینکبرنی است که در سال ۶۳۹ق به زبان عربی نوشته شده‌است. وی بیشتر عمر را در خود را در زمان حملهٔ مغول به‌سر برده و شاهد بسیاری از جنایات و وقایع آن عصر بوده‌است.[۸]

نسوی پس از هفتاد سالگی در سال ۶۴۷ هجری قمری / ۱۲۴۹ میلادی در شهر حلب درگذشت .[۹][۱۰]

  1. ↑ http://farhangpedia.ir/wiki/شهاب‌الدین_زیدری_نسوی[پیوند مرده]
  2. ↑ «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۷ اوت ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۵ نوامبر ۲۰۱۷.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  3. ↑ «ص314 - كتاب مسالك الأبصار في ممالك الأمصار - ومنهم شهاب الدين النسائي أبو المؤيد محمد بن أحمد بن علي بن عثمان بن المؤيد الخرندزي - المكتبة الشاملة». shamela.ws (به عربی). دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۱۹.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  4. ↑ «ص314 - كتاب مسالك الأبصار في ممالك الأمصار - ومنهم شهاب الدين النسائي أبو المؤيد محمد بن أحمد بن علي بن عثمان بن المؤيد الخرندزي - المكتبة الشاملة». shamela.ws (به عربی). دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۱۹.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  5. ↑ https://journals.ekb.eg/article_230823_0348993dcfc45526173fee72ab507478.pdf
  6. ↑ https://web.archive.org/web/20230807220150/https://journals.ekb.eg/article_230823_0348993dcfc45526173fee72ab507478.pdf
  7. ↑ «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۰ اکتبر ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۱۰ اکتبر ۲۰۱۷.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  8. ↑ کسایی، «سرگذشت دانشمندان و مراکز دانش در حمله مغول»، ۲۸۹–۳۲۲.
  9. ↑ ... (PDF).
  10. ↑ https://ia800907.us.archive.org/9/items/WAQ99019/alam5.pdf
  • «زیدری نسوی، شهاب الدین، نورالدین محمد». راسخون. ۱۳۹۱. بایگانی‌شده از اصلی در ۷ ژوئیه ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۱۰ خرداد ۱۳۹۱.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • کسایی، نورالله (۱۳۷۶). «سرگذشت دانشمندان و مراکز دانش در حمله مغول». نامه پژوهش (۴).{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)