نازعات

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

سوره نازعات در مکه نازل شده و دارای ۴۶ آیه است.

قسم های اول سوره.  پنج قسم است. که قسم آخر در مورد تدبیر امر است.  و موضوع قسم در مورد روز قیامت است. بنابر این به نظر می رسد این سوره در مورد تدبیر امور عالم هستی است که در جهت کامل شدن رو به تغییر است و به پایان حیات مادی انسان در این دنیا می انجامد. اگر سو گند ها را به تمام مصادیق حرکت تکاملی جهان هستی تعمیم دهیم باید بگوییم سوگند اول به شروع حرکت اشاره دارد، یعنی وقتی که  نزاع صورت می گیرد.

نزاع در لغت به معنی بیرون کشیدن می باشد، معنی قد علم کردن در مقابل چیز دیگر. یعنی پدیده ای یا اگر دقیقتر بگوییم موجودیتی از  هستی در  مقابل موجودیت دیگری از هستی برای اشغال مرتبه بالاتر از تکامل به نزاع بر می خیزند. مثلا نزاع تعداد زیادی اسپرم موجود نر برای ترکیب با اوول موجود ماده به تکاپو، نزاع و تلاش می افتد. در گیاهان نیز حرکت تعداد زیادی گرده به سوی قسمت مادگی گل مصداق دیگری از شروع حرکت تکاملی است،  این امر را در تشکیل ابر از بخار آب که در اثر تابش و گرمای خورشید و وزیدن باد از دریا جدا می شود را می توان مشاهده کرد. به عبارت دیگر جهان  و تمامی موجودات آن در حال شدن از حالتی به حالت دیگر هستند.  به نظر می رسد آغاز این حرکت به یک نوع نزاع شبیه است و وقتی این نزاع به اوج خود رسید مرحله دوم تکامل شروع می شود. البته نباید این نزاع را با جنگ و درگیری انسانها یکی دانست.این نوع نزاع در مورد امور تکوینی عالم برای حرکت تکاملی مشهود است. در امور تشریعی وآنچه اراده انسان در آن دخالت دارد می تواند در جهت حرکت تکاملی باشد و یا نباشد. اگر نزاع حق علیه باطل باشد، این نوع نزاع در جهت تکامل قرار دارد.

در هر صورت اگر کمی دقت کنیم آغاز بسیاری از حرکت های تکاملی موجودات و پدیده های عالم با برخاستن، بیرون آمدن، بیرون کشیدن ، هویدا شدن، خود نشان دادن، از جایگاه خود حرکت کردن، آرمیدن را رها کردن، از خانه بیرون آمدن، ریسک پذیرفتن، راحتی را کنار گذاشتن، پذیرای دردسر شدن، تحمل رنج را به جان خریدن آغاز می شود، شاید این سوگند نشان می دهد آغاز  تمام پدیده های تکاملی با زحمت و تلاش و رنج و درد  و نزاع همراه است.

سوگند دوم اشاره به مرحله ای دیگر از حرکت تکاملی دارد. والناشطات نشطا. حرکت کند و آرام و بدون درد بلکه توام با شادی را نشط گویند. مراحل رشد نطفه منعقد شده، و یا  رشد دانه در شکوفه  پس از ترکیب  گرده و یا حرکت آرام ابرهای تشکیل شده  و بهم پیوستن آنها از مصادیقی از این مرحله هستند. نشط به معنی حرکت آرام است، شاید نفوذ آب را به همین علت، نشط گفته اند.

نبأ سورهٔ نازعات عبس
شمارهٔ کتابت: ۷۹
جزء : ۳۰
نزول
شمارهٔ نزول: ۸۱
محل نزول: مکه
اطلاعات آماری
تعداد آیات: ۴۶
تعداد کلمات: ۱۸۵
تعداد حروف: ۸۱۵

محتوای سوره[ویرایش]

محتوای این سوره در شش بخش خلاصه می‌شود:

  1. نخست با قسمت‌های مؤکدی که ارتباط با مسئله معاد دارد روی تحقق این روز بزرگ تاکید می‌کند.
  2. سپس به قسمتی از مناظر هول‌انگیز و وحشتناک آن روز اشاره می‌نماید.
  3. و بعد اشاره کوتاه و گذرائی به داستان موسی و سرنوشت فرعون طغیانگردارد که هم مایه تسلی خاطر پیامبر و مؤمنان است و هم هشدار به مشرکان طغیانگر، و هم اشاره‌ای است به این که انکار معاد انسان را به چه گناهانی آلوده می‌کند.
  4. در بخش بعد نمونه‌هایی را از مظاهر قدرت خداوند در آسمان و زمین که خود دلیلی است برای امکان معاد و حیات بعد از مرگ برمی شمرد.
  5. بار دیگر به شرح قسمتی دیگر از حوادث وحشتناک آن روز بزرگ وسرنوشت طغیانگران و پاداش نیکوکاران می‌پردازد.
  6. سرانجام در پایان سوره بر این حقیقت تاکید می‌کند که: هیچ کس از تاریخ آن روز باخبر نیست، ولی همین اندازه مسلم است که نزدیک است.

انتخاب نام نازعات برای این سوره به خاطر نخستین آیه آن است.

فضیلت تلاوت سوره[ویرایش]

در حدیثی از پیغمبر آمده‌است: «کسی که سوره نازعات را بخواند توقف و حساب او در روز قیامت تنها به اندازه خواندن یک نماز روزانه‌است، و بعداز آن وارد بهشت می‌شود».

مسلم است کسی که محتوای این سوره را که آیات تکان دهنده اش ارواح خفته را بیدار و متوجه وظائف خود می‌سازد در جان خویش پیاده کند از چنان پاداش‌هائی برخوردار خواهد شد، نه آنها که فقط به خواندن الفاظ قناعت می‌کنند.

جستارهای وابسته[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]

منابع[ویرایش]