پرش به محتوا

تفسیر تسنیم

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
تفسیر تسنیم
جلدِ اوّل
تفسير تسنيم، جلد اول
نویسنده(ها)عبدالله جوادی آملی
کشورایران
زبانفارسی
مجموعه۸۰ جلد
موضوع(ها)تفسیر قرآن
ناشرمرکز بین‌المللی نشر اسراء
شابکشابک ۹۶۴−۵۹۸۴−۳۷−۸

تفسیر تسنیم از تفاسیر شیعی قرآن به زبان فارسی، تألیف عبدالله جوادی آملی است که در شمار «تفاسیر قرآن به قرآن» جای دارد. روش مؤلف، ذکر آیه یا آیات مورد نظر و بررسی آنها طی چهار مرحله‌ است: «گزیده تفسیر»، «تفسیر آیه»، «لطایف و اشارات» و «بحث روایی». عنوان تسنیم، مأخوذ از آیه ۲۷ سوره مطففین در قرآن و نام چشمه‌ای در بهشت است.

مولف

[ویرایش]

عبدالله جوادی آملی فرزند میرزا ابوالحسن آملی در سال ۱۳۱۲ شمسی در آمل به دنیا آمد. تحصیلات ابتدایی و دروس حوزوی را تا مرحله سطح در زادگاه خود گذراند و سپس راهی تهران شد و برای پنج سال نزد استادانی همچون محمدتقی آملی، علامه شعرانی، فاضل تونی، محی الدین الهی قمشه ای و فشارکی دروس فقه، اصول، فلسفه و عرفان را یاد گرفت. در سال ۱۳۲۴ به قم رفت و نزد شخصیت هایی چون بروجردی، محقق داماد، میرزاهاشم آملی، محمدحسین طباطبایی و روح الله خمینی به دروس عالی حوزه پرداخت.[۱]

تاریخچه نگارش

[ویرایش]

تدریس تفسیر تسنیم از پاییز سال ۱۳۶۱ شمسی آغاز شد[۲] و خرداد سال ۱۳۹۹ با سوره ناس پایان یافت.[۳] اما انتشار آن از سال ۱۳۷۵ آغاز شد.[۴] و تا تابستان سال ۱۴۰۲ جلد ۶۸ آن شامل تفسیر سوره یس آیات ۶۵ تا ۸۳، سوره صافات، سوره ص آیات ۱ – ۲۹ به چاپ رسیده است.[۲]

روش‌شناسی

[ویرایش]

در تفسیر تسنیم سه روش تفسیری استفاده شده است. قرآن به قرآن، قرآن به سنت، قرآن به عقل.

در روش قرآن به قرآن با استفاده از آیات دیگر آن را تفسیر می‌کند. در روش قرآن به سنت مولف با استفاده از روایات به شان نزول، تطبیق، شرح، تقیید و تخصیص آیات می پردازد. در قرآن به عقل از گرایش های ادبی، کلامی، فقهی، فلسفی، عرفانی و اجتماعی بهره می برد.[۴]

مبنای تفسیر

[ویرایش]

اصول کلی و زیرساخت های مولف در تفسیر به شرح ذیل می باشد:[۴]

وحیانی بودن الفاظ قرآن

[ویرایش]

جوادی آملی با استناد به آیه ۸۲ سوره نساء معتقد است اگر قرآن از جانب غیر بود قطعا در آن اختلافات زیادی یافت می‌شد، زیرا بشر از جهل و سهو و نسیان در امان نیست. وی همچنین قرآن را از جنبه های مختلفی مثل فصاحت و بلاغت، هماهنگی آیات و اخبار غیبی آن هم از کسی که درس نخوانده است معجزه می داند. [۴]

زبان قرآن

[ویرایش]

مولف زبان قرآن را نه زبان رمز، نه زبان سمبلیک و نه زبان علم و ادب و عرف بلکه زبان فطرت می داند. وی زبان فطرت را میان انسان‌ها مشترک می داند و معتقد است قرآن بر اساس همین فرهنگ با انسان‌ها سخن گفته است. [۴]

ظهر و بطن

[ویرایش]

جوادی آملی به ظهر و بطن قرآن به عنوان یک مبنای تفسیر اعتقاد دارد و معتقد است که ظواهر قرآن را مقداری آشنایی و ممارست با لغات عربی می توان فهمید. اما قرآن باطنی هم دارد که غواصان متبحر باید به سراغ آن بروند.[۴]

شیوه نگارش

[ویرایش]

جوادی آملی برای نگارش از شیوه‌ای ابتکاری بهره برده‌است. مفسر ابتدا آیه یا آیاتی را که دارای پیوستگی معنایی هستند در کنار هم می‌آورد سپس در پخش تفسیر خود را ارائه می‌دهد: گزینه تفسیر، تفسیر، لطایف و اشارات، بحث روایی.[۱] قدرت تحلیل، اشراف بر عرفان نظری و عملی و میدان داری مفسر در فلسفه و کلام به خوبی دراین بخش آشکار شده است. مفسر با این سبک تلاش کرده‌است تا تفسیر خود را در چند سطح به فراخور طبقات مختلف ارائه نماید:

گزیده تفسیر

[ویرایش]

در این بخش خواننده می‌تواند مراد آیات خود را بصورت ساده متوجه بشود بی آنکه بخواهد نکات ادبی را بداند یا وارد گفتگوهای روایی شود.

تفسیر

[ویرایش]

در این بخش مولف از ادبیات عرب و منابع مربوط به آن به وفور استفاده کرده و ابتکار و اجتهاد خود را نیز بکار برده‌است.

لطایف و اشارات

[ویرایش]

این بخش که اجتهادی ترین بخش تفسیر است با استفاده از عرفان نظری و عملی و فلسفه نوشته شده‌است.

بحث روایی

[ویرایش]

مولف در آخرین بخش روایات مربوط به آیه را طبقه بندی کرده و سپس بصورت اجتهادی به جمع بندی می پردازد.[۱]

اثر برگزیده آیسسکو

[ویرایش]

سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی سازمان کنفرانس اسلامی آیسسکو در سال ۱۳۸۵ تفسیر تسنیم را به عنوان «تحقیق برتر در عرصه مطالعات اسلامی و قرآنی» برگزید.

در پیام مدیر دفتر منطقه‌ای آیسیسکو در تهران (مدیر المکتب الإقلیمی للإیسیسکو بطهران) آمده است: «جناب آیت الله، علامه عبدالله جوادی آملی افتخار دارم که تهنیت و تبریک خود را به مناسبت انتخاب شما به عنوان یکی از سه مؤلّف برجسته در جهان اسلام در عرصهٴ پژوهش‌های اسلامی در سال ۲۰۰۶ از سوی آیسسکو و سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی تقدیم کنم. این انتخاب برای ارج نهادن و قدردانی از کتاب ارزشمند شما، تفسیر تسنیم است. بر فرزانگان و فضیلت مندان پوشیده نیست که جناب‌عالی از برجسته‌ترین اساتید کم‌نظیر در جهان اسلام به شمار می‌آیید و بحمدالله با نبوغ و خلاقیت فاخر و نمونه و با نهایت دقت و درایت توانستید ظرایف دانش‌های فلسفه، عرفان و کلام را فراگیرید و همه آن‌ها را در خدمت کتاب نور یعنی قرآن به کار برید. چنین توفیقی گوارایتان باد.»[۵]

مشخصات کتاب

[ویرایش]

تاکنون (آذر ۱۴۰۳) ۷۸ جلد از این تفسیر منتشر شده‌است. به‌گفتهٔ علی اسلامی، سرویراستار این تفسیر، قرار است تفسیر ۱۵ جزء نخست قرآن در ۵۰ جلد منتشر و ۱۵ جزء بعدی نیز در ۳۰ جلد منتشر شود. چرا که تبیین بسیاری از موضوعات تفسیری که در ۱۵ جزء نخست است، نیاز به تکرار آن‌ها در ۱۵ جزء دوم را مرتفع می‌کند.[۶] این تفسیر مفصل‌ترین تفسیری است که در تاریخ اسلام نگاشته شده‌است.

جلدتفسیر آیاتتاریخ انتشار
جلد اولمقدمه و سوره حمد۱۳۷۸
جلد دومآیات ۱ تا ۲۹ سوره بقره۱۳۷۸
جلد سومآیات ۳۰ تا ۳۹ سوره بقره۱۳۸۰
جلد چهارمآیات ۴۰ تا ۶۱ سوره بقره۱۳۸۱
جلد پنجمآیات ۶۲ تا ۱۰۳ سوره بقره۱۳۸۲
جلد ششمآیات ۱۰۴ تا ۱۲۶ سوره بقره۱۳۸۳
جلد هفتمآیات ۱۲۷ تا ۱۵۷ سوره بقره۱۳۸۴
جلد هشتمآیات ۱۵۸ تا ۱۷۳ سوره بقره۱۳۸۵
جلد نهمآیات ۱۷۴ تا ۱۹۵ سوره بقره۱۳۸۵
جلد دهمآیات ۱۹۶ تا ۲۱۷ سوره بقره۱۳۸۵
جلد یازدهمآیات ۲۱۸ تا ۲۵۲ سوره بقره۱۳۸۶
جلد دوازدهمآیات ۲۵۳ تا آخر سوره بقره؟
جلد سیزدهمآیات ۱ تا ۳۰ سوره آل عمران۱۳۸۷
جلد چهاردهمآیات ۳۱ تا ۸۵ سوره آل عمران؟
جلد پانزدهمآیات ۸۶ تا ۱۵۰ سوره آل عمران؟
جلد شانزدهمآیات ۱۵۱ تا ۲۰۰ سوره آل عمران۱۳۸۸
جلد هفدهمآیات ۱ تا ۱۶ سوره نسا۱۳۸۸
جلد هجدهمآیات ۱۷ تا ۴۲ سوره نسا۱۳۸۹
جلد نوزدهمآیات ۴۳ تا ۹۴ سوره نسا۱۳۸۹
جلد بیستمآیات ۹۵ تا ۱۲۶ سوره نسا۱۳۸۹
جلد بیست و یکمآیات ۱۲۷ تا ۱۷۶ سوره نسا و ۱ تا ۳ سوره مائده۱۳۸۹
جلد بیست و دومآیات ۴ تا ۵۰ سوره مائده؟
جلد بیست و سومآیات ۵۱ تا ۱۰۰ سوره مائده۱۳۹۰
جلد بیست و چهارمآیات ۱۰۱ تا ۱۲۰ سوره مائده و ۱ تا ۲۸ سوره انعام۱۳۹۰
جلد بیست و پنجمآیات ۲۵ تا ۷۳ سوره انعام۱۳۹۰
جلد بیست و ششمآیات ۷۴ تا ۱۱۷ سوره انعام۱۳۹۱
جلد بیست و هفتمآیات ۱۱۸ تا ۱۶۵ سوره انعام۱۳۹۲
جلد بیست و هشتمآیات ۱ تا ۴۹ سوره اعراف۱۳۹۲
جلد بیست و نهمآیات ۵۰ تا ۱۲۶ سوره اعراف۱۳۹۲
جلد سی‌امآیات ۱۲۷ تا ۱۷۱ سوره اعراف۱۳۹۲
جلد سی و یکمآیات ۱۷۲ تا ۲۰۶ سوره اعراف۱۳۹۳
جلد سی و دومآیات ۱ تا ۶۴ سوره انفال۱۳۹۳
جلد سی و سومآیات ۶۴ تا آخر سوره انفال و ۱ تا ۳۸ سوره توبه۱۳۹۳
جلد سی و چهارمآیات ۳۸ تا ۷۸ سوره توبه۱۳۹۳
جلد سی و پنجمآیات ۷۸ تا آخر سوره توبه۱۳۹۴
جلد سی و ششمآیات ۱ تا ۵۷ سوره یونس۱۳۹۴
جلد سی و هفتمآیات ۵۷ تا آخر سوره یونس و ۱ تا ۱۴ سوره هود۱۳۹۴
جلد سی و هشتمآیات ۱۵ تا ۶۰ سوره هود۱۳۹۵
جلد سی و نهمآیات ۶۰ تا آخر سوره هود۱۳۹۵
جلد چهلمآیات ۱ تا ۴۹ سوره یوسف۱۳۹۵
جلد چهل و یکمآیات ۵۰ تا ۱۱۱ سوره یوسف۱۳۹۵
جلد چهل و دومآیات ۱ تا ۳۵ سوره رعد۱۳۹۵
جلد چهل و سومآیات ۳۶ تا ۴۳ سوره رعد۱۳۹۵

پانوشت‌ها

[ویرایش]
  1. 1 2 3 مجله تخصصی پژوهش های قرآنی، سال چهارم، شماره53، بهار 1387، صفحه15 و 20.
  2. 1 2 «تسنیم جلد پنجاه و ششم – ۵۶». مرکز نشر اسراء.
  3. «داستان شکل‌گیری تفسیر تسنیم / اشک‌های مفسر پس از چهل سال درس تفسیر». خبرگزاری ایکنا. ۲۳ خرداد ۱۳۹۹.
  4. 1 2 3 4 5 6 مریم ایمانی خوشخو و زینب تقدسی. «مبانی، روش و گرایش تفسیر تسنیم». پرتال جامع علوم انسانی.
  5. «تسنیم اثر برگزیده ـ مهر استاد». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۷ مه ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۷ مه ۲۰۱۶.
  6. «تسنیم تا ۸۰ جلد منتشر می‌شود». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۵ اوت ۲۰۰۹. دریافت‌شده در ۱۳ اكتبر ۲۰۰۹. تاریخ وارد شده در |بازبینی= را بررسی کنید (کمک)

پیوند به بیرون

[ویرایش]

نسخه آنلاین (تا جلد ۱۶)

نسخه آنلاین (تا جلد ۱۶)