یتیمة الدهر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
یتیمة الدهر فی محاسن أهل العصر
PAGE1 1 of Yatimatol Addahr.jpg
نویسنده ثعالبی
زبان عربی در دوره خلافت عباسیان
سری معجم (فرهنگ)

یتیمة الدهر فی محاسن أهل العصر یا یتیمة الدهر فی شعراء أهل العصر یکی از مشهورترین آثار ادبی ثعالبی است.[۱]این اثر بارها در کشورهای عربی چاپ شده و یکی از منابع مطالعاتی زبان عربی و ادبیات عربی به شمار می‌رود. این کتاب هشتاد فصل را شامل می‌شود و موضوعش شرح حال و نقد آثار شاعران و بزرگان فارسی و عربی زبان تا هنگام مؤلف است. شیوه منحصر بفرد ثعالبی در نوشتن این اثر این بوده که برای اولین بار شاعران عرب و ایرانی را بر حسب منطقه (تمام تمدن اسلامی) دسته‌بندی کرده، ثعالبی بعدها برای تکمیل آن اثر، تتمه الیتیمه را نوشت. این اثر منبع مطالعاتی برای ابوالحسن باخرزی در اثر دمیه القصر که دنبالةاثر ثعالبی است بوده ودر آن از شاعران و ادیبان شرق غرب و ولایات مرکزی ایران سخن راند. از قرن ۶ق نیز کتاب خریده القصر اثر عماد الدین کاتب اصفهانی در دست است که با یک واسطه، تکملة دمیه القصر به شمار می‌رود.[۲]

دمیه القصر[ویرایش]

دُمْیَةُ القَصْر با عنوان کامل «دُمْیَةُ القَصْر و عُصرة أهل العصر» از علی بن حسن باخرزی، دنباله‌ای است بر یتمیة الدهر که به شاعران و ادیبان سدهٔ پنجم هجری پرداخت است.[۳]

منابع[ویرایش]

  1. عبد الملک الثعالبی النیسابوری. «مقدمه مصحح». در یتیمة الدهر فی محاسن أهل العصر. مفید محمد قمیحة. قاهره: دارالکتب العلمیة، ۱۴۰۳–۱۹۸۳. صفحه. 
  2. عبد الملک بن محمد بن إسماعیل أبو منصور الثعالبی. «مقدمهٔ مصحح». در یتمة الدهر فی محاسن أهل العصر. د. مفید محمد قمحیة. چاپ اول. بیروت: دارالکتب العلمیة، 1403هـ1983م. شابک ‎http://shamela.ws/index.php/book/۶۷۴۳. 
  3. فروخ، عمر. تاریخ الأدب العربی. ج. سوم. بیروت: دارالعلم للملایین، ۱۹۸۴. ۱۷۰.