پرش به محتوا

محمد بن ادریس شافعی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
امام الفقه

محمد بن ادریس شافعی
اطلاعات شخصی
زادهاوت ۷۶۷ میلادی
۱۵۰ ه‍.ق
درگذشته۱۹ ژانویه ۸۲۰ میلادی (عمر ۵۴)
۲۰۴ ه‍. ق
فسطاط، مصر
قومیتعرب
مذهباجتهاد
شناخته شده برایفقه شافعی
پیشهفقه، حدیث
مرتبه

محمد بن ادریس الشافعی (۱۵۰–۲۰۴ه‍.ق) ملقب به أبو عبدالله،[۵] و معروف به امام شافعی[۶] از امام‌های چهارگانه اهل سنت و امام مذهب شافعی است. نام کامل وی (أبو عبدالله محمد بن إدریس بن عباس بن عثمان بن شافع بن سائب بن عبید بن عبدیزید بن هاشم بن المطلب بن عبدمناف بن قصی بن کلاب بن مرة بن کعب بن لؤی بن غالب بن فهر بن مالک بن النضر وهو قریش بن کنانة بن خزیمة بن مدرکة بن إلیاس بن مضر بن نزار بن معد بن عدنان، الشافعی المطّلبی القرشی. یلتقی فی نسبه مع النبی محمد فی عبدمناف بن قصی) بود. وی در ماه رجب سال ۱۵۰ هجری قمری برابر با ۷۶۸ میلادی در شهر غزه از سرزمین فلسطین (و به قولی در سوریه) به دنیا آمد. پدرش همراه مسلمانان از مکه به فلسطین ناحیه الرُباط و غزه و عسقلان هجرت کرد. مدت کمی بعد از تولد شافعی پدرش در غزه فوت کرد. بعد از فوت پدر، شافعی و مادرش به مکه بازگشتند. مادر شافعی، «فاطمه» (أم حبیبه) نام داشت که از قبیله ازد بود. الأزدیة، یکی از قبائل معروف در یمن السعید (یمن پر برکت، بخش سر سبز و پرآب سرزمین یمن) بود. نسب شافعی به عبد مناف می‌رسد که جد اعلای محمد پسر عبدالله‌ (پیامبر اسلام )است؛ بنابراین شافعی از جهت پدر قریشی است. عبدمناف چهار پسر داشت به نام‌های هاشم،المطلب،نوفل و عبدشمس که شافعی از نسل برادر هاشم، مطلب است. شافعی در مکه در زمینه علوم فقهی پیشرفت می‌کند و یکی از علماء برجسته آن دیار می‌شود. وی بنا به ترتیب زیر سومین فقیه بزرگ از فقهای اهل سنت است.

پیروان محمد بن ادریس شافعی به شافعی مشهورند.

نسب

[ویرایش]
مقبره امام شافعی در قاهره، مصر

محمد بن ادریس شافعی با نام کامل «أبو عبدالله محمد بن إدریس بن عباس بن عثمان بن شافع بن سائب بن عبید بن عبدیزید بن هاشم بن المطلب بن عبدمناف» است.[۷] او را القُرشی، المُطلبی و الشافعی خوانده‌اند[۸]او همچنین به امام شافعی نیز شهرت دارد. نسل او در عبدمناف با پیامبر اسلام یکی می‌شود. جد شافعی به نام سائب در جنگ بدر پرچمدار بنی‌هاشم در سپاه مکه بود و اسیر شد. وی برای آزادی مبلغی را پرداخت کرد و پس از آن مسلمان شد.[۹]

آثار

[ویرایش]

شافعی آثار تألیفی زیادی دارد که برخی از آن‌ها در زیر فهرست شده‌اند:

۱- الرسالة القدیمة
۲ـ الرسالة الجدیدة
۳ـ اختلاف الحدیث
۴ـ جماع العلم
۵ـ ابطال الاستحسان
۶ـ احکام القرآن
۷ـ بیاض الغرض
۸ـ صفة الأمر والنهی
۹ـ اختلاف مالک و الشافعی
۱۰ـ اختلاف العراقیین
۱۱ـ فضائل قریش
۱۲ـ الأم
۱۳ـ السُـنَن
۱۴ـ المبسوط
۱۵ـ المسند الشافعی
۱۶- دیوان الشافعی

استادان

[ویرایش]

شاگردان

[ویرایش]

از مشهورترین شاگردان شافعی:

جستارهای وابسته

[ویرایش]

منابع

[ویرایش]
  1. "Imam Ja'afar as Sadiq". History of Islam. Archived from the original on 21 July 2015. Retrieved 2012-11-27.
  2. The Origins of Islamic Law: The Qurʼan, the Muwaṭṭaʼ and Madinan ʻAmal, by Yasin Dutton, pg. 16
  3. «Nafisa at-Tahira». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۶ ژوئن ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۲۶ مه ۲۰۱۹.
  4. Aliyah, Zainab. "Great Women in Islamic History: A Forgotten Legacy". Young Muslim Digest. Archived from the original on 14 August 2020. Retrieved 18 February 2015.
  5. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۹ اکتبر ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۲۵ اوت ۲۰۱۳.
  6. «دائرةالمعارف طهور: امام محمد شافعی». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۳ سپتامبر ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۲۵ اوت ۲۰۱۳.
  7. ]ابن‌عثمان، الدرر المنظم، ۱۴۱۵ق، ج۱، ص۴۸۳.
  8. ابن خلکان، وفیات الأعیان، بیروت،‌ ج۴، ص۱۶۳.
  9. طبقات الشافعیة ج۱ ص۱۸.
  • دکتر: الشکعة، مصطفی. (الأئمة الأربعة) ، دارالکتاب اللبنانی، چاپ بیروت، سال انتشار ۱۹۸۵ میلادی به (عربی).
  • دکتر: فؤاد، عبدالنبی، محمد. (اَللُؤلُؤ وَالمُرجان) ، دار احیاء الکتب العربیة، چاپ دمشق، سال انتشار ۱۹۵۵ میلادی به (عربی).
  • دیوان امام محمد ادریس شافعی، با مقدمه، تحقیق و ترجمه راهب عارفی مینا آباد، تهران، راشدین، ۱۳۹۴.