مقدس اردبیلی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
مقدس اردبیلی
Allama Mohaghegh Ardebili.jpg
نام کامل احمد بن محمد
اطلاعات علمی
تاریخ تولد مشخص نیست
زادگاه اردبیل Flag of Iran.svg ایران
محل تحصیل اراك، نجف
محل زندگی نجف
محل وفات ۹۹۳ نجف، Flag of Iraq.svg عراق
مدفن حرم علی بن ابیطالب
شاگردان شیخ حسن
سید محمد
میر فیض‌الله تفرشی
عنایت‌الله کوهپایه‌ای
ملاعبدالله شوشتری
تالیفات استیناس المعنویة
بحرالمناقب
حاشیه بر شرح تجرید
حدیقة الشیعة
رساله خراجیه
زبدة البیان فی آیات الاحکام
و ...

احمد بن محمد اردبیلی نجفی، معروف به «مقدس» یا «مقدس اردبیلی» و «محقق اردبیلی» از علما و فقهای شیعه امامیه در قرن دهم هجری در روستای نیار که نزدیک و چسبیده به شهر اردبیل اردبیل می باشد به دنیا آمد. تاریخ دقیق ولادت او معلوم نیست. وی از شاگردان علامه جلال‌الدین دوانی بود.

تحصیل[ویرایش]

فراگیری علوم دینی را از دوران كودكی آغاز كرد. پس از گذراندن دروس مقدماتی، به نجف رفت و علوم نقلی و فقه را از سید علی صائغ فرا گرفت. پس از مدتی، به شیراز مهاجرت کرد و نزد جمال‌الدین محمود به تحصیل علوم عقلی مشغول گردید. وی در زهد و تقوا به درجه‌ای رسید که به «مقدس» شهرت یافت و در تحقیق و ژرف‌نگری علمی به اندازه‌ای تبحر داشت که به «محقق» معروف شد.

شاگردان[ویرایش]

تألیفات[ویرایش]

  • استیناس المعنویة[۳]
  • بحرالمناقب
  • حاشیه بر شرح تجرید
  • حدیقة الشیعة(البته در انتساب این کتاب به محقق تردید هست و یا این که در کتاب پس از و دست برده شده است)
  • رساله خراجیه
  • زبدة البیان فی آیات الاحکام
  • مقالة فی الامر بالشی[۴]
  • مناسک حج (فارسی)
  • اثبات واجب و اصول الدین (به زبان فارسی)
  • مجمع الفایدة و البرهان فی شرح ارشاد الاذهان[۵]

در دربار صفوی[ویرایش]

وی از جمله عالمانی است که در پرتو رابطه با دربار صفوی در گسترش تشیع و حل مشکلات شیعیان تلاش‌های فراوانی را به ثمر نشاند. هر چند که او به در خواست شاه عباس صفوی برای ترک نجف و مهاجرت به ایران پاسخ منفی داد، برای مصالح تشیع و شیعیان همواره به دربار صفوی تذکراتی می‌داد كه تاریخ برخی از آن وقایع را نقل کرده است.[۶]

در گفتار دیگران[ویرایش]

سید مصطفی تفرشی از معاصران او می‌نویسد:

«امرش در جلالت و اطمینان و امانت مشهورتر از آن است که ذکر شود و بالاتر از آن است که عبارتی بتواند آن را وصف کند. او متکلمی فقیه و عظیم‌الشأن و جلیل‌القدر و بلند منزلت و با ورع‌ترین شخص زمانش و عابدترین و با تقواترین آنها بود.»[۷]

شیخ حر عاملی می‌نویسد:

«احمد بن محمد اردبیلی عالمی فاضل، محققی عابد، مورد اطمینان و پارسا، عظیم‌الشأن و جلیل‌القدر و معاصر شیخ بهایی بود».[۸]

وفات[ویرایش]

اردبیلی در رجب سال ۹۹۳ در نجف درگذشت و در حرم حضرت علی بن ابیطالب علیه السلام به خاک سپرده شد.

پانویس[ویرایش]

  1. فرزند شهید ثانی (مؤلف کتابهای معالم الاصول والمنتقی).
  2. نوه دختری شهید ثانی، معروف به صاحب مدارک.
  3. در علم کلام.
  4. در علم اصول.
  5. این کتاب یکی از مشهورترین دایرةالمعارف‌های فقه استدلالی و یکی از مصادر و منابع گران سنگ فقه جعفری است. محقق این کتاب را به مثابه شرحی بر کتاب ارشاد علامه حلی نوشته، ولی خود کتابی بسیار مفصل و عمیق است که با دقت و کنکاشی عظیم به تحلیل و بررسی مباحث فقهی پرداخته است.
  6. فوائد الرضویة، شیخ عباس قمی، ص ۲۵.با ترک اردبیل و سکونت در نجف موجب احیای و رونق دوباره حوزه علمیه نجف شد.
  7. نقد الرجال، سید مصطفی تفرشی، ص ۲۹.
  8. امل الآمل، قسم دوم، ص ۲۳.

منابع[ویرایش]

  • جمعی از پژوهشگران حوزه علمیه قم. گلشن ابرار. ج ۱، چ ۳، نشر معروف، قم: ۱۳۸۵.

پیوند به بیرون[ویرایش]

در پروژه‌های خواهر می‌توانید در مورد مقدس اردبیلی اطلاعات بیشتری پیدا کنید.


Search Wikisource در میان متون از ویکی‌نبشته