ابومنصور جوالیقی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
ابومنصور جَوالیقی
موهوب بن احمد
زادروز ۱۰۷۴م/ ذی‌الحجه ۴۶۶ق
بغداد
درگذشت ۱۷ ژوئیه ۱۱۴۴م/ ۱۵ محرم ۵۳۹ق
بغداد
محل زندگی عراق
پیشه زبان‌شناس، محدث، فقیه، ادیب

ابومنصور موهوب بن احمد جَوالیقی (۱۰۷۴ - ۱۱۴۴م) زبان‌شناس، محدث، فقیه و ادیب عراقی بود.[۱][۲][۳][۴] [۵]

واژهٔ جوالیقی، منسوب به جَوالیق، جمعِ جُوالِق، است. به گفتهٔ خود او، جُوالق (و جُوال) مُعرَّب گُواله (کیسه بزرگ) است. گویا یکی از نیاکان وی، جوال‌دوز یا جوال‌فروش بوده است. در عربی، غالباً صفت نسبی با واژه مفرد ساخته می‌شود؛ ازاین‌رو، ساخته شدن صفت نسبی با جوالیق، که جمع است، نادر است. در این باره مناظره‌ای نیز میان جوالیقی و هروی نحوی (متوفی ۵۳۶) در بغداد درگرفت.

وی در ۱۵ محرّم ۵۳۹ سال ۵۲۹ یا ۵۴۰ در بغداد درگذشت. برخی سال ولادت او «۴۶۵» را، به اشتباه، سال درگذشت وی دانسته‌اند. او در باب حرب بغداد، کنار قبر پدرش، دفن شده است.[۶]

منابع[ویرایش]

  1. حموی، یاقوت. معجم الأدباء. ج. 19. بیروت: دارالغرب الإسلامی، ۱۹۹۳. 205-7. 
  2. ابن خلّکان، احمد. وفیات الأعیان. ج. 3. بیروت: دار صادر، ۱۹۷۲. 35-37. 
  3. حنبلی، ابن عماد. شذرات الذهب. ج. 4. دمشق: دار ابن کثیر، ۱۹۸۶. 127. 
  4. زرکلی, خیرالدین. الأعلام. ج. 8. بیروت: دارالعلم للملایین, 2002. 292. 
  5. فروخ، عمر. تاریخ الأدب العربی. ج. 3. بیروت: دارالعلم للملایین، ۱۹۸۴. 281. 
  6. قربانی‌زرّین، باقر. «ابومنصور جوالیقی». در دانشنامه جهان اسلام. ج. ۱. ۵۱۴۴.