تفسیر تبیان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

کتاب التبیان الجامع لعلوم القرآن یا التبیان فی تفسیرالقرآن تفسیری از قرآن تالیف شیخ طوسی به زبان عربی و در ۱۰ جلد است.[۱] این تفسیر در قرن پنجم هجری قمری تدوین شده‌است.[۲]

تفسیر تبیان نخستین تفسیر جامع شیعی است که شامل تمام مباحث و علوم قرآنی است. این تفسیر یکی از اصیل‌ترین و جامع‌ترین تفاسیر به شمار می‌آید، که منبع و ماخذ اصلی بسیاری از تفاسیر شیعه است.[۱]

این تفسیر از سوی آیت الله حجت کوه کمری احیا گردید.

روش تفسیری[ویرایش]

این تفسیر با مایه های غنی روایات امامان شیعه و استفاده مناسب از مباحث عقلی ساماندهی شده است.[۳]

ویژگی ها[ویرایش]

تفسیر تبیان به عنوان اولین و قدیمی‌ترین تفسیر شیعی محسوب می شود که امروزه در اختیار است. شیخ طوسی در کتاب فهرست به کتاب تبیان به عنوان کتابی بی نظیر اشاره کرده است. گفته می شود این کتاب از نظر روش در تفسیر با دیگر کتب مختلف است. روش شیخ طوسی در تفسیر نتیجه سال های متمادی کوشش های علمی فقیهان و متکلمان شیعی در عراق و بغداد در زمان آل بویه است. می توان گفت روش وی تحت تاثیر روش استادانش همانند شیخ مفید و شریف مرتضی بوده است. این تفسیر بر بیشتر تفاسیر بعد از خوداش همچون مجمع البیان شیخ طبرسی،فقه القرآن راوندی و نیز تفسیر المیزان علامه طباطبایی تاثیر گذاشته است.[۴] تمامی سوره ها در این تقسیر به ترتیب کتاب قرآن تنظیم شده اند. رویکرد شیخ طوسی در کتاب تبیان یک رویکرد کلامی و تقریبا روایی است.شیخ در تبیان با توجیه به کار بردن عقل در تفسیر قرآن به نقد برخی از نظرگاه ها مانند نزول قرآن بر هفت حرف،تشبیه و تجسیم پرداخته است. این تفسیر مملو از نکته های فقهی،کلامی و ادبی است و بیشتر محتوایی کلامی دارد.[۵]

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ مرتضی کریمی نیا. «التبیان فی تفسیرالقرآن». دانشنامه جهان اسلام. بازبینی‌شده در ۱۶ دی ۱۳۸۶. 
  2. «کتاب التبیان فی تفسیر القرآن». کتابخانه طهور. بازبینی‌شده در ۱۶ دی ۱۳۸۶. 
  3. تاریخ تفسیر قرآن کریم
  4. مرتضی کریمی نیا،خردنامه همشهری،شیخ طوسی و منابع تفسیری وی در التبیان،ش 26
  5. شادی نفیسی و زهرا عمّاری اله یاری،مبانی رویکرد ادبی در تفسیر سید مرتضی و شیخ طوسی با تکیه بر "الامالی" و "التبیان"» پژوهش های ادبی و قرآنی،سال دوم شماره سوم پاییز 93

پیوند به بیرون[ویرایش]