خدا در اسلام

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از نام‌های خدا در اسلام)
پرش به: ناوبری، جستجو

خدا یکی از مفاهیم کلیدی در اسلام است و نام او الله است وبقیه اسامی صفات او است

صفات ثبوتیه[ویرایش]

مراد آن دسته از صفاتی است که یا عین ذات اوست و یا ناشی از ذات اوست

ذاتیه[ویرایش]

بخشی از صفات مربوط به ذات حق تعالی است و عین ذات او می‌باشد.مجموعه صفات ذاتی خداوند در ۴ صفت اصلی قابل جمع است كه عبارتنداز

۱-وحدانیت:خداوند یگانه است بی مثل و مانند و شبيه و مركب از اجزاء خارجی و عقلی نمی‌باشد.صفاتی كه به این صفت اصلی باز می‌گردد عبارتند از :

احد ـ واحد ـ مشهور ـ معروف ـ غریب ـ فرد ـ كافی ـ وتر ـ موجود ـ غایت [۱]

۲-سرمدیت:خداوندجاودانه ازلی وابدی است یعنی ازابتدابوده وخواهدبود.صفاتی كه باین صفت اصلی بازمیگرددعبارتنداز

اخر-اول-باخی-حی-دائم-سابق-سرمد-قدیم-قریب-قائم-قیوم-متین-مكین-حق-ازلی-ابدی-واجب الوجود[۲]

۳-عالمیت :خداوندداناست بهمه هستی وذات خودازازل تاابددرهرزمان وهرمكان وعلم اوحضوری است.صفاتی كه باین صفت اصلی بازمیگردندعبارتنداز

بصیر-باطن-برهان-جمیل-حسن-حكیم-محیط-خبیر-مدرك-دلیل-رای-سرور-سامع-سمیع-سند-شاهد-شهید-عالم-علیم-علام-فخر-قرهعین-ناطق-ناظر-نور-كاشف-كامل-كنز-معلن-عارف[۳]

۴-قادریت :خداوندتواناست بهرامری كه درهستی امكان پذیراست صفاتی كه باین صفت اصلی بازمیگرددعبارتنداز

باذخ-جبار-جلیل-محول-ذخز-رافع-رفیع-سریع-سالم-سید-شدید-شریف-صادق-عده-عز-عزیز-معز-عظیم-علی-عالی-اعلی-متعالی-فوق-عون-معین-مستعانغالب-غناء-غنی-مغنی-فاتح-فتاح-فالق-فارج-مفرج-فاتق-فائق-قادر-قدیر-مقنی-قاهر-قهار-ماجد-مجید-منیع-ناصر-نصیر-كبیر-متكبر-كثیر-واسع-موسع-مهیمن-مكین-مانع-مطلق-حق-فاصل-فارق-مفصل-قابض-مقدر نكته-دوصفت ذاتی وحدانیت وسرمدیت بدون اضافه بچیزی بذات باریتعالی اتصاف داردلیكن دوصفت قادریت وعالمیت بااضافه بمخلوق قابل اتصاف است

فعلیه[ویرایش]

بخشی ازصفات مربوط به افعال باریتعالی است اینگونه صفات حادث وناشی ازقدرت وعلم اویند مجموعه صفات فعل خداونددر4صفت اصلی قابل جمع است كه عبارتنداز

۱-خالقیت (خلق دفعی):خداوندآفریدگارهستی است وهمه چیزبااراده اوحیات داردوصفاتی كه باین صفت اصلی بازمیگرددعباتنداز

بدی-مبدء-مبدل-بارء-باعث-جاعل-محیی-خالق-خلاق-مسبب-مسخر-صانع-مصور-مضعف-معید-مغیر-فاطر-فاعل-فعال-فالق-مغنی-مقلب-ماهی-ممكن-ممیت-منشئ-منور-مكون-موسع-ماهد[۴]و [۵]

۲-ربانیت (خلق تدریجی):خداوندپروردگارومربی همه مخلوقاتست وجهان لحظه ای بدون توجه اوپیش نمیرود.صفاتی كه باین صفت اصلی برمیگرددعبارتنداز

امان-امین-مومن-انیس-مونس-مستانس-بر-بار-باسط-مبشر-مبین-مبین-تواب-مثیب-جابر-مجزل-جلیس-مجمل-مجیب-مجاب-جواد-جار-مجبر-حبیب-محبوب-محذر-داعی -مدعو-حفیظ-حافظ-حفی-حلیم-حامد-حمید-محمود-حنان-محیل-مخوف-خیر-مختار-مدبر-حرز-حاسب-حسیب-دافع-مدیل-دیان-ذارء-ذاكر-مذكور-رئوف-رب-مرتب-راتق-رجاء-راحم-رحیم-رحمان-ارحم-رازق-رزاق-راضی-رضی-مرضی-رضوان-مرغوب-مرغب-رفیق-رقیب-موهوب-مرتاح-مزین-ساتر-ستار-سلام-سامق-مسهل-شافی-شاكر-شكور-مشكور-صبور-صبار-صریخ-جبار-ضامن-طبیب-مطعم-طالب-مطلوب-مطور-عدل-عادل-عاصم-عصمت-عطوف-معطی-عفو-معافی-غآفر-غفار-غفور-غفران-غیاث-مغیث-مطرح-مفرغ-مفضل-قابل-قبیل-قاسم-مقسم-مقسط-مقیت-مقیل-ملجا-ملقن-ملهم-ملی-منان-ممهل-منجی-منذر-منزل-منزل-منعم-منفس-منول-منیل-كریم-اكرم-مكرم-كالئ-ودود-موسع-ماصل-موصوف-وافی-وفی-وقی-واقی-واهب-وهاب-

۳-حاکمیت  :همه هستی تحت حكومت اوقراردارندواومقنن وقاضی ووالی اصلیست.صفاتی كه باین صفت اصلی برمیگردندعبارتنداز

اله-امر-حاكم-دلیل-راشد-مرشد-رشید-راعی-مسئول-معبود-معقب-عماد-غایت-مقصود-قاضی-منی-ناهی-منتهی-ولی-والی-مولی-هادی-حكم

۴-مالکیت :همه مخلوقات وهستی ازان اوست واومالك علی الاطلاق است.صفاتی كه باین صفت اصلی برمیگردندعبارتنداز

جامع-سلطان-شافع-شفیع-صاحب-مالك-ملیك-ملك-مقدر-مقدم-كاسر-كفیل-وكیل [۶]

صفات سلبیه[ویرایش]

دو صفت قدوس وسبوح درقرآن كریم به عنوان صفت سلبی معروفند كه مفهوم آن دو تنزیه حق تعالی از صفات محدود ناقص وبشری است اولی تنزیه مادی ودومی تنزیه معنوی

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. تفسیر موضوعی قرآن کریم تالیف ایت الله مکارم شیرازی بخش صفات خداوند
  2. تفسیر موضوعی قرآن کریم تالیف ایت الله مکارم شیرازی بخش صفات خداوند
  3. تفسیر موضوعی قرآن کریم تالیف ایت الله مکارم شیرازی بخش صفات خداوند
  4. تفسیر موضوعی قرآن کریم تالیف ایت الله مکارم شیرازی بخش صفات خداوند
  5. لاموثرفی الوجودالاالله (حدیث)
  6. دعای جوشن کبیر ازمفاتیح الجنان