اسماعیل

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
اخراج هاجر و اسماعیل. اثر گوستاو دوره. سال ۱۸۶۶.
تابلویی از رهاشدن هاجر و فرزندش اسماعیل در صحرا
اثر François-Joseph Navez

اِسماعیل (عبری:יִשְׁמָעֵאל به معنی خدا را شنیده) از شخصیت‌های کتاب مقدس و قرآن پسر بزرگ ابراهیم از هاجر، کنیز مصری سارا بود و در زمانی که ابراهیم هشتاد و شش ساله بود و چهارده سال قبل از تولد اسحاق به دنیا آمد.[۱] اسماعیل در سیزده‌سالگی ختنه شد.[۲]

اعتقاد مسیحیان و یهودیان[ویرایش]

طبق عقاید مسیحیت و یهودیت در تورات خداوند عهد خود را پس از ابراهیم با اسحاق و نه با اسماعیل بست.[۳] اما خداوند همچنین وعده داد که از «اسماعیل» نیز ملتی بزرگ و ۱۲ امیر پدید خواهد آمد. پس ابراهیم، اسماعیل و مادرش هاجر را در بیابانی به نام فاران، که برخی آن را «حجاز» دانسته‌اند، رها نمود.[۴] به اعتقاد یهودیان و مسیحیان «بئرشبع» و به عقیده مسلمانان چاه زمزم پس از آن به وجود آمد که هاجر برای اسماعیل به جستجوی آب روان شد.[۵]

همچنین خدا وعده نیل تا فرات را به عنوان سرزمین موعود در تورات به فرزندان ابراهیم، یعنی بنی اسماعیل (عربها) و بنی اسحاق(بنی اسرائیل و یهود) داده‌است: «در آن روز، خداوند با ابراهیم عهد بست و گفت: «این زمین را از نهر مصر (نیل) تا به نهر عظیم، یعنی نهر فرات، به نسل تو بخشیده‌ام»[۶]

اسماعیل در اسلام[ویرایش]

در روایات سنتی اسماعیل جد بزرگ اعراب محسوب می‌شود. اعراب خود را از نسل اسماعیل و یهودیان خود را از نسل اسحاق (برادر اسماعیل) می‌دانند. برخلاف یهودیان و مسیحیان، مسلمانان معتقد به پیغمبری و رسالت اسماعیل هستند.[۷] اما در عین حال تنها ابراهیم، اسحاق و یعقوب در قرآن امام خوانده شده‌اند.[۸] در قرآن بلافاصله پس از نقل ماجرای ذبح تنها فرزند ابراهیم، خدا نوید اسحاق را به عنوان پاداش به او می‌دهد.[۹] همچنین در روایات اسلامی، قول قوی این است که قربانی، اسماعیل بود. ولی در کتاب مقدس بخش عهد عتیق، خداوند(یهوه) دستور قربانی کردن اسحاق را به ابراهیم داد، با این توضیح که "نخست زاده خود را قربانی کن." در حالی که اسماعیل پسر نخستین ابراهیم سیزده ساله بود که اسحاق به دنیا آمد.[۱۰] مسلمانان معتقدند که خانه کعبه به دست ابراهیم و فرزندش اسماعیل در مکه تجدید بنا شده است[۱۱] و اسماعیل حجرالاسود را یافته‌است. سیره‌نویسان مسلمان، محمد را از نوادگان قیدار پسر اسماعیل دانسته‌اند. مسلمانان یکی از بشارات مربوط به محمد را در کتاب اشعیا می دانند، آنجا که از بنده دستگیر شده‌ای سخن می‌گوید. بنده دستگیر شده‌ای که اشعیا در کتاب اشعیا ۱۱، ۲۸ و ۴۲ از آن یاد می‌کند، قیدار فرزند اسماعیل و نیای محمد است. (نگ: محمد در کتاب مقدس)

اسماعیلیان[ویرایش]

لفظ اسماعیلیان (عبری: ישׁמעאלי) (با اسماعیلیان شیعه اشتباه نشود) چندین بار در عهد عتیق به کار رفته است و معمولاً گمان می‌شود منظور تنها فرزندان اسماعیل است، ولی کتاب پنجاهه‌ها به روشنی اسماعیلیان را شامل نسل اسماعیل و ۶ برادرش از قطوره دانسته و اعراب را از آنان دانسته است.[۱۲]

پسران ابراهیم بر اساس همسرانش و به ترتیب تولد
سارا اسحاق (۲)
هاجر اسماعیل (۱)
قطوره زمران‌ یُقشان مَدان مِدیان یِشباق شوحا

منابع[ویرایش]

  1. سفر پیدایش ۵:۲۱
  2. پیدایش ۲۵:۱۷
  3. پیدایش ۱۷:۱۹
  4. پیدایش ۲۱:۲۱
  5. صحیح بخاری ۴:۵۸۳ (بازدید: ۲۰ اوت ۲۰۰۳)
  6. پیدایش ۱۵:۱۸
  7. قرآن ۱۹:۵۴
  8. قرآن ۲۱:۷۲
  9. قرآن ۳۷:۱۰۰ تا ۳۷:۱۱۳
  10. پیدایش ۲۲
  11. قرآن ۲:۱۲۷
  12. کتاب پنجاهه‌ها ۲۰:۱۳

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • عاطف الزین، سمیح، داستان پیامبران علیهم السلام در قرآن، ترجمه علی چراغی، اول، تهران: ذکر، ۱۳۸۰، ISBN ۹۶۴۳۰۷۱۶۳۴
  • کتاب مقدس عهد عتیق و عهد جدید، ترجمه فاضل خان همدانی، ویلیام گلن، هنری مرتن، تهران: اساطیر، ۱۳۷۹، ISBN 964-331-068-X
جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ اسماعیل موجود است.

متن ضخیم[ویرایش]