عمالیق

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

عمالقه، عمالیق، بنو عِملیق یا بنوعملاق (عبری: עֲמָלֵק) نام قومی در تورات است که از فرزندان عیسو بودند. هیچ اثر تاریخی مشخصی در مورد عمالیق موجود نیست و اطلاعات در مورد این قوم تنها از کتاب مقدس نشات گرفته است.

بر اساس کتاب پیدایش (اولین کتاب تورات) و کتب تواریخ عمالیق نام پسر الیفاز و همسر صیغه ایش تیمنا بود. عمالیق در نسل عیسو نیز ذکر می‌شود. در ادامه تورات عمالیق به عنوان یک قوم و اولین قومی که به دشمنی با اسرائیل برخاست ذکر می‌شود. یوسفوس فلاویوس عمالیق را قومی حرامزاده می‌داند.

در کتاب مقدس عمالیق گروهی از عشایر هستند که در سرزمین اسرائیل زندگی می‌کنند. آنها معمولاً از فرزندان عیسو در نظر گرفته می‌شوند.

اسرائیل با عمالیق جنگ می‌کند. نقاشی کتاب مقدس، سال ۱۷۲۸ میلادی.
ساموئل نبی طالوت را به دلیل زنده نگهداشتن بعضی عمالیق لعنت می‌کند. نقاشی سال ۱۵۲۰ میلادی توسط هانس هولبین.

ریشه‌شناسی نام[ویرایش]

واژه عمالیق ممکن است به معنی افرادی که در دره زندگی می‌کنند باشد. معانی دیگر برای آن افراد جنگجو، غارنشین و شکارچی نیز ذکر می‌شود. بعضی روحانیون یهودی اعتقاد دارند که عمالیق به معنی کسانی است که خون می‌خورند. در عربی عمالیق معمولاً به عنوان ساکنان اولیه مکه در نظر گرفته می‌شوند که جزو اولین کسانی بودند که ریشه اعراب بودند.

در کتاب مقدس[ویرایش]

سرزمین عمالیق[ویرایش]

در پیدایش ۱۴:۷ سرزمین عمالیق شمال کادش بارنئا در صحرای نگب در قسمت جنوبی کنعان در نظر گرفته می‌شود. در زمانی ممکن است عمالیق تا سرزمینهای قبیله افرائیم نیز نفوذ کرده بوده باشند. این افراد به صورت عشایری زندگی کرده و شترهای زیادی داشتند.

درگیری با اسرائیل[ویرایش]

در کتاب مقدس عمالیق اولین قومی هستند که بدون دلیل به اسرائیل حمله می‌کنند. از این رو یهوه خدای اسرائیل به قوم عمالیق خشم می‌گیرد و قول می‌دهد که نسل عمالیق را نابود کند. سال بعد هنگامی که اسرائیلیها می‌خواهند وارد ارض مقدس شوند توسط عمالیق شکست می‌خورند. در تمامی دوران پادشاهان و قضات اسرائیل، عمالیق بارها به اسرائیل حمله می‌کنند و نفرت عجیبی از اسرائیل دارند. هنگامی که طالوت پادشاه اسرائیل می‌شود، خداوند به او دستور می‌دهد که تمامی عمالیق را نابود کند ولیکن طالوت دستور را به صورت کامل اجرا نکرده و شاه عمالیق را می‌بخشد. ساموئل نبی از کار طالوت به شدت عصبانی شده و خود به دست خود شاه عمالیق را تکه‌تکه می‌کند.

ریشه عمالیق[ویرایش]

عمالیق معمولاً به عنوان فرزندان عیسو برادر یعقوب در نظر گرفته می‌شوند.

در بین تاریخدانان عرب مانند ابن مسعودی عمالیق به عنوان اولین ساکنان مکه در نظر گرفته می‌شوند. ابن عربشاه معتقد است عمالیق از نسل هام از فرزندان نوح بوده‌اند. نخمانیدس تاریخدان یهودی معتقد است عمالیق فرزندان عیسو نبوده‌اند بلکه از نسل فردی به نام عمالیق بودند. ممکن است عمالیق به دو گروه مختلف اطلاق شده باشد و عمالیق عربی با عمالیق کتاب مقدس متفاوت بوده باشد.

دیدگاه یهودی نسبت به عمالیق[ویرایش]

در بین یهودیان عمالیق مهمترین دشمن قوم یهود است. عمالیق در فرهنگ یهودی سمبل نیروی شیطانی است. بسیاری روحانیون یهودی عمالیق را به کسانی که خدا را رد کردند اطلاق می‌کنند. در جشن پوریم همه ساله به‌هامان (که بر اساس کتاب استر از نسل عمالیق بود) لعنت فرستاده می‌شود.

نسل‌کشی عمالیق[ویرایش]

یکی از ۶۱۳ میتزوت یهودی نابود کردن عمالیق بر اساس دستور کتاب مقدس است. بر اساس کتاب تثنیه فصل ۲۵ خداوند به قوم اسرائیل دستور می‌دهد که آنچه عمالیق با اسرائیل کردند را به یاد داشته باشند و تمامی عمالیق حتی زنان و کودکان آنان را نابود کنند. بعضی محققان معتقدند دستور در مورد عمالیق قوانین اخلاقی را رد می‌کند زیرا در کتاب مقدس دستور نابودی زنان و کودکان نیز داده شده است تا تمامی قوم عمالیق به صورت کلی مجازات شوند. ابن میمون معتقد است که این دستور به معنی آن است که قوم اسرائیل باید از عمالیق بخواهد که قوانین هفت‌گانه نوح را قبول کند و در صورتی که قبول نکردند به صورت کلی نابود شوند.

به عنوان ارامنه[ویرایش]

بعضی محققین معتقدند که دلیل بیتفاوتی یهودیان در امپراطوری عثمانی به نسل‌کشی ارامنه این است که قوم ارمنی را به عنوان بازماندگان عمالیق می‌دانند؛ ولیکن دائرةالمعارف یهودی سال ۱۹۰۶ در قسمت عمالیق به ارامنه اشاره نمی‌کند.

دلیل این امر آن است که در بعضی متون یهودی از قرن دهم میلادی به بعد ارامنه به عنوان بازماندگان عمالیق ذکر شده‌اند. ممکن است یهودیان بیزانس برای تمایز بین یونانیان و ارامنه، ارامنه را عمالیق خطاب کرده باشند. در سال ۱۸۳۹ جوزف ولف تاریخدان یهودی می‌نویسد که با اینکه یهودیان ارامنه را از نسل عمالیق می‌خوانند، تنها مسیحیانی هستند که به محافظت و مسیحی کردن از یهودیان علاقه‌مندند. اندرو مونار مبلغ مسیحی در همان سال می‌نویسد که یهودیان ارامنه را عمالیق می‌خوانند و معتقدندهامان یک ارمنی بوده است و ارامنه اولین ملتی هستند که به مسیحیت ایمان آوردند. جوزف جودا چرنی جهانگرد یهودی می‌نویسد که یهودیان گرجستان ارامنه را از نسل عمالیق می‌خواندند. در یک نوشته دیگر یک مسافر یهودی می‌نویسد که در بین ارامنه برای‌هامان سوگواری می‌شود و برای او شمع روشن می‌شود.

در جنگهای صلیبی[ویرایش]

در زمان جنگهای صلیبی پاپ اوربان دوم مسلمانان را عمالیق خواند.

آلمان نازی به عنوان عمالیق[ویرایش]

در بین یهودیان آلمان نازی و شخص آدولف هیتلر بارها عمالیق خوانده شد. ربی یوسف چایم سوننفلد ادعا کرده است که او از سال ۱۸۹۰ آلمانیها را از نسل عمالیق می‌خوانده است. نخست وزیر اسرائیل، اسحاق بن زوی در جواب درخواست آدولف آیکمن برای بخشش قسمتی از کتاب مقدس که ساموئل به نابودی تمامی عمالیق اشاره می‌کند فرستاد.

صهیونیستها به عنوان عمالیق[ویرایش]

بعضی یهودیان ضدصهیونیست مانند ربی زلمان تیتلبام معتقدند که صهیونیستها از نسل عمالیق هستند و به یهودیان بیشترین ضرر را وارد کرده‌اند. یک ربی دیگر در حزب شاس، شلوم کوهن، صهیونیستهای مذهبی را عمالیق خواند. گروه یهودیان ضد صهیونیست نتوری کارتا نیز صهیونیسم را با عمالیق و نازیسم یکی دانسته است. برای یهودیان نتوری کارتا لغت عمالیق دارای جماتریا مشابه سیاست است و از این رو معتقدند یهودیان هیچگاه نباید به سیاست کاری داشته باشند.

در بین طرفداران میر کاهان[ویرایش]

در فلسفه یهودی افراطی میرکاهان عمالیق تمامی دشمنان قوم یهود در گذر تاریخ هستند. کاهان معتقد است که به دلیل آنکه خداوند و قوم یهود با یکدیگر مرتبط هستند دشمنان قوم یهود در واقع دشمن خدا هستند.

به عنوان ایرانیان[ویرایش]

بنیامین نتانیاهو نخست وزیر اسرائیل در سخنان خود در سال ۲۰۱۰ میلادی ایرانیان را عمالیقی جدید خواند. او دربارهٔ خطر ایران برای اسرائیل گفت «یک عمالیق جدید در حال شکلگیری است».[۱][۲]

بسیاری یهودیان افراطی نیز ایران امروزی را عمالیق خوانده‌اند.[۳]

منابع[ویرایش]

  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Amalek»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۷ آوریل ۲۰۱۶).