عملیات فتح‌المبین

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
عملیات فتح‌المبین
بخشی از جنگ ایران و عراق
Ghatlegah almahdi.JPG

قتلگاه المهدی در یادبود عملیات فتح‌المبین
زمان ۲ فروردین ۱۳۶۱ تا ۱۰ فروردین ۱۳۶۱
مکان استان خوزستان، جنوب غرب ایران
نتیجه پیروزی ایران
تغییرات سرزمینی بازپس‌گیری محوطه اطراف دزفول-شوش
جنگندگان
 عراق  ایران
فرماندهان
عراق صدام حسین ایران سردار محسن رضایی{سرهنگ علی صیاد شیرازی
ایران حسن باقری[احمد کاظمی]حسین خرازی]رحیم صفوی]]
ایران سرهنگ حسین حسنی سعدی
ایران سرهنگ مسعود منفرد نیاکی
نیروها
۸۰٬۰۰۰–۱۶۰٬۰۰۰ سرباز ارتش
۴۰٬۰۰۰–۵۰٬۰۰۰ سرباز ثابت
سپاه و بسیج
۳۰٬۰۰۰
تلفات
۲۵٬۰۰۰ کشته
۱۵٬۰۰۰–۲۰٬۰۰۰ اسیر
۴۰۰ تانک به تصرف درآمد
۳۰٬۰۰۰ کشته (عمدتا از نیروهای بسیج)
۱۹۶ تانک منهدم شدند.
عملیات فتح‌المبین
رمز عملیات یا زهرا علیها السلام
آغاز عملیات ۲ فروردین ۱۳۶۱
پایان عملیات ۱۰ فروردین ۱۳۶۱
جبهه جنوبی
مکان عملیات منطقه غرب شوش و دزفول
فرماندهی مشترک
سازمان عمل‌کننده مشترک

عملیات فتح المبین در ساعت سی دقیقه بامداد روز دوشنبه ۲ فروردین ۱۳۶۱ با رمز یا زهرا علیها السلام در جبهه جنوبی در منطقه غرب شوش و دزفول با وسعت حدود ۲۵۰۰ کیلومتر مربع انجام شد. طرح‌ریزی عملیات فتح المبین از اواسط آبان ۱۳۶۰ آغاز شده بود. بسیاری بر این باورند که این عملیات نقطه عطف جنگ ایران و عراق است که در نهایت منجر به بیرون راندن نیروهای عراقی از بخش بزرگی از خاک خوزستان شد. هر چند برخی دیگر از مفسران جنگ عملیات بیت المقدس تعیین کننده‌ترین عملیات جنگ ایران و عراق می‌دانند.

عملیات[ویرایش]

این عملیات با فرماندهی مشترک ارتش و سپاه با استعداد، و در مقابل ارتش عراق از استعداد ۷ تیپ زرهی، ۲۰ تیپ پیاده، ۱۰ گردان توپخانه معادل با حدود ۸۰۰۰۰ تا ۱۶۰۰۰۰ نیرو برخوردار بود. این عملیات در دوم فروردین ماه ۱۳۶۱ بعد از حدود ۱۸ ماه از شروع تجاوز عراق آغاز شد. هدف نیروهای ایرانی محاصره نیروهای عراقی بود که در بیرون شهر دزفول و شوش متوقف شده بودند و جلوگیری از سقوط و تصرف شهر استراتژیک دزفول بود. تحت امر فرمانده جوان نیروهای ایرانی، امیر سپهبد صیاد شیرازی، در شب دوم فروردین عملیات زرهی خود را شروع کردند. این عملیات با یورش موج انسانی توسط نیروهای پاسدار همراهای می‌شد. هر کدام از این یورشها موج انسانی شامل حدود ۱۰۰۰ نیروی پاسدار می‌بود.

در طی این عملیات نیروهای ایرانی به خاطر حملات موج انسانی تلفات بسیار سنگین تری در خط مقدم متحمل شدند. نیروهای ایرانی می‌بایست با ارتش عراق که از حمایت زرهی، توپخانه و پشتیبانی هوایی مناسب برخوردار بودند و موقعیت خود را تثبیت نموده بودند می‌جنگیدند. پس از آنکه نیروهای ایران به مدت حدود یک هفته عملیات سنگین خود را ادامه دادند و تلفات سنگینی به نیروهای ارتش عراق وارد آوردند سرانجام صدام حسین دستور عقب‌نشینی صادر نمود. نیروهای ایرانی توانستند در مدت یک هفته سه تیپ از نیروهای عراقی در منطقه را محاصره و از بین ببرند.

اهداف عملیات[ویرایش]

  1. آزادسازی بخش وسیعی از مناطق اشغال شده منطقه غرب شوش و دزفول، همچون سایت ۴ و ۵ رادار و ده‌ها روستای منطقه.
  2. انهدام دو لشکر عراق (۱۰ زرهی و ۱ مکانیزه).
  3. دست یابی به خطوط پدافندی مناسب و استفاده از حداقل نیروهای خودی در آن خطوط
  4. خارج کردن شهرهای شوش، و دزفول از تیررس آتش توپخانه دشمن.
  5. دور کردن آتش مؤثر دشمن از جاده اهواز – دزفول.[۱]

درنهایت عملیات با پیروزی قاطع نیروهای ایران و آزادسازی حدود ۲۵۰۰ کیلومتر مربع از مناطق اشغال شده توسط عراق به پایان رسید. تلفات نیروهای ایران حدود ۳۰۰۰۰ نفر و تلفات نیروهای عراق ۲۵۰۰۰ نفر به علاوه ۱۵۰۰۰ اسیر می‌باشد.[۲][۳][۴][۵]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]