سامرا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۳۴°۱۱′۵۹″ شمالی ۴۳°۵۳′۰۰″ شرقی / ۳۴.۱۹۹۷۲° شمالی ۴۳.۸۸۳۳۳° شرقی / 34.19972; 43.88333

سامرا
منارهٔ مسجد جامع سامرا

۳۴°۱۲′ شمالی ۴۳°۵۳′ شرقی / ۳۴.۲۰° شمالی ۴۳.۸۸° شرقی / 34.20; 43.88

اطلاعات کلی
نام رسمی : سامرا
کشور : عراق Iraq location map.svg
استان :

صلاح‌الدین

نام محلی : سامَرّة
نام‌های قدیمی : «سُرَّمن رَآی»
سال شهرشدن : ۲۲۱ هـ \ ۸۳۵م
سامرا بر عراق واقع شده‌است
سامرا

مردم
جمعیت ۳۰۰٬۰۰۰
زبان‌های گفتاری: عربی (عربی عراقی)
مذهب: اهل سنت شیعه
سامرا
Great Mosque of Samarra.jpg
اطلاعات اثر
کشور عراق عراق
نوع فرهنگی
معیار ثبت ii, iii, iv
شمارهٔ ثبت 276
منطقه آسیا و اقیانوس آرام
تاریخچه
تاریخچهٔ ثبت ۲۰۰۷ (طی نشست نامشخص)
منطقهٔ بر پایهٔ دسته‌بندی یونسکو

سامِرا (به عربی: سامَرّاء) (دگرگون‌شده ی: سُرِّ مَن رَأیٰ؛ به معنای: شاد شود هر که آن را بدید) شهری در میانهٔ عراق، در استان صلاح‌الدین؛ در کرانهٔ دجله، ۱۲۵ کیلومتری شمال بغداد جای گرفته است. در سال ۸۳۶م به‌دستور خلیفهٔ عباسی معتصم بالله بنیان نهاده اشت تا به‌جای بغداد پایتخت شود.[۱]

مسجد جامع سامرا و مسجد و حرم عسکریین دو بنای مشهور سامرا است.

سامرا بین مسلمانان شیعه اهمیت مذهبی دارد. این شهر یکی از شهرهای مذهبی عراق به شمار می‌رود، مدفن دو تن از امامان شیعه حسن عسکری و علی نقی در آنجا قرار دارد. علاوه بر اینکه مقبرهٔ دو تن از امامان شیعه آنجاست، شیعیان معتقدند که مهدی موعود نیز در این شهر زاده شده‌است.[نیازمند منبع]. مسجد جامع سامرا یکی از بناهای مهم این شهر می‌باشد که منارهٔ آن شهرت ویژه‌ای دارد.

تاریخچه[ویرایش]

معتصم بالله خلیفهٔ عباسی (خلافت از ۲۱۸ قمری) دستور ساختن شهر را داد و پس از اتمام به آنجا نقل مکان کرد. بدین ترتیب پایتخت خلافت از شهر بغداد به سامرا منتقل شد. این شهر به نام سازنده آن عسکر المعتصم نیز نامیده می‌شد. لقب عسکری حسن عسکری امام یازدهم شیعیان برگرفته از این نام است.

بابک خرمدین، رهبر جنبش سرخ جامگان برضد اشغالگری اعراب پس از حمله مسلمانان به‌ایران، در ۱۸ دی سال ۲۳۶ به‌دستور معتصم بالله کشته‌شد. ابتدا دست و پای وی را به‌تدریج قطع کردند. سپس جنازه‌اش را در شهر سامرا بر سر دار کشیدند.[۲]

تا سال ۲۵۶ ه. هشت خلیفه از این شهر حکمرانی و خلافت نمودند. در این سال المعتمد علی اللَّه عباسی بار دیگر به بغداد بازگشت و آنجا را پایتخت خلافت قرار داد. سامرا طی مدت سه دهه پایتختی، توسعه فراوانی یافت و تعداد زیادی از کاخ‌ها و تفریح‌گاه‌ها و مساجد در این شهر ساخته شد.[۳]

حرم علی بن محمد هادی، امام دهم شیعه (تاریخ درگذشت: سال ۲۵۴ ه) و امام یازدهم، حسن بن علی عسکری (تاریخ درگذشت: ۲۶۰ ه) از زیارتگاه‌های شهر امروزی سامرا است. نخستین ساختمان بر آرامگاه آنان، از قرن چهارم هجری است که تاکنون همواره تجدید و ترمیم شده و توسعه یافته است. این حرم دارای گنبدی‌است که یکی از بزرگ‌ترین گنبدها در جهان اسلام است، محیط این گنبدِ طلاییِ عظیم، ۶۸ متر است که در آن ۷۲ هزار کاشی طلا به کار رفته است. در دو سمت این گنبد دو گلدسته طلایی قرار دارد که هر یک دارای ۳۶ متر طول است.[۳]

موقعیت جغرافیایی[ویرایش]

نقشهٔ موقعیت جغرافیایی شهر سامرا

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. بعلبکی, منیر. «Samarra'». در دانشنامه المورد. ج. 8. بیروت: دارالعلم للملایین, 1980. 207. 
  2. «روزی که بابک خرمدین کشته شد»(فارسی)‎. تاریخ ایرانیان در این روز، ۱ فروردین ۱۳۸. بازبینی‌شده در دی ۱۳۸۶. 
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ قمی، محمدرضا: اماکن زیارتی و سیاحتی عراق. ویراستار علی ورسه‌ای: [تهران]: نشر مشعر، ۱۳۷۹. ص: ۷۰.

منابع[ویرایش]

  • «خورشید مغرب»، ص ۲۱