لات (بت)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
لات سوار بر شتر طائف, عربستان سعودی, حدود پانصد سال پیش از اسلام
منات، عزی، لات

لات نام بت یا ایزدبانویی در عربستان پیش از اسلام و یکی از سه بت مهم مورد پرستش در مکه بوده است. نام این بت در قرآن در کنار دو بت دیگر به نامهای عزی و منات ذکر شده که از نظر اعراب جاهلی دختران الله به شمار می رفتند.

معبد لات در طائف به دستور محمد و پس از محاصره طائف و در همان سالی که غزوه تبوک رخ داد، ویران شد.[۱]

تاریخچه[ویرایش]

در منابع قدیمی از لات به عنوان ارشکیگال یکی از ایزدبانوان بین النهرین ذکر شده است.[۲][۳] همچنین لات در کارتاژ (تونس) با نام ≪الاتو≫ مورد پرستش بوده است.[۴] لات در میان نبطیانپترا (اردن) و نیز در میان مردم هترا (عراق) پرستیده می شد و با الهه آتنا در یونان و مینرو در روم برابری می کرد.[۵] به گفته یولیوس ولهاوزن نبطیان لات را مادر هبل و در نتیجه مادرشوهر منات به شمار می آوردند.

در قرآن[ویرایش]

نام لات در قرآن سوره نجم به همراه دو بت دیگر به نامهای عزی و منات که به عنوان دختران الله مورد ستایش اعراب بودند، ذکر شده است و نیز در سوره فجر به قوم عاد اشاره شده که مطابق کاوشهای باستانشناسی به عمل آمده در ارم آنها برای حفاظت از قومی به همین نام از لات مدد می جسته اند.[۶]

ویران کردن معبد لات[ویرایش]

در زمان پیامبر اسلام پرستش لات در میان قبیله ثقیف رایج بود و آنها معبدی برای لات در شهر طائف ساخته بودند که آل عَتّاب بن مالک ، از بنی عَجلان ثقفی، پرده دار و خدمتگزار این معبد و بت لات بود. محمد پس از درگذشت حامی بزرگ خویش ، ابوطالب ، در سال دهم بعثت ، برای جلب حمایت و همراهی قبیله ثقیف به طائف رفت ، ولی بزرگان ثقیف خواست او را اجابت نکردند و به آزارش برخاستند. ثقفیان طائف ، که با قریشیان مکه هم پیمان بودند، در بعضی جنگهای آنان با مسلمانان ، همچون اُحد و حدیبیه ، شرکت کردند. پس از پیروزیهای متعدد مسلمانان ، تدریجاً چند تن از افراد قبیله ثقیف به مسلمانان پیوستند. ثقفیان در غزوه حنین در سال هشتم هجری از مسلمانان شکست خوردند و به طائف گریختند که به محاصره طائف در همان سال انجامید و پس از حدود بیست روز پایان یافت . سرانجام در رمضان سال نهم ، پس از بازگشت پیامبر از غزوه تبوک ، بزرگان و نمایندگان ثقیف با ایشان دیدار کردند و اسلام آوردند و به همراه مُغِیرة بن شُعبه و ابوسفیان ، که پیامبر آنان را مأمور تخریب معبد لات کرده بود، به طائف بازگشتند. ثقفیان پس از چند روز تردید، از بزرگان خود تبعیت کردند و به تخریب معبد رضایت دادند. [۷]

منابع[ویرایش]

  1. Tabari, Al (25 Sep 1990), The last years of the Prophet (translated by Isma'il Qurban Husayn), State University of New York Press, p. 46, ISBN 978-0887066917 
  2. The Dawn of Civilisation, by: گستون مسپرو
  3. «A History Of Art In Chaldæa & Assyria» Georges Perrot, Professor in The Faculty of Letters, Paris; Member of The Institute, and Charles Chipiez. New York, 1884.
  4. Encyclopedia of Gods, Michael Jordan, Kyle Cathie Limited, 2002
  5. Healey, John F. (2001). "4". The Religion of the Nabataeans: A Conspectus. Religions in the Graeco-Roman World 136. Boston: Brill. pp. 107–119. ISBN 90-04-10754-1. 
  6. Healey, John F. "4". The Religion of the Nabataeans: A Conspectus. Religions in the Graeco-Roman World 136. Boston: Brill. p. 111. ISBN 90-04-10754-1. 
  7. http://lib.eshia.ir/23019/9/4263