یعقوب

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
یعقوب (Jacob)
Jacob (Israel).jpg
زادهحبرون
درگذشتپادشاهی نوین مصر
دیگر نام‌هااسرائیل
فرزندان۱۲ پسر (اسباط اسرائیل)
دینه (تنها دختر)
والدیناسحاق و ربه‌کا
خویشاوندانابراهیم (پدربزرگ)
سارا (مادربزرگ)
اسماعیل (عمو)
عیسو (برادر دوقلو)
راحیل (دختردایی، همسر)
لیه (دختردایی، همسر)

یعقوب (به عبری: יַעֲקֹב) پسر اسحاق، نوهٔ ابراهیم و برادر همزاد عیسو، از پیامبران توحیدی و سومین شه‌پدر، در کتاب‌مقدس است که نقش مهمی را در وقایع پایانی کتاب سفر پیدایش بازی می‌کند. یهودیان، مسیحیان، مسلمانان به پیامبری او اعتقاد دارند. در نزد یهودیان با لقب اسرائیل یا «خلیفه الله» معروف است و در قرآن هم در چند جا،[۱] با این نام از او یاد می‌شود.

بنا به تورات، یعقوب از دو همسر خود: راحیل و لیه و دو متعه یا همسران فرعی‌اش: بلهاه و زلفاه، صاحب دوازده فرزند شد که نامهایشان: رئوبن، شمعون، لاوی، یهودا، یساکار، زبولون، دان، نفتالی، اشیر، جاد، یوسف و بنیامین است که به بنی اسرائیل معروف می‌باشند.

یعقوب توسط پدر خود اسحاق نسبت به همه برادران خود و نیز خاندان اسحاق، برتری یافت و برکت گرفت و جانشین وی و ابراهیم گردید. اسحاق به او دستور داد از عیسو دور شود و تنها با دختران بین‌النهرین (که در آن زمان از باز ماندگان طوفان نوح بودند) ازدواج کند.[۲] و یعقوب نیز چنین کرد.[۳] یعقوب در طول گریزی که از برادرش عیسو داشت، در رؤیا دید که فرشتگان از نردبان به بالا و پایین می‌روند. در کابالا، نردبان یعقوب به معنی گذر از چهار دنیا می‌باشد. قرآن هم فرزندان یعقوب یا بنی اسرائیل را «باقی‌مانده کسانی که با نوح بر کشتی‌سوار شده‌اند»، خوانده‌است.[۴]همچنین یعقوب و پدرش اسحاق در قرآن با لفظ «امام» خوانده شده‌اند.[۵] یعقوب در مصر در گذشت ولی از آنجا که به یوسف وصیت کرده بود تا او را در کنعان در مقبره خانوادگی در کنار ابراهیم و همسرش سارا و اسحاق و همسرش ربکا و همسر خود یعقوب لیه خاک کنند، یوسف از فرعون وقت مصر اجازه گرفت و به کنعان رفته و او را در آنجا دفن کرد.[۶]

نام و لقب[ویرایش]

اسرائیل لقب یعقوب است. در اینکه چرا او را اسرائیل گویند اختلاف است. اسرائیل یا ییسائل در عبری از ترکیب دو کلمه سر و اِل تشکیل شده‌است. سر = رئیس، سردار، حاکم، امیر اِل = خدا که در مجموع به معنای سردار الهی یا خلیفه اله است؛ و نام دیگر یعقوب می‌باشد.[۷]

مفهوم[ویرایش]

یعقوب به معنی تعقیب‌کننده است.[۸] و[۹] هر چند به معنی ریشه کن‌کننده نیز آمده‌است.[۱۰]

در ادیان[ویرایش]

ت

در یهودیت[ویرایش]

کشتی گرفتن یعقوب با فرشته در باور یهود[ویرایش]

گلاویز شدن یعقوب با فرشته خدا، (الوهیم) در کاری از «رامبرانت» نقاش هلندی

در سفر پیدایش فصل ۳۲ فقرات ۲۴ تا ۳۰ چنین آمده‌است: ۲۴ و یعقوب تنها ماند و مردی با وی تا طلوع فجر کشتی می‌گرفت. ۲۵ و چون او دید که بر وی غلبه نمی‌یابد کف ران یعقوب را لمس کرد و کف ران یعقوب در کشتی گرفتن با او فشرده شد. ۲۶ پس گفت: مرا رها کن زیرا که فجر می‌شکافد. گفت: تا مرا برکت ندهی تو را رها نکنم. ۲۷ به وی گفت: نام تو چیست؟ گفت: یعقوب. ۲۸ گفت: از این پس نام تو یعقوب خوانده نشود بلکه اسرائیل زیرا که با خدا و با انسان مجاهده کردی و نصرت یافتی. ۲۹ و یعقوب از او سؤال کرده گفت: مرا از نام خود آگاه‌ساز. گفت: چرا اسم مرا می‌پرسی؟ و او را در آنجا برکت داد. ۳۰ و یعقوب آن مکان را فنیئیل نامیده (گفت:) زیرا خدا را روبرو دیدم و جانم رستگار شد و اما بر خلاف روایات اشتباهی که از جانب مسلمانان و برخی دیگر در نقد این‌ روایت ذکر میشود باید گفت این بخش از کتاب خدا دارای معنی سمبلیک بسیار عمیقی است که در خود نوشتار عیان میشود انگاه که فرشته به یعقوب میگوید که تو زین پس اسرائیل خوانده خواهی شد زیرا در مجاهده با خدا و انسان نصرت یافتی و این دقیقا بیان کننده عنصر مبارزه با سرنوشت در تمام حیات بشریست که به نحوی دیگر در نمایشنامه ادیپ نمود میابد اما در اینجا یعقوب موفق میشود در مجاهده با خدا و انسان نصرت بیابد و بدین سان جاودانگی را برای خویش بخرد و بر مرگ و سرنوشت پیروز شود چرا که او نصرت یافته است و به هیچ عنوان این روایت نباید تحت اللفظی برداشت شود بلکه این روایت دارای معنی ای استعاره ای است

استفاده کلمه الوهیم بمعنی فرشته در کتاب هوشع نبی[ویرایش]

با توجه به کتاب هوشع نبی فصل ۱۲ آیه ۴ و ۵ که در مورد همین واقعه در آیه ۴ کلمه الوهیم و در آیه ۵ کلمه مَلاخ به معنای فرشته را بکار می‌برد الوهیم در این عبارات به معنای فرشته می‌باشد که طبق روایات یهود این فرشته، فرشته حامی برادر یعقوب می‌باشد.[نیازمند منبع]

ماهیت خداوند از دیدگاه یهود[ویرایش]

بر اساس اصول دین یهود خداوند جسم نیست و به ماده نیز شبیه نمی‌باشد.[۱۱]

سایر روایات[ویرایش]

اسرائیل به معنی «آن که با اِل (خدا) کشتی گرفت»، «آنکه بر اِل (خدا) پیروز شد» و از این رو «آنکه همراه اِل (خدا) حکم روایی کرد»[۱۲] لقب یعقوب پسر اسحاق پسر ابراهیم بود. داستان نامگذاری وی عهد عتیق، پیدایش ۳۲:۲۸ چنین آمده‌است:

و یعقوب تنها ماند و مردی با وی تا طلوع فجر کشتی می‌گرفت؛ و چون او دید که بر وی غلبه نمی‌یابد، کف ران یعقوب را لمس کرد، وکف ران یعقوب در کشتی گرفتن با او فشرده شد.

پس گفت: «مرا رها کن زیرا که فجرمی شکافد.» گفت: «تا مرا برکت ندهی تو را رهانکنم.» به وی گفت: «نام تو چیست؟» گفت: «یعقوب.» گفت: «از این پس نام تو یعقوب خوانده نشود بلکه اسرائیل، زیرا که با الوهیم و با انسان مجاهده کردی و نصرت یافتی.»

و یعقوب از او سؤال کرده، گفت: «مرا از نام خودآگاه ساز.» گفت: «چرا اسم مرا می‌پرسی؟» و او را در آنجا برکت داد؛ و یعقوب آن مکان را «فنیئیل» نامیده، گفت: «زیرا الوهیم را روبرو دیدم و جانم رستگار شد.»

پیشتر در پیدایش ۲۸:۲۰ یعقوب چنین نذر کرده بود:

و یعقوب نذر کرده، گفت: «اگر الوهیم با من باشد، و مرا در این راه که می‌روم محافظت کند، و مرا نان دهد تا بخورم، و رخت تا بپوشم، تا به خانه پدر خودبه سلامتی برگردم، هرآینه یهوه، خدای من خواهد بود.

بعداً در شعری که موسی برای بنی اسرائیل می‌خواند به صورت گلایه چنین گفته می‌شود:

برای دیوهایی که خدایان (اله) نبودند، قربانی گذرانیدند، برای خدایانی (الوهیم) که نشناخته بودند، برای خدایان (الوهیم) جدید که تازه به وجود آمده، وپدران ایشان از آن‌ها نترسیده بودند. تثنیه ۳۲:۱۷

جستارهای وابسته[ویرایش]

1695 Eretz Israel map in Amsterdam Haggada by Abraham Bar-Jacob.jpg
طوایف اسرائیل
پسران اسرائیل
نوشتارهای مرتبط

پانویس[ویرایش]

  1. قرآن ۳:۹۳ و ۱۹:۵۸
  2. پیدایش ۲۸
  3. پیدایش ۲۹
  4. قرآن ۱۷:۳
  5. قرآن ۲۱:۷۲، ۷۳
  6. پیدایش ۴۹و۵۰
  7. http://www.iranjewish.com/FAQ/FAQ54_Asraeel.htm
  8. http://www.thinkbabynames.com/meaning/1/Jacob
  9. http://www.behindthename.com/name/jacob
  10. http://www.ourbabynamer.com/meaning-of-Yaghoub.html
  11. http://www.iranjewish.com/FAQ/FAQ40_Hazrat_Yaghob.htm
  12. The scriptures'98 Bible under Gen 32:28: Yisra’ĕl means “to strive with Ěl, to overcome with Ěl, (then) to rule with Ěl”

منابع[ویرایش]

  • عاطف الزین، سمیح، داستان پیامبران علیهم السلام در قرآن، ترجمه علی چراغی، اول، تهران: ذکر، ۱۳۸۰، ISBN 9643071634
  • کتاب مقدس عهد عتیق و عهد جدید، ترجمه فاضل خان همدانی، ویلیام گلن، هنری مرتن، تهران: اساطیر، ۱۳۷۹، شابک ‎۹۶۴-۳۳۱-۰۶۸-X
  • ویکی‌پدیای انگلیسی