پرش به محتوا

مسجدالحرام

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
مسجد الحرام
بیت‌الله الحرام
نقشه
دین
هیئت حاکمهدولت عربستان سعودی
مکان
مکانعربستان سعودی مکه، عربستان سعودی
معماری
بنیان‌گذاری۶۳۸
گنجایش۹۰۰٬۰۰۰ نفر (در زمان حج تا ۴٬۰۰۰٬۰۰۰ نفر افزایش می‌یابد)
مناره(ها)۹
بلندی مناره۸۹ متر

مسجدالحرام، مسجد اعظم و نخستین مسجد بزرگ‌ترین و مهم‌ترین مسجد جهان اسلام و قبله‌گاه مسلمانان است. مسجدالحرام در شهر مکه در کشور عربستان سعودی قرار دارد. بنابر آموزه‌های اسلام هر انسان و موجود زنده‌ای که وارد آن شود ایمن است و نباید به او آسیب رسانده شود.[۱]

در صدر اسلام، مسجدالحرام بسیار کوچک بود. نخستین بار، عمر بن خطاب دستور داد خانه‌هایی بخرند و بر مساحت مسجد بیفزایند. تا آن زمان، به دور مسجد دیوار نبود و به دستور عمر، دور مسجد دیوار کشیدند. عثمان برای مسجد رواق ساخت و بدین‌گونه قسمت‌هایی از مسجد سر پوشیده شد. پس از آن ولید بن عبدالملک مسجد را به زیبایی بازسازی کرد و ناودان کعبه را با طلا ساخت. از آن زمان تاکنون بارها مسجدالحرام گسترش یافته‌است.

کعبه

به کعبه، «خانه خدا»، «بیت‌الله‌الحرام»، «بیت المعمور»، «بیت العتیق»، و «بیت‌الحرام» نیز می‌گویند. دلیل نام‌گذاری کعبه به بیت‌الحرام این است که خداوند ورود مشرکان را به این مکان مقدس حرام و ممنوع کرده‌است. بیت‌الله‌الحرام در شهر مکه قرار دارد و در تاریخ، مورد احترام همگان بوده‌است. بنابر آیاتی از قرآن کعبه نخستین و مقدس‌ترین بنا و اولین مسجدی است که بر روی زمین ساخته شده‌است.

دوران ابراهیم

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

در احادیث آمده که در آغاز آفرینش سراسر زمین را آب فرا گرفته بود و نخستین خشکی که آفریده شد زمین زیر کعبه بود که خشکی‌های دیگر از آن گسترده شدند. بر اساس روایات اسلامی، کعبه را ابتدا آدم ساخت و سپس ابراهیم به کمک پسرش اسماعیل تعمیر و بازسازی کرد. کعبه در زمان محمد و پیش از بعثت، به دست قریش و با همکاری محمد، بر اساس بنای اولیه ابراهیم دوباره بازسازی شد.

دوران عبدالمطلب

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

خداوند کعبه و اطراف آن را «حرم» قرار داده‌است. یعنی مقدس شمرده و ارتکاب گناه و قتل و شکار و تجاوز به جان و مال مردم و جنگ و دزدی و راهزنی و… را در آن جایز ندانسته‌است. وقتی مجرمی به آنجا پناه ببرد کسی حق مؤاخذه او را ندارد. واقعه مهمی که در دوران عبدالمطلب، سرپرست و تولیت کعبه، رخ داد؛ نجات معجزه‌آسای آن از ویرانی به دست سپاه ابرهه و اصحاب فیل بود. همزمان با ظهور اسلام، صدها بت فلزی و چوبی و سفالی در شکل‌های گوناگون در داخل و بیرون و بر روی دیوارها و سقف کعبه بود. اما در روز فتح مکه که در رمضان سال هشتم هجری رخ داد محمد وارد کعبه شد و همه بت‌ها را نابود کرد.

ساختمان کعبه به شکل مکعب مستطیل و دارای چهار ضلع است که هر ضلع آن را رُکن می‌نامند. به مجموع چهار ضلع ارکان کعبه می‌گویند که سه رکن آن، رکن یمانی، رکن شامی، و رکن عراقی نام دارند. ساختمان کعبه ۱۴/۸۵ متر ارتفاع، ۱۱/۵۸ طول، و ۱۰/۲۲ متر عرض دارد. بنای کعبه از سنگ‌های سیاه و سختی ساخته شده‌است که پرده سیاهی بر روی آن قرار دارد. می‌گویند نخستین بار اسماعیل پرده‌ای بر کعبه کشید و بعدها قریش نیز چنین کردند و پرده‌داری، منصبی ویژه برای آنان محسوب می‌شد. اکنون نیز آن پرده به صورتی خاص بافته و بر روی کعبه نهاده می‌شود.

این بنا بخش‌های دیگری همچون حجرالاسود، ملتزم، مستجار، حطیم و حجر اسماعیل دارد و در نزدیکی آن نیز مقام ابراهیم و چاه زمزم واقع است.

گسترش در دهه ۱۹۸۰

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

در دهه ۱۹۸۰ ملک فهد، پادشاه درگذشته عربستان سعودی مسئولیت نظارت بر گسترش مسجدالحرام در مکه و مسجدالنبی در مدینه را به محمد کمال اسماعیل داد.[۲]

گفتنی است تولیت و مناصب کعبه هنوز باقی است.

هم‌اکنون عبدالرحمن السدیس، امام جمعهٔ مسجدالحرام است.[۳]

سیستم صوتی در مسجدالحرام

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

طراحی و ارتقای سیستم صوتی مسجدالحرام در مکه یکی از غیرعادی‌ترین پروژه‌های مهندسی تاریخ بوده است؛ پروژه‌ای با ابعاد عظیم که شاید در نوع خود بی‌نظیر باشد.مشخصات پروژه در نگاه اول غیرممکن به نظر می‌رسید: سیستمی که صدای امام را بدون اعوجاج برای میلیون‌ها نفر تا شعاع چند مایل اطراف برساند و حتی اگر ده‌ها میکروفون خراب شود، اتاق کنترل آتش بگیرد یا دو نیروگاه نزدیک بمباران شود، همچنان بدون وقفه کار کند. تمام این کار باید بدون حضور طراحان در مکه (چون غیرمسلمانان حق ورود ندارند) انجام می‌شد. مسئول اصلی اتوماسیون این سیستم کامپیوتری کامل، دنیس ام.کورنگی (Dennis M. Kornegay) از شرکت United Automation لس‌آنجلس بود. او با شرکت Acromedia همکاری کرد. چون ورود به مکه ممنوع بود، آن‌ها گروهی از تکنسین‌های سعودی را آموزش دادند تا سیستم را نصب و راه‌اندازی کنند. سیستم جدید شامل حدود ۶۰۰۰ بلندگو و hornهای فایبرگلاس سفارشی از شرکت Bose (ماساچوست) بود. آمپلی‌فایرها را شرکت Apogee Sound تأمین کرد. سیستم با ۱۴ کامپیوتر اصلی (۷ عدد در اتاق پشتیبان برای مواقع آتش‌سوزی) کنترل می‌شود، ۳۸۰ آمپلی‌فایر دارد و ۱۲۶ میکروفون در هفت نقطه اطراف کعبه.هر پایه میکروفون ۹ میکروفون دارد (برای ایستاده، نشسته و سجده) و سیستم پشتیبان‌گیری بسیار گسترده‌ای دارد تا حتی در بدترین شرایط هم نماز قطع نشود. سیم‌کشی ۲۵ میلیون فوت کابل بدون آسیب به دیوارهای مرمرین چندصدساله مسجد انجام شد. سیستم قدیمی دستی بود و حدود ۲۰ سال عمر داشت. سیستم جدید طوری طراحی شده که صدای امام تا ۳٫۵ مایل دورتر هم واضح و بدون بازخورد شنیده شود. این پروژه هدیه‌ای از گروه بن‌لادن (خانوادهٔ ساختمانی سعودی) به مسجد بود. کار طراحی دو سال طول کشید و جلسات متعددی در قاهره و لندن برگزار شد. سیستم در حال نصب بود و قرار بود همان ماه به ملک فهد (خادم الحرمین الشریفین) نمایش داده شود. کورنگی تأکید کرد: «این سیستم باید پنج بار در روز، ۳۶۵ روز سال کار کند. هیچ مجوزی برای از دست دادن حتی یک نماز وجود ندارد.» سطح پشتیبان‌گیری آن «بی‌سابقه» توصیف شده است.[۴]

جستارهای وابسته

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
  1. ↑ «Great Mosque of Mecca | Overview, Description, & Facts | Britannica». web.archive.org. ۲۰۱۹-۱۲-۱۱. بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۱۱ دسامبر ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۵-۰۹.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) نگهداری یادکرد:ربات:وضعیت نامعلوم پیوند اصلی (رده)
  2. ↑ عبدالقادر یوسف علی (بی‌بی‌سی سومالی) (۲۵ خرداد ۱۴۰۳). «معماری که مسجدالحرام و مسجدالنبی را توسعه داد و حاضر نشد از پادشاه عربستان پول بگیرد». بی‌بی‌سی فارسی.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  3. ↑ در رسانه‌های آمریکا؛ آیا خطبه اخیر نماز جمعه مکه نشانه شتاب عربستان برای رابطه علنی با اسرائیل است؟، بی‌بی‌سی فارسی
  4. ↑ https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1998-dec-02-fi-49707-story.html

پیوند به بیرون

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]