اسلام‌هراسی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
پرچم فرضی مسلمانان فاشیست
پیروزی قزاق اوکراینی با سر یک مسلمان

اسلام‌هراسی یا اسلاموفوبیا یا اسلام‌ستیزی یا مسلمان‌ستیزی (انگلیسی: Islamphobia) به ترس، نفرت یا تبعیض علیه دین اسلام یا مسلمانان گفته می‌شود و متضمن نوعی از نژادپرستی است.[۱]

گروهی در پارلمان بریتانیا در سال ۲۰۱۸ اسلام‌هراسی را چنین تعریف می‌کند: «اسلام‌هراسی ریشه در نژادپرستی دارد و گونه‌ای از نژادپرستی است که جلوه‌های واقعی یا تصوری از مسلمانی را هدف می‌گیرد.»[۲]

سابقه‌ی این اصطلاح به دهه ۱۹۸۰ بازمی‌گردد[۳]، اما پس از حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ استفادهٔ بیشتری از آن شده است.

مؤسسهٔ رانیمد تراست در انگلستان که به امر تبعیض و نفرت در این کشور می‌پردازد، در ۱۹۹۷ اسلام‌هراسی را ترس و نفرت از اسلام و بنابراین ترس و نفرت از همه مسلمانان تعریف کرد و ابراز داشت که این اصطلاح بر تبعیض و طرد مسلمانان از زندگی اقتصادی اجتماعی و عمومی کشور نیز دلالت دارد.[۴] همچنین اسلام‌هراسی در بردارنده این برداشت است که اسلام فاقد ارزش مشترک با دیگر فرهنگ‌هاست، در مقایسه با غرب در موقعیتی فرودست قرار دارد، و بیش از آنکه دین باشد، یک ایدئولوژی سیاسی است.[۵]

منشا و تعریف[ویرایش]

اندیشکده‌ی رانیمید، پس از گزارشی که در سال ۱۹۹۴ درباره‌ی یهود‌ستیزی منتشر کرد، در سال ۱۹۹۷سفارش تنظیم گزارشی را از وضعیت اسلام‌ستیزی در بریتانیا را به کمیسیونی به سرپرستی گوردون کان‌وی، معاون ریاست دانشگاه ساسکس، داد. این گزارش چند ماه بعد با عنوان «اسلام‌هراسی: چالشی برای همه‌ی ما» بدست جک استرا، وزیر امور داخلی بریتانیا در آن زمان، منتشر شد.

این گزارش ۸ نشانه برای تفکر اسلام‌هراسانه برمی‌شمرد[۶]:

  1. نگاه به اسلام به عنوان یک تکه سنگ، ایستا، و تغییرناپذیر
  2. گاه به اسلام به عنوان چیزی جداگانه و «دیگری» که ارزشهایی مشترک با دیگر فرهنگها ندارد، از آنان تاثیر نمی‌گیرد و رویشان اثر نمی‌گذارد.
  3. نگاهی که اسلام را پایین‌تر از غرب می‌بیند و آن را وحشی، غیرعقلانی، بدوی، و جنسیت‌زده می‌داند.
  4. نگاهی که اسلام را خشن، تهاجمی، تهدیدآمیز، حامی تروریزم، و درگیر در نبرد تمدنها می‌داند.
  5. نگاهی که اسلام را یک ایدئولوژی سیاسی می‌بیند که برای کسب برتری سیاسی با نظامی بکار می‌آید.
  6. مردود دانستن فوری هرگونه نقدی که مسلمانان بر «غرب» می‌کنند.
  7. وقتی خصومت با اسلام برای توجیه اعمال تبعیض‌آمیز علیه مسلمانان و جداکردنشان از بدنه‌ی جامعه بکار رود.
  8. وقتی خصومت ضد مسلمانان طبیعی و عادی دیده شود.

در سال ۲۰۱۸، گروهی همه حزبی در پارلمان بریتانیا با عنوان «گروه همه‌حزبی پارلمانی در امور مسلمانان بریتانیا»[۲] گزارشی به عنوان «تعریف اسلام‌هراسی[۷]» منتشر کرد. این گزارش اسلام‌هراسی را نوعی از نژادپرستی می‌داند که «جلوه‌های واقعی یا مفروض مسلمانی را هدف می‌گیرد.»[۸].

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. Sandra Fredman, Discrimination and Human Rights, Oxford University Press, ISBN 0-19-924603-3, p.121.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ «APPG on British Muslims». APPG on British Muslims. بازبینی‌شده در 2019-04-14. 
  3. Islamophobia: A Challenge for Us All, Runnymede Trust, 1997, p. 1, cited in Quraishi, Muzammil. Muslims and Crime: A Comparative Study, Ashgate Publishing Ltd. , 2005, p. 60
  4. Islamophobia: A Challenge for Us All, Runnymede Trust, 1997, p. 5
  5. (۱۳۸۸) تبعیض و ناشکیبایی علیه مسلمانان در اتحادیه اروپا بعد از ۱۱ سپتامبر، فدراسیون بین‌المللی حقوق بشر هلسینکی، ترجمه علی مرشدی‌زاده، تهران: پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات، ص ۷
  6. «Runnymede Trust / Publications & Resources». www.runnymedetrust.org. بازبینی‌شده در 2019-04-14. 
  7. «تعریف اسلام‌هراسی». گروه همه‌حزبی پارلمانی بریتانیا در امور مسلمانان بریتانیا. 
  8. Allen, Chris. “Why UK's working definition of Islamophobia as a 'type of racism' is a historic step”. The Conversation. Retrieved 2019-04-14. 

پیوند به بیرون[ویرایش]