نقض حقوق بشر توسط جمهوری اسلامی ایران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
نقض حقوق بشر توسط جمهوری اسلامی ایران
بخشی از تاریخ جمهوری اسلامی ایران
Emblem of Iran (red).svg
زمان از انقلاب ۵۷ ایران تا کنون
مکان
نتیجه
علت جنگ
جنگندگان
احزاب موافق جمهوری اسلامی ایران:
Seal of the Army of the Guardians of the Islamic Revolution.svg
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
Basij logo.png
بسیج مستضعفین
Hezbollah Flag 2011.jpg
حزب‌الله لبنان
Seal of the Islamic Republic of Iran Army.svg
ارتش جمهوری اسلامی ایران
Popular Mobilization Forces (Iraq) logo vector.svg
حشدالشعبی عراق
Hamas logo.svg
حماس فلسطین
Ansarullah Flag Vector.svg
انصار الله یمن

دولت‌های موافق جمهوری اسلامی ایران

احزاب مخالف جمهوری اسلامی ایران:
Logo of the People's Mujahedin of Iran.png
سازمان مجاهدین خلق
پرچم حزب.jpg
حزب مشروطه ایران
Jaish ul-Adl.png
جیش‌العدل
Iran NF.jpg
جبهه ملی ایران
Cpi.jpg
حزب کمونیست ایران
Pdki logo.jpg
حزب دمکرات کردستان ایران
Farashgard.png
فرشگرد
Flag of the Islamic State of Iraq and the Levant2.svg
داعش (دولت اسلامی عراق و شام)
Flag of Pan-Iranist-Party.svg
حزب پان‌ایرانیست
SyrianNationalCoalitionOfficialLogo.svg
مردم انقلابی سوریه
Flag of Syria 2011, observed.svg
شورای ملی سوریه

دولتهای مخالف جمهوری اسلامی ایران

نقض حقوق بشر توسط جمهوری اسلامی ایران (به انگلیسی: Human Rights Violations by the Islamic Republic of Iran) که درمیان مخالفان جمهوری اسلامی ایران با عبارت «جنایات جمهوری اسلامی ایران»[۵][۶] شناخته می‌شود، مجموعه اقداماتی است از سوی نظام جمهوری اسلامی ایران یا نیروهای نیابتی و مورد حمایت آن درجهت حفظ و تقویت نظام جمهوری اسلامی ایران، انتقام‌گیری از مخالفین یا کمک به متحدین خود، که از بدو انقلاب ۱۳۵۷ ایران تا کنون در جریان است و موجب آسیب به حقوق اساسی بشریت شده‌است. جمهوری اسلامی ایران از چند جهت متهم به ناقض حقوق بشر است. این اتهامات در برخی موارد جنبهٔ مذهبی دارد، و در برخی موارد جنبهٔ سیاسی، و گاهی نیز هر دو. برخی از سیاستمداران همانند محمود احمدی‌نژاد صرفاً متهم به جنایات جنگی هستند،[۷] در حالیکه برخی دیگر از مسئولین جمهوری اسلامی ایران برای اتهامات تروریستی تحت تعقیب مراجع قضایی بین‌المللی همانند اینترپل قرار دارند.[۸][۹] ایران قرارداد عضویت (به انگلیسی: ratification) در دیوان بین‌المللی کیفری را رسماً نپذیرفته‌است. برخی این سیاست عدم پذیرش ایران را ناشی از ترس دولتمردان ایران از محاکمه در این دادگاه دانسته‌اند.[۱۰] اعدام دسته‌جمعی زندانیان سیاسی ایران در تابستان ۱۳۶۷، قتل‌های زنجیره‌ای ایران، عملیات‌های تروریستی خارجی، همکاری با رژیم بشار اسد، جنگ‌افروزی در جنگ داخلی یمن، سرکوب و نقض حقوق مردم ایران، برنامه هسته‌ای ایران[۱۱]، برنامه موشکی ایران و مواردی از این قبیل، جمهوری اسلامی ایران و بازوی سیاسی–نظامی او که سپاه پاسداران است، متهم شده است.

پیشینه[ویرایش]

نوشتارهای وابسته: تروریسم در ایران و تروریسم اسلامی
ترور احمد کسروی و منشی‌اش که فدائیان اسلام در داخل کاخ دادگستری به قتل رساندند.[۱۲]
نگاره پیکر بی‌جان کشته‌شدگان سینما رکس آبادان در این فاجعه بیش از ۵۰۰ نفر از تماشاگران که اکثراً زن و کودک بودند، در آتش‌سوزی جان‌باختند

با شروع جنبش اسلامی در ایران و آتش زدن سینما رکس آبادان در ۲۸ مرداد ۱۳۵۷ به دست مسلمانان بنیادگرا[۱۳] ، چرخشی مهم در نخستین خصیصهٔ تروریسم اسلامی روی داد. با واقعهٔ سینما رکس آبادان برای اولین بار مردم عادی هدف سوءقصد اسلامگرایان قرار گرفتند و حدود ۴۰۰ نفر از شهروندان عادی ایران به دست اسلامگرایان در آتش سوزانده شدند.[۱۳] این فاجعه بهانه‌ای بود برای سامان بخشیدن و گسترش دادن انقلاب ۱۳۵۷ ایران؛ در ابتدا آیت‌الله روح‌الله خمینی بدون هیچ مدرک و سندی، مقصر این آتش‌سوزی را ساواک و محمدرضاشاه دانست. سپس حسین تکبعلی‌زاده مجرم شناخته شد.

نیروهای نیابتی[ویرایش]

از گروه‌ها و نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی ایران در مناطق فرامرزی، می‌توان به حزب‌الله لبنان، انصارالله یمن، طالبان افغانستان[۱۴][۱۵][۱۶]، حماس فلسطین، لشکر فاطمیون، لشکر زینبیون، جنبش اسلامی نیجریه، شبیحه سوریه[۱۷]، نیروهای دفاع ملی سوریه[۱۸] اشاره داشت. این گروه‌ها جهت جنگ نیابتی و سرنگونی دولت‌های موردهدف جمهوری اسلامی ایران است. این گروهک‌ها به پشتیبانی و نیابت از نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در خاورمیانه می‌جنگند.

تبعیض علیه اقلیت‌های مذهبی[ویرایش]

بهائیان[ویرایش]

مونا محمودنژاد یکی از بهائیانی است که پس از انقلاب ۱۳۵۷ در ایران اعدام شد. وی متولد ۱۹ شهریور ۱۳۴۴ بود است. او در زمان اعدام ۱۷ سال بیشتر نداشت. ده‌ها زن بهائی همراه او هم اعدام شدند.

همه پیروان فرقه گمراه بهائیت محکوم به نجاست هستند و در صورت تماس آنها با چیزی، مراعات مسائل طهارت در رابطه با آنها، نسبت به اموری که مشروط به طهارت است، واجب است.
آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، فتوا دربارهٔ نحوه معاشرت با بهائیان مورخ  ۲۵ اردیبهشت ۱۳۹۵[۱۹]

«
»

اکثریت مسلمانان جهان، ادیان پسااسلامی را بعنوان ادیان رسمی نمی‌شناسند، بلکه پیروان چنین ادیانی را کافر و نجس می‌دانند. بهائیت یک دین پسااسلامی است. جمهوری اسلامی ایران متهم به کشتار جمعی و «نسل‌کشی سیستماتیک» اقلیت‌های مذهبی همانند بهائیان است.[۲۰][۲۱][۲۲][۲۳]

مایک پمپئو وزیر امورخارجه ایالات متحده آمریکا در اینباره گفت : «در ایران نه تنها اقلیت‌های دینی، بلکه هرکس از آن‌ها حمایت کند تحت تعقیب قرار می‌گیرد[۲۴]» بنابر مسئله تئوری‌های توطئه در ایران اعتقاد به توطئه پیروان آیین بهائیت بر پایه سندی جعلی منسوب به شاهزاده دیمیتری دلگروکف (معروف به کینیاز دالگورکی)، سفیر کبیر روسیه در ایران در سال‌هایی ۱۲۷۰–۱۲۶۳ است. این سند مدّعی است شاهزاده بابیت و بهائیت را صرفا به منظور تضعیف تشیع و به‌طور کلی تضعیف ایران به وجود آورده‌است. این سند در تهران در اواخر دهه ۳۰ میلادی پخش شد و از آن به بعد در مباحثات مسلمانان به‌طور وسیعی برای اثبات اینکه بهائیان توسط روس‌ها، و بعد انگلیس‌ها یا آمریکایی‌ها یا هر دو کنترل می‌شدند استفاده می‌شد. علاوه بر این، از آنجایی که دفتر مرکزی این آئین در شهر حیفا در اسرائیل قرار گرفته‌است، آئین بهایی توسط برخی، یک سازمان صهیونیستی در نظر گرفته می‌شود تا یک مذهب.[پانویس ۱] برخی نویسندگان حتی آن را با فراماسونری[پانویس ۲] و بنیادگرایی اسلامی مرتبط دانسته‌اند. بهاییان به علاوه متهم به حمایت مالی از انقلاب اسلامی ۱۳۵۷ ایران هستند.[۲۵]

دیمیتری ایوانوویچ دالگوروکف

کمیسیون آمریکایی آزادی بین‌المللی مذهبی، روز ۹ بهمن ۱۳۹۸ طی بیانیه‌ای اقدامات حکومت ایران علیه بهائیان را محکوم کرد. جمهوری اسلامی ایران، بهائیان را به رسمیت نمی‌شناسد و با آنها به انحای مختلف برخورد می‌کند.[۲۶]

اهل تسنن[ویرایش]

با وجود اینکه جمهوری اسلامی ایران رسماً یک حکومت شیعه اثنی‌عشری است، اقلیت‌های قومی متعددی هستند که پیرو آئین تسنن بوده‌اند و تابع حکومت مرکزی نبوده‌اند. از کشتار کردهای ایران توسط حکومت مرکزی می‌توان کشتار قارنا را نام برد. شکنجه و کشتار کردهای ایران تا به امروز توسط جمهوری اسلامی ادامه دارد.[۲۷][۲۸]

یهودیان[ویرایش]

دیدگاه محمدتقی بهجت درباره طهارت اهل نصار و یهود.[۲۹][۳۰]

یهودی‌ستیزی در ایران به عقاید محمد و قرآن مرجع دارد. کشمکش‌های یهودیان با مسلمانان و همینطور قتل‌عام‌های مسلمانان علیه یهودیان نیز پیشینه‌ای طولانی دارد.[۳۱] چنین قتل‌عام‌هایی علیه یهودیان بنی‌نضیر و بنی‌قریظه، هیچگاه علیه مسیحیان وجود نداشته‌است. یهودیان در دوران باستان منجی و مسیح خود را کوروش بزرگ می‌دانستند.[۳۱][۳۲][۳۳] حال آنکه با حمله اعراب به ایران و ورود اسلام به ایران، روابط ایرانیان و یهودی‌تباران به دلایل مذهبی و عقیدتی به شدت خدشه‌دار شده‌است. مسئله یهودی‌ستیزی در ایران، سیستماتیک و نهادینه شده است و به ۱۴۰۰ سال پیش ارتباط دارد. در نظام جمهوری اسلامی ایران، یهودی‌ستیزی و صهیونیسم‌ستیزی و اسرائیلی‌ستیزی همگی دارای یک بار معنایی می‌باشند و هیچ‌گونه تفاوتی قائل نمی‌شوند.[۳۱]

نظام جمهوری اسلامی ایران اتهاماتی را که علیه یهودیان وارد، به هیچ گروهی وارد نکرده‌است؛ وجود پدیده هولوکاست،[۳۴] گروه‌های اسلام‌گرای تندرو مانند داعش،[۳۵][۳۶][۳۷] همجنس‌گرایی،[۳۸] آئین بهائیت،[۳۹] جنبش فمنیسم،[۴۰] فراماسونری،[۴۱] و دیگر مسائل، همگی را توطئه یهودیان برای نابودی اسلام و جمهوری اسلامی ایران می‌دانند؛ کارشناسان اپوزوسیون می‌گویند، جمهوری اسلامی ایران همیشه مقصر خطاها و ناکامی‌هایش را به گردن آمریکا و اسرائیل می‌اندازد و از مکانیسم دفاعی فرافکنی استفاده می‌کند. درضمن چنین بدگمانی و تفکرات هجومی مقامات جمهوری اسلامی ایران نسبت به اسرائیل را در علم اختلالات روانشناسی، «پارانویا» می‌نامند. انکار هولوکاست در ایران، سیاست خصمانه و پیاپی علیه یهودیان و اسرائیل، نوشتن عبارت «اسرائیل باید از صفحه روزگار محو شود» روی بدنه موشک‌های بالستیک،[۴۲] بیان عبارت «اسرائیل ۲۵ سال آینده را نخواهد دید» توسط علی خامنه‌ای، نفرت‌پراکنی اکبر عبدی در سال ۲۰۱۳ میلادی علیه یهودیان [۴۳][پاورقی ۱] به کار بردن عبارت رژیم اشغالگر قدس و رژیم صهیونیستی، نوعی یهودستیزی به حساب می‌آید.

نقض حقوق کودکان[ویرایش]

حقوق کودکان در جمهوری اسلامی ایران با مسائلی مانند کار کودکان، مجازات و اعدام کودکان (پایین بودن سن مسئولیت کیفری در قوانین ایران)، ازدواج قانونی کودکان و استفاده از کودکان در نظامی‌گری درگیر است. از نکات مثبت حقوق کودکان در ایران این است که بر اساس قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، آموزش و پرورش برای همهٔ کودکان و نوجوانان ایرانی تا دورهٔ متوسطه رایگان است و دولت وظیفه دارد امکان تحصیل را برای همگان از طریق وزارت آموزش و پرورش فراهم سازد.

همچنین ایران از سال ۱۳۷۳ به پیمان‌نامه حقوق کودک پیوسته‌است[۴۵] اما تعدادی از قوانین ایران هنوز با این پیمان‌نامه مغایرت دارند.[۴۶]

کار کودکان[ویرایش]

کار کودکان پیامدهای بدی برای این کودکان که به «کودکان کار» و «کودکان خیابانی» معروف هستند دارد. در ایران کودکان کار وجود دارند اما آمار دقیقی از تعداد آنها در دست نیست. در سپتامبر ۲۰۱۷ برابر با مهر ۱۳۹۶ خورشیدی خبرگزاری تسنیم گزارش داد که ناهید تاج الدین نماینده اصفهان در مجلس شورای اسلامی در گفتگو با خبرگزاری خانه ملت، گفته برخی کارشناسان مسائل اقتصاد شهری آمار کودکان کار ایران را بین ۳ تا ۷ میلیون[۴۷][۴۸][۴۹] عنوان می کنند، ضمن اینکه این رقم برای تهران نیز ۲۰ هزار نفر تخمین زده می شود، اما به دلیل اینکه اغلب کودکان کار هیچ گونه ثبت هویتی ندارند؛ آمار دقیقی در این زمینه نمی توان ارائه کرد. این کودکان عمدتا در زیرزمین‌ها مشغول به‌کارند، برخی از آنان مورد سواستفاده و خشونت قرار می‌گیرند و حتی برخی از آنان از شب تا صبح در خیابان‌ها برای جمع‌آوری ضایعات، آهن کهنه، لاستیک‌ها و... مشغول بکارند.[۴۷][۴۸][۴۹][۵۰]

از آسیب‌هایی که کودکان کار را تهدید می‌کند می‌توان به بیسوادی، بازماندگی از تحصیل، سوء تغذیه، رخنه ویروس اچ‌آی‌وی، اعتیاد، افسردگی، خودزنی، خودکشی، آزارهای جنسی، خشونت کنترل نشده و ... می‌توان اشاره داشت.[۵۰]

تمامی کسانی که در کوره آجرپزی کار می‌کنند به علت مشکلات اقتصادی نتوانسته‌اند حتی یک اتاق در تهران و یا یک خانه در روستاهای اطراف اجاره کنند؛ بنابراین در ازای کاری که برای کارفرما انجام می‌دهند، از اتاقک‌هایی که توسط کارفرماها در کنار کوره پزخانه‌ها ساخته شده به عنوان محل سکونت استفاده می‌کنند.[۵۱] عضو کمیته هماهنگی شبکه یاری کودکان کار ایران می‌گوید: «این امکان وجود دارد که کودکان کار ۱۵ سال به بالا مورد نظارت و حمایت قرار گیرند اما چون وزارت کار، نان‌آوری کودکان زیر ۱۵ سال را مجاز نمی‌داند، نظارتی هم بر روند اجرای این قوانین نمی‌کند. در عین حال هیچ نظارتی هم بر کارگاه‌هایی که تعداد کارگرهای شاغل در آن کمتر از ۱۰ نفر بوده، نیست چرا که این کارگاه‌ها را از شمول قانون کار خارج می‌دانند و به این بهانه که تعداد نیروهای نظارتی کم است، از این امر مهم سر باز می‌زنند.[۵۱][۵۲]

همچنین کودکان بسیاری در شهرها به دست‌فروشی مشغولند. والدین تعداد زیادی از این کودکان معتاد به مواد مخدر هستند. بسیاری از این کودکان مورد کودک آزاری و سوءاستفاده جنسی قرار می‌گیرند.[۵۳]

ازدواج کودکان[ویرایش]

ازدواج کودکان هم در عرف‌وسنت و هم در قانون ایران وجود دارد. ماده ۱۰۴۱ قانون مدنی ایران می‌گوید «عقد نکاح دختر قبل از رسیدن به سن ۱۳ سال تمام شمسی و پسر قبل از رسیدن به سن ۱۵ سال تمام شمسی منوط است به اذن ولی به شرط مصلحت با تشخیص دادگاه صالح». البته قبلاً حداقل سن ازدواج برای دختران ۱۵ سال و برای پسران ۱۸ سال بود و در شرایط خاص و با ارائه گواهی دادگاه، دختران از ۱۳ سالگی و پسران از ۱۵ سالگی می‌توانستند ازدواج کنند؛ بنابراین ازدواج زیر ۱۳ سال کاملاً ممنوع بود.[۵۴] آمارهای سال ۱۳۸۹ نشان می‌دهد در این سال ۴۳٬۴۵۷ مورد ازدواج کودکان زیر ۱۵ سال به‌طور رسمی به ثبت رسیده‌است.[۵۵] ۹۰ درصد این آمار مربوط به دختران است. اما تحقیقات نشان می‌دهد تعداد ازدواج کودکان محدود به آمار ثبت شده نیست زیرا در روستاها کودکان متعه (صیغه) می‌شوند و سال‌ها بدون ثبت رسمیِ ازدواج زندگی می‌کنند.[۵۴]

همچنین بر اساس آمار سال ۱۳۸۹، تعداد ۳۷۰۰۰ کودک ۱۰ تا ۱۸ ساله طلاق گرفته یا بیوه بوده‌اند. در هر سال ۸۰۰ دختر ۱۰ تا ۱۴ سال و ۱۵ هزار دختر ۱۵ تا ۱۹ سال در ایران طلاق گرفته‌اند. فقر مادی و باورهای سنتی علت این ازدواج‌های زودهنگام است.[۵۵] در بیشتر موارد خانوادهٔ داماد به خانواده عروس که اغلب فقیر هستند پولی پرداخت می‌کنند. از پیامدهای ازدواج زودهنگام می‌توان به افزایش بی‌سوادی و کم‌سوادی در میان زنان، چندزنی، پدیده فرار از خانه و همسرکشی اشاره کرد.[۵۴]

مجازات و اعدام کودکان[ویرایش]

عاطفه رجبی سهاله دختر دانش آموز ۱۶ ساله‌ای بود که توسط دادگاه به جرم جریحه‌دار کردن عفت عمومی، متهم شده و توسط قاضی حاج رضایی (رئیس دادگستری نکا) به اعدام، محکوم شد. حکم اعدام او توسط دیوان عالی کشور در عرض یک هفته، تأیید شد. قاضی حاج رضایی، در سال ۱۳۸۳ طناب دار را شخصاً، به گردن وی انداخت و او را در میدان شهر نکا به دار آویخت

در قوانین ایران «سن مسئولیت کیفری» تعریف نشده‌است و قاضی‌ها با برداشت خود از فقه و مادهٔ ۱۲۱۰ قانون مدنی، دختران بالای ۹ سال قمری و پسران بالای ۱۵ سال قمری را بالغ دانسته و برایشان مانند بزرگسالان حکم صادر می‌کنند. بر اساس مادهٔ ۴۹ قانون مجازات اسلامی، طفل کسی است که به حد «بلوغ شرعی» نرسیده باشد. درحالی که از منظر سازمان عفو بین‌الملل، سازمان یونیسف و صندوق نجات کودکان، کودک و طفل فردی است که زیر ۱۸ سال سن داشته باشد.[۵۶]

مواردی از اعدام کودکان یا اعدام افرادی که جرمی را پیش از ۱۸ سالگی مرتکب شدند دیده می‌شود، مانند دلارا دارابی و بهنود شجاعی.[۵۷][۵۸][۵۹] گفته می‌شود در «قانون جدید مجازات اسلامی» مبنای جدیدی برای تعیین سن مسئولیت کیفری برای مجازات قصاص و حد وجود خواهد داشت و دیگر سن مسئولیت کیفری سن مطلقی (دختران ۹ و پسران ۱۵ سالگی) نخواهد بود و در هر مورد از نظرات یک کارشناس برای تشخیص سن مسئولیت کیفری استفاده خواهد شد. همچنین پزشکی قانونی به تشخیص بلوغ واقعی متهم رسیدگی خواهد کرد.[۶۰]

استفاده نظامی از کودکان[ویرایش]

استفاده نظامی از کودکان به سه شکل می‌باشد: اولین شکل آن به‌کارگیری کودکان به عنوان کودک-سرباز در جنگ است، دومین صورت آن استفاده در فعالیتهای حمایت از جنگ مانند نگهبانی، جاسوسی و بردگی جنسی می‌باشد. سومین شکل آن نیز استفاده از کودکان برای پروپاگاندا در جنگ می‌باشد. بر اساس ماده ۳۸ کنوانسیون حقوق کودک، گروه‌های سیاسی نباید از افراد زیر پانزده سال درجنگ استفاده کنند. ماده ۴ «پروتکل اختیاری شرکت کودکان در جنگ» از طرفین درگیری‌ها می‌خواهد که به افراد زیر هیجده سال اجازه شرکت در جنگ داده نشود و سربازگیری اجباری در مورد این افراد نیز ممنوع می‌باشد.

به گزارش ائتلاف برای توقف سربازی کودکان، تعداد کودکان سرباز در ایران مشخص نیست اما نیروی مقاومت بسیج از افراد داوطلب زیر هیجده سال در طول جنگ ایران و عراق استفاده می‌کرد. این سازمان همچنان از افراد زیر هجده سال به صورت داوطلب استفاده می‌کند.[۶۱]

مجازات اعدام و شکنجه[ویرایش]

تعداد اعدام‌های در ایران از سال ۲۰۰۴ تا ۲۰۱۳ طبق گزارش احمد شهید[۶۲]

در قانون مجازات اسلامی ایران اقسام اعدام‌ها و شکنجه‌های غیرمعمول وجود دارد. از جمله شلاق‌زنی و سنگسار؛ می‌توان به سنگسار در تاکستان اشاره کرد.[۶۳] جریان سنگسار تاکستان به بررسی اتهام رابطه نامشروع زوج ۴۷ و ۴۳ ساله به نام جعفر کیانی و مکرمه ابراهیمی می‌پرداخت که بر اساس حکم دستگاه قضایی ایران در سال ۱۳۷۵ به اتهام داشتن روابط نامشروع به سنگسار (رجم) محکوم شدند. متهمان بیش از ۱۱ سال را در انتظار اجرای حکم در زندان چوبین قزوین گذراندند. این پرونده در سال ۱۳۸۶ با سنگسار کیانی و آزادی ابراهیمی خاتمه یافت.[۶۴] در خرداد ۱۳۸۶ در حالی‌که زمینه‌های لازم برای اجرای حکم سنگسار در تاکستان آماده بود با دستور شبانهٔ رئیس کل دادگستری استان قزوین متوقف شد.[۶۵] طرفداران حقوق بشر، فعالان اجتماعی و برخی از وکلا، پس از آگاه شدن از این رویداد تلاشهای وسیعی برای جلوگیری از اجرای حکم انجام دادند. در اثر این تلاشها رئیس قوهٔ قضائیه وعدهٔ تعویق اجرای حکم را داد.[۶۶] با این‌حال در ۱۴ تیر ۱۳۸۶ اعلام شد حکم سنگسار جعفر کیانی در تاکستان اجرا شده‌است.[۶۷]

اعدام، شکنجه و تحقیر همجنس‌گرایان[ویرایش]

دو مرد درحال رابطه مقعدی در دوران صفوی در سال ۱۷۲۰ میلادی
وضعیت حقوقی همجنس‌گرایی در جهان
  همجنسگرایی مجاز اما قانون خاصی برای آن تدوین نشده
قانونی
  ازدواج همجنس‌گرایان مجاز است
  گونه‌های دیگری از زندگی مشترک
  
غیرقانونی
  کیفر سبک
  کیفر سنگین
  حبس ابد
  مجازات مرگ

در ایران به علت فضای اجتماعی بسته، همجنس‌گرایان را تحت تحقیر و فشارهای روانی قرار می‌دهند. آنها را بیمار و ناهنجار می‌دانند، همچنین به آنان توهین می‌شود.[۶۸] رها بحرینی در سال ۲۰۱۳ طبق مصاحبه‌ای گفت، سالیانه صدها همجنس‌گرا به دلیل آسیب‌دیدگی به کشورهای دیگر پناهنده می‌شوند. در سال ۱۹۷۳ میلادی طی فرایند بیماری‌زدایی همجنس‌گرایی، انجمن روان‌پزشکی آمریکا نیز همجنس‌گرایی را از فهرست اختلالات روانی خارج کرد و در پی آن در سال ۱۹۹۰ سازمان بهداشت جهانی اعلام کرد که همجنس‌گرایی بیماری نیست.[۶۸]

طبق گزارش VOA در ژوئن ۲۰۱۶ (تیر ۱۳۹۵) در کشورهای عرب از جمله سوریه، الجزایر، بحرین، کویت، لبنان، لیبی، مراکش، عمان، قطر، سومالی و تونس حکم ارتباط با همجنس تا ۱۰ سال زندان است.[۶۹] در جهان عرب و جهان اسلام با همجنس‌گرایی به‌عنوان پدیده‌ای غربی برخورد می‌شود؛ حتی برخی از نظام‌های حکومتی از جمله جمهوری اسلامی ایران، پدیده همجنس‌گرایی را تئوری توطئه جنبش صهیونیسم و اسرائیل می‌دانند.[۳۸] درحال حاضر در عربستان سعودی، ایران، سودان، یمن، موریتانی، بخش‌هایی از سومالی و بخش‌هایی از نیجریه مجازات سنگینی تا حد اعدام را درپی دارد.[۷۰]

در ایران بوسیدن و لمس‌کردن با حس شهوت جرم حساب می‌آید؛ محمد مصطفایی می‌گوید:

در ماده ۲۳۷ قانون مجازات اسلامی آمده است که همجنس‌گرایی انسان مذکر در غیر از لواط و تفخیذ از قبیل تقبیل و ملامسه از روی شهوت، موجب ۳۱ تا ۷۴ ضربه شلاق تعزیری درجه شش است. طبق تبصره این ماده، حکم این ماده در مورد انسان مؤنث نیز جاری است[۷۱]

همچنین در تعریف لواط ادامه گفت:

بر اساس ماده ۲۳۳ لواط عبارت از دخول اندام تناسلی مرد به اندازه ختنه‌گاه در دبر انسان مذکر است. لواط بر اساس قانون در زمره حدود قرار دارد و حد لواط برای فاعل، در صورت عنف، اکراه یا دارا بودن شرایط احصان، اعدام و در غیر این صورت صد ضربه شلاق است. حد لواط برای مفعول در هر صورت (وجود یا عدم احصان) اعدام است. بر اساس ماده ۲۳۵ همین قانون تفخیذ عبارت از قرار دادن اندام تناسلی مرد بین ران‌ها یا نشیمنگاه انسان مذکر است. این جرم هم از جمله جرائم حدی است که مجازات آن صد ضربه شلاق است[۷۱]

در ۲۲ آبان ۱۳۸۴ روزنامه کیهان از اعدام دو مرد[پاورقی ۲] در میدان شهید باهنر شهر گرگان در «ملاء عام» خبر داد و جرم آن‌ها را لواط عنوان کرد.[۷۲] اعدام همجنس‌گرایان در ملأ عام به‌خودی‌خود نوعی آبروریزی و تحقیر آنان است. هرساله در ۱۷ مه هزاران همجنس‌گرا در کشورهای جهان علیه همجنس‌گراستیزی و همجنس‌گراهراسی جشن می‌گیرند. همجنس‌گراستیزان آنها با القابی که بار توهین‌آمیز دارند مثل «بیمار روانی»، «همجنس‌باز»، «نجس»، «غیرطبیعی»، «بچه‌باز»، «نابهنجار» جلوه می‌دهند که این القاب بسیار حساسیت‌برانگیز اند.[۷۳]

از دیگر اعدام‌های جنجال ‌‌‌برانگیز آن جمله می‌توان به اعدام محمود عسگری و عیاض مرهونی به اتهام لواط در مشهد[۷۴][۷۵][۷۶][۷۷] اشاره داشت.

آزادی بیان[ویرایش]

اعدام‌های سال ۶۷[ویرایش]

برخی از قربانیان کشتار ۶۷. درمیان نگاره‌های بالا، عکس چند کودک[۷۸] مشاهده می‌شود که از جمله کشته‌شدگان هستند.[۷۹]

خمینی را در آینده، خونریز، سفاک و فتاک لقب خواهند داد.
آیت‌الله حسینعلی منتظری، در جلسه خصوصی با حسین‌علی نیری، مصطفی پورمحمدی، سید ابراهیم رئیسی و مرتضی اشراقی به تاریخ ۲۴ مرداد ۱۳۶۷.[۸۰][۸۱]

«
»

اعدام زندانیان عقیدتی-سیاسی سال ۱۳۶۷ کشتار جمعی بود که طی آن به فرمان سید روح‌الله خمینی، چندین هزار نفر از زندانیان سیاسی و عقیدتی در زندان‌های نظام جمهوری اسلامی ایران در ماه‌های مرداد و شهریور ۱۳۶۷ به شکلی مخفیانه اعدام و در گورهای دسته‌جمعی دفن شدند.[۱] اکثریت کسانی که اعدام شدند از اعضای سازمان مجاهدین خلق بودند و گرچه حامیان دیگر گروه‌های چپ‌گرا مانند سازمان فداییان خلق ایران (اکثریت) و حزب توده نیز در میان آن‌ها وجود داشت.[۲][۳] نهادها و سازمان‌های مدافع حقوق بشر جرم زندانیان را همکاری با سازمان‌های مخالف نظام به خصوص سازمان مجاهدین خلق ایران و همچنین طیف‌های مختلفی از گروه‌های چپ، کمونیست و مارکسیست ذکر کرده‌اند.[۴][۵] اما مقامات جمهوری اسلامی اعدام آن‌ها را به خاطر دلایلی همچون کشف تشکیلات مرتبط با سازمان مجاهدین خلق در زندان،[۶] نتیجه ادامه محاکمه[۷] بخاطر ترور مقامات جمهوری اسلامی[۸] توسط آن‌ها ذکر کرده‌اند. تعداد قربانیان این واقعه نزد مراجع مختلف متفاوت و بین ۱٬۸۷۹[۹] نفر (گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل متحد) تا ۳٬۰۰۰[۱۰] یا ۴٬۴۸۲[۱۱] نفر تخمین زده شده‌است.

مقامات ارشد نظام جمهوری اسلامی ایران انجام اعدام‌ها را انکار نمی‌کنند، بلکه در قریب به اتفاق موارد از آن دفاع کرده‌اند و آن اعدام‌ها را برای حفظ نظام، لازم و ضروری شمرده‌اند.[۱۲] حسینعلی منتظری، بلندپایه‌ترین مخالف اعدام‌ها بود و اعتراض‌هایش به قیمت برکناری‌اش از جانشینی سید روح‌الله خمینی و به حبس خانگی طولانی مدت وی انجامید.[۱۳] دیدبان حقوق بشر از این واقعه با نام «کشتار زندان سال ۶۷» یاد می‌کند.[۸۲]

نقض حقوق کودکان[ویرایش]

طبق گفته شاهدان و اسناد به‌دست آمده، طی کشتار ۶۷، مسئولین اعدام در فرایند نقض حقوق کودکان، در مقابل کودکان زیر ۱۴ سال، اعضای خانواده‌شان را تیرباران و اعدام می‌کردند.[۸۳] کودکان و نوزادان را همراه با خانواده خود، در سلول‌های انفرادی حبس می‌کردند.[۸۴][۸۵] همچنین شواهد و شاهدان نشان می‌دهند که ده ها کودک زیر ۱۸ سال که اکثر آن‌ها دختر بودند، اعدام شدند.[۸۳][۸۴][۸۵][۸۶][۸۷][۸۸][۸۹][۹۰][۹۱]

قتل‌های زنجیره‌ای[ویرایش]

کشتارهای دیگری نیز مانند ترور عبدالرحمن قاسملو رهبر حزب دموکرات ایران،[۹۲] قتل شاپور بختیار، بیژن فاضلی فرزند رضا فاضلی و فریدون فرخزاد برادر فروغ فرخزاد به ولایت فقیه نسبت داده شده‌است.[۹۳] قتل نزدیک به بیست مخالف سیاسی (در بعضی روایت‌ها و انتصاب‌ها تا ۸۰ نفر) در دههٔ هشتاد خورشیدی توسط وزارت اطلاعات که به نام قتل‌های زنجیره‌ای معروف گردید نیز قابل ذکر است.

کارون حاجی‌زاده ۹ ساله، فرزند حمید حاجی‌زاده
حمید حاجی‌زاده

حمید حاجی‌زاده شاعر و دبیر ادبیات کرمانی، متخلص به «سحر» بود. او یکی از منتقدان و مخالفان جمهوری اسلامی ایران بود که از قربانیان قتل‌های زنجیره‌ای ایران است. وی به همراه پسر ۹ ساله‌اش «کارون» با چندین ضربه چاقو به‌قتل رسیدند. این فاجعه در آخرین روز شهریور ماه سال ۱۳۷۷ رخ داد. به هنگام وقوع این فاجعه، افراد خانواده در خواب بودند و متوجه آن نشدند. وی برادر فرخنده حاجی‌زاده است.

گاهشمار قتل‌های زنجیره‌ای ایران
ردیف پرتره نام تاریخ قتل
۱
بیژن فاضلی ۲۸ مرداد ۱۳۶۵
۲
مظفر بقایی ۲۷ آبان ۱۳۶۶
۳
عبدالرحمان قاسملو ۲۲ تیر ۱۳۶۸
۴
کاظم رجوی ۴ اردیبهشت ۱۳۶۹
۵
حسین سودمند ۲۲ آذر ۱۳۶۹
۶
شاپور بختیار ۱۵ مرداد ۱۳۷۰
۷
فریدون فرخزاد ۱۶ مرداد۱۳۷۱
۸
علی‌اکبر سعیدی سیرجانی ۶ آذر ۱۳۷۷
۹ فاقد رخ‌نگاره احمد میرعلایی ۲ آبان ۱۳۷۴
۱۰
سیامک سنجری ۱۳ آبان ۱۳۷۵
۱۱
غفار حسینی ۲۰ آبان ۱۳۷۵
۱۲
احمد تفضلی ۲۴ دی ۱۳۷۵
۱۳
رضا مظلومان ۷ خرداد ۱۳۷۵
۱۴ فاقد رخ‌نگاره فاطمه قائم‌مقامی دی ۱۳۷۶
۱۵ فاقد رخ‌نگاره معصومه مصدق ۴ اردیبهشت ۱۳۷۷
۱۶
پیروز دوانی ۳ شهریور ۱۳۷۷
۱۷
حمید حاجی‌زاده ۳۱ شهریور ۱۳۷۷
۱۸
کارون حاجی‌زاده ۳۱ شهریور ۱۳۷۷
۱۹
داریوش فروهر ۱ آذر ۱۳۷۷
۲۰
پروانه اسکندری ۱ آذر ۱۳۷۷
۲۱
محمدجعفر پوینده ۱۸ آذر ۱۳۷۷
۲۲ فاقد رخ‌نگاره محمد مختاری ۲۲ آذر ۱۳۷۷
۲۳
سعید حجاریان ۱۳۷۸

برخورد با اعتراضات ایرانیان[ویرایش]

حادثه کوی دانشگاه ۱۳۷۸[ویرایش]

اعتراضات ۱۳۸۸[ویرایش]

ندا آقاسلطان، دانشجوی رشته فلسفه در روز سی‌ام خرداد در خیابان کارگر تهران به ضرب گلولهٔ فردی ناشناس کشته شد.

جمهوری اسلامی ایران همیشه از پیش‌گامان سرکوب اعتراضات بوده‌است. همیشه خود را مدعی حمایت اعتراضات مسالمت‌آمیز می‌داند، درحالی که حتی کوچک‌ترین نقد و انکاری را تهدید و سرکوب می‌کند. در پی اعلام نتایج دهمین دورهٔ انتخابات ریاست جمهوری ایران و اعلام پیروزی دوبارهٔ محمود احمدی‌نژاد، تظاهرات و راهپیمایی‌های بی‌سابقه‌ای در خیابان‌ها و میدان‌های تهران و همچنین شهرهای دیگر ایران، توسط معترضان به نحوهٔ شمارش آرا و حامیان میرحسین موسوی، رقیب اصلی احمدی‌نژاد در انتخابات، در ماه‌های خرداد و تیر ۱۳۸۸ به راه افتاد که بزرگترین راهپیمایی‌های اعتراضی در تاریخ ۳۰ سال جمهوری اسلامی ایران بود. در جریان سرکوب معترضان توسط نیروهای پلیس و شبه‌نظامیان بسیج و سپاه پاسداران، به ویژه در روزهای ۲۵ و ۳۰ خرداد ۱۳۸۸، تعدادی از معترضین و عابرین کشته و مجروح شدند.[نیازمند منبع] هیچ آمار رسمی در مورد تعداد کشته‌شدگان این حوادث از سوی دولت ایران منتشر نشده‌است. اما «کمیته پیگیری امور آسیب‌دیدگان حوادث پس از انتخابات» که توسط میرحسین موسوی و مهدی کروبی تشکیل شده در شهریور ماه ۱۳۸۸، فهرستی شامل نام ۷۲ نفر از کسانی که در خشونت‌های پس از انتخابات کشته شدند را به مجلس شورای اسلامی ارائه کرد. شمار زیادی از این افراد به وسیلهٔ گلوله کشته شده و شمار قابل توجهی نیز بر اثر ضرب و شتم و از جمله اصابت باتوم جان خود را از دست داده‌اند و از این تعداد هفت نفر در حمله نیروهای امنیتی به کوی دانشگاه تهران از شامگاه روز ۲۴ خرداد تا بامداد ۲۵ خرداد جان باختند.[۹۴] مرگ عده‌ای نیز بر اثر ضرب و جرح، شکنجه شدید و بدرفتاری زندانبانان با آنان در بازداشتگاه‌هایی از جمله بازداشتگاه کهریزک بوده‌است.[نیازمند منبع]

روزنامه گاردین چهل روز پس از انتخابات از کشته شدن حداقل ۸۰ نفر از معترضان در جریان ناآرامی‌های ایران خبر داد. هرچند نهادهای حقوق بشری و معترضان کشته‌شدگان را بیش از این و بالغ بر صدها نفر می‌دانند.[۹۵] تعداد ۷۸ نفر از جانباختگان شناسایی شده‌اند.[۹۶]

تجاوز جنسی به زندانیان در جمهوری اسلامی ایران یکی از اقسام شکنجه دولتی در ایران عنوان گردیده. حوادثی چون شکنجه معترضان به نتایج اعلام شده انتخابات ریاست جمهوری ایران (۱۳۸۸) همواره مورد اعتراض شدید سازمان‌های حقوق بشر بوده‌است.[۹۷][۹۸] در این زمینه، پیام اخوان، کارشناس جنایات جنگی سازمان ملل متحد، در سال ۲۰۰۹ محاکمه جمهوری اسلامی ایران بخاطر نقض حقوق بشر و جنایت علیه بشریت در دادگاه بین‌المللی دیوان عدالت در هلند را خواستار شد.[۹۹]

اعتراضات ۱۳۹۶ تا ۱۳۹۷[ویرایش]

اعتراضات ۱۳۹۸[ویرایش]

اعتراضات سراسری ۱۳۹۸ ایران از شامگاه ۲۴ آبان در شهرهای تهران، مشهد، اهواز، سیرجان و شیراز آغاز شد و به بندرعباس، اصفهان، کرمان، قزوین، شهرک اندیشه، ماهشهر، گچساران، خرمشهر، بابل، بیرجند، جیرفت، شوشتر، اندیمشک، قم و بهبهان گسترش یافت.[۱۰۰] بر اساس گزارش نهادهای امنیتی ایران، ۲۸ استان و بیش از صد شهر دستخوش ناآرامی‌های پس از افزایش قیمت بنزین بودند.[۱۰۱] در ۷ آذر ۱۳۹۸ وبسایت کلمه به نقل از «یک منبع آگاه» تعداد کشته‌ها را ۳۶۶ نفر اعلام کرد.[۱۰۲] ارگان مانیتورینگ حقوق بشر ایران تعداد کشته‌شدگان اعتراضات را دست‌کم ۴۵۰ نفر اعلام کرده که تعدادی کودک نیز در میان آن‌ها هستند.[۱۰۳] همچنین به گفتهٔ سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس تا ۵ آذر ۱۳۹۸، بیش از ۷۰۰۰ نفر در اعتراضات، بازداشت شده‌اند.[۱۰۴] در میان جان‌باختگان، نام و هویت ۱۸ کودک مشخص شده‌است.[۱۰۵][۱۰۶]

بر اساس گزارش خبرگزاری رویترز در ۲۳ دسامبر ۲۰۱۹، به نقل از سه منبع نزدیک به حلقه اطرافیان خامنه‌ای و یک مقام چهارم، علی خامنه‌ای چند روز بعد از آغاز اعتراضات، مقامات امنیتی ارشد و سایر مقامات دولتی را جمع کرده و به آنها دستور داده تا هر کاری از دستشان بر می‌آید برای متوقف ساختن آنها انجام دهند. آمار کشته‌های تایید شده توسط سه مقام نزدیک به علی خامنه‌ای حدود ۱۵۰۰ نفر که شامل ۱۸ کودک همچنین برخی از نیروهای امنیتی می‌باشد.[۱۰۷][۱۰۸][۱۰۹][۱۱۰][۱۱۱]

اخبار حاکی از این است که قاسم سلیمانی در سرکوب اعتراضات مردم نقش داشته.[۱۱۰][۱۱۱]

تروریسم خارجی[ویرایش]

تروریسم سپاه پاسداران و تروریسم دولتی در نظام جمهوری اسلامی ایران از اوایل انقلاب ۱۳۵۷ ایران اغاز شده است.تروریسم دولتی نوعی جنایت جنگی محسوب می‌گردد،[۱۱۲] و ایران همواره به عنوان یکی از بزرگترین حامیان تروریسم در جهان مطرح بوده‌است، و متهم است که از فعالیت‌های تروریستی در سوریه، فیلیپین، بوسنی هرزگوین، منطقه خلیج فارس و اسرائیل حمایت می‌کرده‌است.[۱۱۳] برخی کارشناسان تروریسم دولتی ایران را «مصداق کامل جنایت جنگی» دانسته‌اند.[۱۱۴]
وزارت اطلاعات ایران از نظر قاچاق اسلحه و ترورهای خارجی مورد اتهام است.[۱۱۵]

از بخش‌های رسمی نظامی ایران برای مسائل برون‌مرزی می‌توان به نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اشاره کرد.[۱۱۶] مأموریت اصلی نیروی قدس سپاه پاسداران، سازماندهی، پروراندن، تجهیزکردن و سرمایه‌گذاری بر جنبش‌ها، انقلاب‌ها و کودتاهای اسلامی در کشورهای منطقه است.[۱۱۷]

۸ منطقه عملیاتی سپاه قدس[۱۱۸]

این اُرگان ازطریق نفوذ رسانه‌ای و روانی، دست به تحریک مسلمانان به‌خصوص شیعیان برای براندازی و کودتا علیه دولت‌ها می‌زند؛[۱۱۷][۱۱۹][۱۲۰][۱۲۱][۱۲۲][۱۲۳] گاهی این کودتاها منجر به جنگ داخلی می‌شوند که کشتار وسیعی از غیرنظامیان، ایجاد قحطی و خسارات فراوان در منطقه را به دنبال دارد. مثل جنگ داخلی سوریه، جنگ داخلی یمن (۲۰۱۵ تا کنون) و جنبش مسلمانان نیجریه. یکی از نمونه‌های بارز این است که در تابستان ۱۳۹۴ بحرین گفته بود سپاه پاسداران، شیعیان را به شورش‌گری و ناامنی در خیابان‌های این کشور برانگیخته می‌کند؛ بحرین، شیخ عیسی قاسم رهبر جنبش شیعیان بحرین را سلب تابعیت کرده‌بود؛ قاسم سلیمانی هم در پاسخ، حکومت بحرین را تهدید به «جنگ داخلی» و «سقوط رژیم» کرد.[۱۲۴][۱۲۵][۱۲۶]

سردار امیرعلی حاجی‌زاده، فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در برنامه تلویزیونی زنده نشست خبری بررسی جزئیات و ابعاد حمله به پایگاه هوایی عین الاسد در روز پنج‌شنبه ۱۹ دی ۱۳۹۸ (خورشیدی) برابر با ۸ ژانویه ۲۰۱۹ میلادی با لحنی تهدیدآمیز به رعب‌سازی علیه کشورهای عربی خاورمیانه پرداخت، که باید پایگاه‌های نظامی ایالات متحده آمریکا و نیروهای آن را بیرون رانند:

کویتی‌ها باید تصمیم بگیرند، اماراتی‌ها باید تصمیم بگیرند، قطری‌ها باید تصمیم بگیرند، بحرینی‌ها باید تصمیم بگیرند، عمانی‌ها باید تصمیم بگیرند، اردنی‌ها باید تصمیم بگیرند، افغانی‌ها باید تصمیم بگیرند. تصمیم بگیرید؛ اگر تصمیم نگیرید گروه‌ها و هسته‌های ما این تصمیم را خواهند گرفت و به شما تحمیل خواهند کرد.[۱۲۷][۱۲۸]

انفجار سفارت ایالات متحده در لبنان ۱۹۸۳[ویرایش]

نمایی از خسارت سفارت ایالات متحده آمریکا پس از‌ بمب‌گذاری

ترور میکونوس در آلمان ۱۹۹۲[ویرایش]

جمهوری اسلامی ایران همچنین متهم به ترور و کشتار مخالفین اقلیت کرد در خارج از ایران بوده‌است. مهم‌ترین نمونه از این اقدامات را می‌توان ترور میکونوس دانست که در آن رهبران اقلیت‌های کرد در آلمان کشته شدند.[۱۲۹] در ماجرای ترور میکونوس که در رستورانی به همین نام واقع در برلین، آلمان و در تاریخ ۱۷ سپتامبر ۱۹۹۲ رخ داد، تعدادی از سران اپوزیسیون کُرد به قتل رسیدند. دادگاه میکونوس بعد از دادگاه معروف نورنبرگ پراهمیت‌ترین دادگاهی بود که در آلمان تشکیل شد؛ و نهایتاً مقامات عالی نظام جمهوری اسلامی را به دست داشتن به قتل مخالفین خود در خارج از ایران متهم کرد و برای اولین بار جمهوری اسلامی به خاطر تروریسم دولتی محکوم شد. همچنین چند ماه بعد، «رونالد جورج» دادستان کل آلمان، رهبر جمهوری اسلامی ایران، علی خامنه‌ای، رئیس‌جمهور علی اکبر هاشمی رفسنجانی، وزیر امور خارجه (علی اکبر ولایتی)، و وزیر اطلاعات وقت ایران، علی فلاحیان را نیز به دخالت در این ماجرا متهم کرد.[۱۳۰]

بمب‌گذاری در آرژانتین ۱۹۹۴[ویرایش]

بمب‌گذاری موجب تخریب گسترده ساختمان «مرکز همیاری یهودیان» شد. به ادعای آرژانتین، اسرائیل و ایالات متحده آمریکا حزب‌الله لبنان با پشتیبانی جمهوری اسلامی ایران این عملیات را انجام داد. این انفجار ۸۵ نفر را به کام مرگ کشاند و حدود ۳۰۰ نفر مجروح را مجروح کرد

انفجار مرکز همیاری یهودیان در آرژانتین، واقعه‌ای تروریستی در ۱۸ ژوئیه ۱۹۹۴ برابر با ۲۷ تیر ۱۳۷۳[۱۳۱] بود که در جریان آن ۸۵ نفر از شهروندان یهودی‌تبار آرژانتینی کشته شدند، و بیش از دویست نفر نیز زخمی شدند. برای رسیدگی به این پرونده، تاکنون بیش از یک هزار و دویست نفر برای ادای شهادت در مورد این پرونده به دادگاه احضار شده‌اند. دولت آرژانتین تاکنون ۳ بار جمهوری اسلامی ایران را به دست داشتن در انفجار متهم کرده‌است.[۱۳۲]
دولت آرژانتین مدعی است که دستور و نقشه ضربه زدن به بزرگ‌ترین مرکز اقلیت یهودی در آمریکای لاتین در تهران کشیده شد و مسئولیت اجرای طرح عملیات به ستاد ویژه عملیات حزب‌الله لبنان، که به گروه شبه نظامی حزب‌الله لبنان وابسته‌است، سپرده شد.[۱۳۳] مقامات ایرانی مدعی هستند که تاکنون هیچ مدرکی دال بر دخالت جمهوری اسلامی ایران در این خصوص ارائه نشده و با فاسد خواندن سیستم قضایی آرژانتین، موضوع را توطئه‌ای سیاسی تلقی می‌کنند.

از جمله مشکلات این پرونده این است که شخص انتحاری مورد ادعا تاکنون شناسایی نشده‌است.[۱۳۲][۱۳۴][۱۳۵] با اینحال برخی مقامات جمهوری اسلامی ایران مثل احمد وحیدی، هاشمی رفسنجانی، سید علی خامنه‌ای و دیگران به جرم «کشتار»[۱۳۶] و «جنایت علیه بشریت»[۱۳۷] هم‌اکنون تحت تعقیب اینترپل قرار دارند.[۹][۱۳۸]

آرژانتین در ژوئیه ۲۰۱۹ (میلادی) که مصادف با بیست‌وپنجمین سالروز بمب‌گذاری آمیا است، صریحاً حزب‌الله لبنان را گروه تروریستی نامید.[۱۳۹][۱۴۰]
مایک پمپئو، وزیر امور خارجه ایالات متحده آمریکا در ژوئیه ۲۰۱۹، طی سفرش به آرژانتین، ضمن تقدیر از اقدام آرژانتین، جمهوری اسلامی را مقصر اصلی این انفجار دانست:

انفجار آمیا توسط حزب‌الله، با پشتیبانی کامل جمهوری اسلامی ایران انجام گرفت[۱۴۱]

بمب‌گذاری در عربستان سعودی ۱۹۹۶[ویرایش]

در ۲۴ ژوئن ۱۹۹۶ برابر با ۴ تیر ۱۳۷۵ خورشیدی بر اثر انفجار یک کامیون بمب‌گذاری‌شده در پایگاه نیروهای آمریکایی در شهر خُبَر عربستان، ۱۹ سرباز آمریکایی کشته و حدود ۴۰۰ تن زخمی شدند. در ابتدا اف‌بی‌آی ایران را مسئول این بمب‌گذاری دانست؛ امّا ویلیام پری، وزیر دفاع آمریکا در زمان بیل کلینتون، در سال ۲۰۰۷ اعلام کرد به این نتیجه رسیده‌اند که بمب‌گذاری کار القاعده بوده و نه ایران.[۱۴۲] ۱۹ سال بعد در سال ۱۳۹۴ رسانه‌های عربستانی از دستگیری عامل انفجار «احمد المغسل». خبر دادند.[۱۴۳]

حملات یازدهم سپتامبر آمریکا ۲۰۰۱[ویرایش]

در حادثه حملات ۱۱ سپتامبر، نیروهای القاعده در ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ به صورت حمله انتحاری به مرکز تجارت جهانی (۲۰۰۱–۱۹۷۳) حمله کردند که ۳۰۰۰ نفر کشته شدند. مقامات آمریکایی و بستگان قربانیان حملات ۱۱ سپتامبر بارها ایران را بخشی از مقصران این حادثه دانسته‌اند.[۱۴۴][۱۴۵][۱۴۶][۱۴۵][۱۴۷][۱۴۸][۱۴۹] در روز جمعه، ۹ سپتامبر شبکه تلویزیونی العربیه[۱۵۰] در گزارش مفصلی گفت که ایران از طریق «فواد مغنیه»[۱۵۱] برادر عماد مغنیه، یکی از هدایتگران حزب‌الله لبنان، از عملیات ۱۱ سپتامبر آگاهی کامل داشته است؛ عماد مغنیه رابط جمهوری اسلامی ایران و القاعده بود، گاهی اوقات با آیت‌الله علی خامنه‌ای ملاقات می‌کرد.[۱۴۵][۱۵۱]

در سال ۲۰۱۱ ۲۰۰ نفر از بستگان قربانیان حملات ۱۱ سپتامبر در دادگاه فدرال آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران شکایت کرده‌اند، [۱۴۵] که این تعداد در سال ۲۰۱۸ به ۱۰۰۰ نفر رسید.[۱۴۶] دادگاه آمریکایی شکایت حدود یک‌ هزار نفر از بازماندگان شماری از کشته‌شدگان حملات انتحاری ۱۱ سپتامبر علیهجمهوری اسلامی ایران، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران را وارد دانست و در مجموع، با پرداخت مبلغ «۶ میلیارد دلار» غرامت به آنان موافقت کرد.[۱۴۶]

جمهوری اسلامی ایران همواره این اتهامات را رد می‌کند.[۱۴۶]

پس از مرگ قاسم سلیمانی، مایک پنس معاون دونالد ترامپ، در رشته توییتی مدعی شد، قاسم سلیمانی به عاملان حمله‌های ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ در آمریکا کمک کرده بود. بنا بر ادعای او، سلیمانی در سفر مخفیانه به افغانستان به ۱۰ نفر از ۱۲ تروریستی که حمله‌های ۱۱ سپتامبر را انجام دادند، کمک کرده بود.[۱۴۷][۱۵۲][۱۵۳][۱۵۴] هرچند مقامات جمهوری اسلامی ایران این اتهامات را دروغی بیش نمی‌خوانند.[۱۴۶]

اقدام تروریستی در کنیا ۲۰۱۲[ویرایش]

پلیس کنیا در سال ۲۰۱۲ میلادی دو نفر ایرانی تروریست به نام‌های احمد ابوالفتحی و سید منصور موسوی را به اتهام تروریسم دستگیر کرد. این افراد عضو نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی معرفی شده و اتهام آن‌ها انتقال تا ۱۰۰ کیلوگرم مواد منفجره اعلام شد. در آن زمان، سفیر ایران در کنیا قصد فراری دادن این دو نفر را داشت، ولی با شکست روبرو شد.[۱۵۵]

بمب‌گذاری در بانکوک ۲۰۱۲[ویرایش]

مجموعه‌ای از بمب‌گذاری‌ها در سال ۲۰۱۲ در بانکوک اتفاق افتاد. مقامات تایلند ایران را به بمب‌گذاری برای ترور دیپلمات‌های اسرائیلی متهم کردند. دو شهروند ایرانی به نام‌های سعید مرادی (۲۹ ساله) و محمد خزایی (۴۹ ساله) محکوم به دست داشتن در عملیات تروریستی بمب‌گذاری شده و به ترتیب به حبس ابد و حبس درازمدت محکوم شدند. سعید مرادی که بر اثر انفجار بمب دو پای خود را از دست داده‌است در جریان بازداشت بمبی را به طرف مأموران پلیس پرتاب کرده بود.[۱۵۶]

چند روز بعد در پی انفجاری در خانه‌ای که به محل ساخت بمب برای گروه ۵ نفرهٔ ایرانی تبدیل شده‌بود، تعقیب پلیس بانکوک افزایش یافت و سه ایرانی دیگر به ظن مشارکت احتمالی در این بمب‌گذاری‌های اخیر تایلند بازداشت و بازجویی شدند. این افراد سید مهرداد مدنی، ایرج رحیمی‌راد و محبوبه تسبیحی نام دارند اما هنوز اتهامی متوجه آن‌ها نشده‌است.[۱۵۷][۱۵۸]

بمب‌گذاری در هندوستان ۲۰۱۲[ویرایش]

در سال ۲۰۱۲ پلیس هند رسماً اعلام کرد که ایران مسوول بمب‌گذاری در دهلی برای کشتن دیپلمات‌های اسرائیلی بوده‌است. بر طبق گزارش، سپاه پاسداران جمهوری اسلامی این عملیات تروریستی را طراحی و اجرا کرده‌است که در آن یک کارمند سفارت اسرائیل در دهلی، یک کارمند محلی و دو نفر عابر مجروح شدند.[۱۵۹][۱۶۰]
به گزارش یک روزنامه هندی، پلیس این کشور اعلام کرده‌است که عاملان سوءقصد نافرجام به جان یک دیپلمات اسرائیلی در دهلی نو، اعضای سپاه پاسداران جمهوری اسلامی ایران بوده‌اند. در این سوءقصد که ماه فوریه گذشته صورت گرفت، همسر وابسته نظامی اسرائیل در دهلی به شدت زخمی شد. به گزارش رادیو فردا روزنامه «تایمز آو ایندیا» روز دوشنبه نوشت: پلیس هند پس از تحقیقات گسترده، به این نتیجه رسیده‌است که پنج تن از اعضای سپاه پاسداران ایران با همکاری یک روزنامه‌نگار هندی این سوءقصد را اجرا کردند. بر اساس این گزارش، سردسته این گروه «هوشنگ افشار ایرانی» نام دارد و هدایت‌کننده سو ء قصد علیه اسرائیلی‌ها در تایلند و گرجستان نیز بوده‌است. پلیس بین‌المللی (اینترپل) در ماه مارس برای چهار تن از این متهمان حکم جلب بین‌المللی صادر کرده بود ولی این نخستین بار است که هند اعلام می‌کند که این افراد اعضای سپاه پاسداران هستند. روزنامه «تایمز آو ایندیا» نوشته‌است که «جزئیات مربوط به این متهمان در اختیار ایران قرار گرفته‌است». پلیس هند می‌گوید که توطئه گران اصلی با ویزای گردشگری وارد این کشور شده بودند و پس از انجام عملیات خاک هند را ترک کردند.[۱۶۱][۱۶۲][۱۶۳][۱۶۴]

اقدام تروریستی در بحرین ۲۰۱۵[ویرایش]

در سپتامبر ۲۰۱۵ نیروهای امنیتی بحرین یک کارخانه بزرگ بمب‌سازی را کشف کردند و تعدادی مظنون را که مرتبط با سپاه پاسداران ایران بودند دستگیر کردند. در پی این ماجرا بحرین سفیر خود را از ایران فراخواند و دستور خروج سفیر ایران از بحرین در مدت ۷۲ ساعت را صادر کرد. البته ایران بارها این موضوع را رد کرده‌است.[۱۶۵][۱۶۶]

اقدامات تروریستی در عراق[ویرایش]

تخمین زده شده‌است که شبه نظامیان شیعه و غیرشیعه وابسته به ایران در مجموع ۱۱۰۰ نفر سرباز آمریکایی را در عراق کشته‌اند، علاوه‌بر این، نیروهای نیابتی ایران دست به شورش و جنگ‌افروزی در عراق می‌زنند.[۱۶۷] علاوه بر این بارها گزارش شده که نیروهای وابسته به ایران دست به اقدامات تروریستی در عراق زده‌اند.[۱۶۸]

حمله به نفتکش‌های ژاپن و نروژ ۲۰۱۹[ویرایش]

سرکوب و کشتار مردم سوریه[ویرایش]

«ایران باید آخرین کشوری باشد که درباره ثبات در سوریه سخن می‌گوید، زیرا همه می‌دانند که عامل ویرانی و بدبختی مردم سوریه، ایران است.»

عادل الجبیر، وزیر امور خارجه عربستان سعودی در گفتگوی تلویزیونی با شبکه العربیه. سپتامبر ۲۰۱۵ میلادی، [۱۶۹]

فیلم اعتراضات صدهاهزار نفر از مردم حمات علیه بشار اسد در ۲۲ ژوئیه ۲۰۱۱ با شعار الشعب یرید اسقاط النظام که منجر به محاصره ۲۰۱۱ حمات شد

ایران و سوریه دو متحد استراتژیک هستند. در ادبیات سیاسی نظام ایران، سوریه عضو محور مقاومت ضدصهیونیسم و پل ارتباطی با حزب‌الله لبنان است. جمهوری اسلامی ایران با هدف اینکه دولت بشار اسد رئیس‌جمهور سوریه استقامت خود را حفظ کند، با ارتش سوریه همکاری می‌کند و مخالفان بشار اسد را به‌صورت پنهانی از طریق سپاه قدس که فرمانده آن قاسم سلیمانی است، سرکوب کرده و به قتل می‌رساند. جمهوری اسلامی ایران و روسیه از بزرگ‌ترین حامیان حکومت بشار اسد هستند. در جنگ داخلی سوریه بیش از ۴۶۰،۰۰۰ نفر کشته شدند. ایالات متحده آمریکا برای توقف این جنگ از بشار اسد خواسته تا از ریاست جمهوری انصراف دهد ولی بشار اسد به بهانه جنگ با تروریسم مقاومت می‌کند، او بیش از ۲۰ سال است که رئیس‌جمهور سوریه است.حمایت جمهوری اسلامی ایران از دولت سوریه را می‌توان بزرگترین جنایت در تاریخ جمهوری اسلامی ایران دانست.[۱۷۰] برخی کارشناسان و رسانه‌های مخالف معتقدند که جمهوری اسلامی ایران به دلیل پشتیبانی از دولت بشار اسد برای سرکوب اعتراضات ۲۰۱۱ سوریه سبب آغاز جنگ داخلی سوریه شده‌است،[۱۷۱][۱۷۲][۱۷۳][۱۷۴][۱۷۵][۱۷۶][۱۷۷][۱۷۸][۱۷۹][۱۸۰][۱۸۱][۱۸۲] [۱۸۳][۱۸۴][۱۸۵] که پی‌آمد آن مرگ بیش از ۴۶۰ هزار کشته، [۱۸۶][۱۸۷][۱۸۸] میلیون‌ها آواره، میلیاردها دلار خسارت اقتصادی و ایجاد گروه‌های تروریستی داعش و جبهه النصره شده است.[۱۸۹][۱۹۰]

قبل از شروع بحران سوریه، بسیاری از مردم سوری از میزان بالای بیکاری، فساد و نداشتن آزادی سیاسی تحت حکومت بشار اسد، که در سال ۲۰۰۰ میلادی پس از مرگ پدرش حافظ اسد جانشین او شده بود، ناراضی بودند. در ماه مارس ۲۰۱۱ تظاهرات دموکراسی‌خواهی در شهر درعا در جنوب سوریه برپا شد که ملهم از جنبش بهار عربی در جهان عرب بود. اوج اعتراضات پس از آن شروع شد، که نیروهای امنیتی دولتی، چند دانش‌آموز را به جرم شعارنویسی علیه بشار اسد مورد ضرب‌وشتم قرار دادند و آنها را بازداشت کردند.[۱۹۱][۱۹۲][۱۹۳][۱۹۴]

سال ۲۰۱۱ همگام با ناآرامی‌ها و اعتراضات مردم سوریه در شهرهای درعا و حلب علیه بشار اسد، روزنامه آمریکایی وال استریت جورنال گزارش داده بود که تهران تجهیزاتی در اختیار دمشق می‌گذارد تا بتواند از اجتماع تظاهرکنندگان جلوگیری کند. افزون بر آن، ایران از تلاش‌های سوریه برای جلوگیری از ارتباط‌های تظاهرکنندگان از طریق اینترنت، تلفن‌های همراه و پیامک پشتیبانی می‌کند.[۱۹۵][۱۹۶][۱۹۷][۱۹۸] تا اینکه در اتحادیه اروپا طی تصمیم مورخ ۲۳ فروردین ۱۳۹۰ (۱۳ آوریل ۲۰۱۱)، ۳۲ مقام ایرانی از جمله حسین همدانی را به دلیل نقض حقوق شهروندان ایرانی و همچنین به دلیل همکاری با بشار اسد[۱۹۹][۲۰۰][۲۰۱][۲۰۲] از ورود به کشورهای این اتحادیه محروم کرد. کلیه «دارایی‌های» حسین همدانی نیز در اروپا توقیف شد.[۲۰۳]
پس از مرگ او روزنامه گاردین در مقاله‌ای عنوان کرد که کشته شدن حسین همدانی، نقش فزاینده حکومت ایران در حمایت از دولت بشار اسد در سوریه را روشن می‌کند.[۱۹۹]

در آوریل ۲۰۱۱ نیروهای امنیتی به یک تحصن بزرگ در حمص سومین شهر بزرگ سوریه حمله کردند. هدف تظاهرکنندگان، سازماندهی حرکتی شبیه تجمعات میدان تحریر در قاهره بود که آغازگر اعتراضات مردم مصر و سرنگونی حکومت حسنی مبارک و انقلاب ۲۰۱۱ مصر شد.

مه ۲۰۱۱ مقامات وزارت امور خارجه ایالات متحده آمریکا، قاسم سلیمانی فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را متهم به همکاری با نیروهای امنیتی سوریه در جریان اعتراضات در این کشور و سرکوب مخالفان بشار اسد کردند. در پی این اتهام وزارت خزانه‌داری ایالات متحده آمریکا، قاسم سلیمانی را تحریم کرد.[۲۰۴]

۲۴ ژوئن ۲۰۱۱، روزنامهٔ رسمی اتحادیه اروپا گزارش کرد که کشورهای عضو اتحادیه، سه تن از فرماندهان ارشد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، یعنی محمدعلی جعفری، قاسم سلیمانی، حسین طائب و نیز چند شهروند و مؤسسه اقتصادی سوریه را در واکنش به ادامه سرکوب خشونت‌آمیز معترضان سوری توسط حکومت سوریه و سپاه قدس جمهوری اسلامی ایران، تحریم کرده‌اند.[۲۰۵]

در اوت ۲۰۱۱ باراک اوباما خواستار کناره‌گیری بشار اسد شد و دستور مسدود دارائی‌های حکومت سوریه را صادر کرد.[۲۰۶][۲۰۷][۲۰۸]

حکومت بشار اسد محکوم به بمباران مدارس، ساختمان‌های مسکونی، آوارگاه‌ها و بیمارستان‌ها می‌باشد که به کشتار دسته‌جمعی غیرنظامیان منجر شده است.[۲۰۹][۲۱۰][۲۱۱][۲۱۲][۲۱۳][۲۱۴][۲۱۵][۲۱۶][۲۱۷][۲۱۸][۲۱۹]

به گزارش خبرگزاری آلمان، نیروهای دولتی اسد، بامداد سه‌شنبه ۱۲ ژوئن ۲۰۱۲ در استان دیرالزور مناطقی که ساکنان آنها به نشانه اعتراض به قتل کودکان دست به تظاهرات زده‌بودند را گلوله‌باران کردند که در نتیجه آن دست‌کم ۳۰ نفر از جمله تعدادی کودک جان باختند.[۱۹۳][۲۲۰] در همان ایام گزارش سازمان ملل که در مورد کودکان سوری، تنظیم شده، می‌نویسد پسران و دختران بین ۸ تا ۱۳ سال توسط نیروهای دولتی سوریه از خانه‌هایشان ربوده می‌شوند. در جریان حملات دولتی به روستاهای ناآرام، از این کودکان ربوده‌شده به عنوان سپر انسانی استفاده می‌شود و آنها را به شیشه‌های اتوبوس‌های حامل نظامیان می‌بندند تا از تیراندازی به این اتوبوس‌ها پیشگیری شود.[۲۲۰][۲۲۱] از دیدگاه سازمان ملل متحد در رأس جنایات علیه بشریت، جمهوری اسلامی ایران، روسیه، سوریه، ایالات متحده آمریکا و داعش مشهود است.[۱۹۴][۲۲۲][۲۲۳][۲۲۴][۲۲۵]

اعتراضات مردم حوله به کشتار حوله
کشتار حوله حمله‌ای در تاریخ ۲۵ مه ۲۰۱۲ در منطقه حوله، در شمال شهر حُمص در سوریه بود. در این حمله مرتبط با سرکوب شورش علیه دولت سوریه، حداقل ۱۰۸ نفر از مردم محلی به قتل رسیدند. از جمله کشته‌شدگان ۴۹ کودک و ۳۴ زن بودند که با شلیک گلوله از فاصله نزدیک یا ضربات چاقو کشته[۲۲۶] و بسیاری نیز با وضع فجیعی سر بریده شده بودند.[۲۲۷]
سازمان ملل بعداً اعلام کرد که بیشتر قربانیان در دو رخداد به سرعت اعدام شده‌اند و شبه‌نظامیان طرفدار بشار اسد و جمهوری اسلامی ایران به اسم شبیحه عامل این فاجعه هستند.[۲۲۸] ساکنین گفتند قبل از کشتار از سازمان ملل تقاضای کمک کرده بودند و نسبت به حمله قریب‌الوقوع دولت هشدار داده بودند ولی ناظران سازمان ملل پاسخی ندادند.[۲۲۹]
مرگ کودکان بر اثر حملات نیروهای پرزیدنت بشار اسد
حملات شیمیایی غوطه یک سری از حملات شیمیایی بود که در تاریخ ۲۱ اوت ۲۰۱۳ از سوی دولت بشار اسد در منطقه غوطه در استان ریف دمشق در سوریه برای سرکوب مخالفان خود با پشتیبانی جمهوری اسلامی ایران و روسیه و حزب‌الله لبنان رخ داد.[۲۳۰][۲۳۱] منابع مخالفین حکومت سوریه آمار تلفات این حملات را بین ۳۲۲[۲۳۲] تا ۱٬۷۲۹ نفر اعلام کردند.[۲۳۳] دیدبان حقوق بشر سوریه در کمترین برآورد، میزان تلفات را ۳۲۲ کشته تخمین زد[۲۳۲] و اعلام کرد که ۴۶ جنگجوی شورشی نیز در جمع کشته‌شدگان این حملات بوده‌اند.[۲۳۴] این حملات در مناطق تحت کنترل مخالفان بشار اسد و ایران رخ داد، در نتیجه دولت سوریه و ایران را مقصر و عامل حملات می‌دانستند.[۲۳۵] دولت سوریه در ابتدا وقوع حملات شیمیایی را انکار کرد، اما بعد مخالفان را مسئول این حملات دانست.[۲۳۶]

تئوری توطئه گروه‌های شبه‌نظامی[ویرایش]

برخی از رسانه‌های منتقد و مخالف جمهوری اسلامی ایران مدعی می‌باشند که برخی گروه‌های میلیشیایی مثل مدافعان حرم و لشکر فاطمیون و لشکر زینبیون، یک سناریو و توطئه می‌دانند.[۲۳۷] این ادعا مبنی بر اعزام این نیروها تحت اسم «مدافع حرم» به سوریه در راستای حمایت نظامی، سیاسی و اقتصادیِ جمهوری اسلامی ایران از حکومت بشار اسد و سرکوب مردم سوریه می‌باشد.[۲۳۸] شورای ملی سوریه، معارضان سوری، ایالات متحده، انگلستان، عربستان سعودی و اسرائیل با ارائه  مستنداتی، گروه‌های شبه‌نظامی که مورد حمایت نیروی قدس سپاه پاسداران و به نیابت از جمهوری اسلامی ایران در سوریه می‌جنگند را به همدستی در جنایات علیه مردم سوریه و کشتار غیر نظامیان متهم می‌کنند.[۱۷۰][۲۳۹][۲۴۰][۲۴۱][۲۴۲][۲۴۳] به بیان دیگر، آنها می‌گفتند عبارت «مدافعان حرم» یک عبارت پرواپاگاندایی و عوام‌فریبانه‌ای می‌باشد که جمهوری اسلامی ایران صرفاً می‌خواهد از آن «سوءاستفاده تبلیغاتی» و «مظلوم‌نمایی» کند.[۲۴۳][۲۴۰][۲۴۴] دیده‌بان حقوق بشر در سال ۲۰۱۷ گزارشی منتشر کرد که لشکر فاطمیون، مردمان افغانی می‌باشند که جهت اتخاذ «تابعیت ایرانی» از سوی جمهوری اسلامی ایران عضو این گروه می‌شوند، درصورتی اعزام به جنگ، به خانواده‌شان «تابعیت ایرانی» تعلق می‌گیرد. برخی ابرخی از آنها حتی کودکان زیر۱۵ سال می‌باشند که فرایند نقض حقوق کودکان را در پی دارد. این گروه‌ها وابسته به نیروی قدس سپاه پاسداران که در رأس آنان همدانی و سپس قاسم سلیمانی بودند.[۲۴۵][۲۴۶][۲۴۷][۲۴۸] اما جمهوری اسلامی ایران هم این اتهامات وارده را پی‌درپی رد می‌کند.[۲۴۹][۲۵۰][۲۵۱][۲۵۲][۲۵۳][۲۵۴]

پشتیبانی مالی و نظامی[ویرایش]

حمایت‌های ایران با بالا گرفتن جنگ داخلی سوریه ابعاد گسترده‌تری یافت و از کمک‌های تسلیحاتی و آنچه مقام‌های ایران «کمک‌های مستشاری» و «حضور مستشاری» می‌خوانند به کمک‌های مالی و تجاری و ارسال جنگ‌افزارهای و پهباد رسید.[۲۵۵][۲۵۶][۲۵۷][۲۵۸]
سال ۲۰۱۶ استفان دی میستورا، فرستاده ویژه سازمان ملل در سوریه، گفت حکومت ایران سالانه دست‌کم ۶ میلیارد دلار[۲۵۹] برای نگهداشتن حکومت بشار اسد در قدرت هزینه می کند در حالی که برخی از تحلیلگران این هزینه را بین ۱۵ تا ۲۰ میلیارد دلار[۲۵۶] در سال ارزیابی کرده‌اند.

مداخله همه‌جانبه در عراق[ویرایش]

نوشتار وابسته: حشدالشعبی

در عراق مجموعه اعتراضاتی از تظاهرات، پیاده‌روی، تحصن و اعتصاب رخ داد. این اعتراضات از ۱ اکتبر ۲۰۱۹ آغاز شده‌است. زمان شروع اعتراضات توسط فعالان مدنی در رسانه‌های اجتماعی معین شده و در استان‌های مرکزی و جنوبی عراق منتشر شده‌است. هدف آن اعتراض به ۱۶ سال فساد، بیکاری و خدمات عمومی ناکافی بوده‌است که بعداً به فراخوان برای براندازی حکومت و توقف مداخله ایران در عراق انجامیده‌است. حکومت عراق متهم است که از گلوله، تک تیرانداز، آب داغ و گاز اشک آور علیه اعتراض کنندگان استفاده کرده‌است.[۲۶۰] اعتراضات در ۸ اکتبر متوقف و از ۲۴ اکتبر بازسرگرفته شد. طبق گفته بی‌بی‌سی آنها خواهان خاتمه نظام سیاسی مبتنی بر تقسیمات طائفی هستند که از زمان حمله آمریکا و متحدانش به عراق در سال ۲۰۰۳ ایجاد شده‌است.[۲۶۱] در نتیجه این اعتراضات، مجلس عراق در ۲۸ اکتبر طرح بازنگری در بخش‌هایی از قانون اساسی عراق طی حداکثر چهار ماه را مصوب کرد.[۲۶۲]

۲۸ نوامبر ۲۰۱۹ نیروهای امنیتی عراق سرکوب خونینی در شهرهای نجف و ناصریه براه انداختند و به روی مردم معترض آتش گشوده و ۴۴ نفر را کشتند. بعد از این حادثه و با پیام آیت الله سیستانی، عادل عبدالمهدی نخست‌وزیر عراق تصمیم به استعفا گرفت.[۲۶۳] ایالات متحده و اسرائیل مدعی شدند که در رأس فرماندهی سرکوب خونین عراق، قاسم سلیمانی[۲۶۴] و ابومهدی مهندس فرمانده حشدالشعبی قرار دارند. اعتراضات عراق در ابتدا علیه فساد، بیکاری و مسائل اقتصادی آغاز شد. معترضان نسبت به رژیم جمهوری اسلامی ایران، که با احزاب سیاسی مهم در عراق ارتباط نزدیکی دارد و چندین گروه شبه نظامی قدرتمند حمایت می‌کند، خشمگین هستند. معترضان عراقی همچنین می‌گویند جمهوری اسلامی سعی دارد مشابه تجربه تضعیف ارتش خود و تقویت سپاه پاسداران را در عراق با تضعیف ارتش رسمی آن کشور و تقویت حشدالشعبی، یا بسیج مردمی عراق، انجام دهد. بسیاری از معترضان شبه نظامیان موسوم به حشدالشعبی را، که در سال ۲۰۱۴ برای مبارزه با دولت اسلامی داعش تشکیل شد، به اقداماتی مانند حمله به معترضان بنا بر دستور رژیم جمهوری اسلامی، و همچنین به فعالیتهای درآمدزا و حفاظت از سیاستمداران فاسد و اقدامات خلاف بدون ترس از مجازات متهم میکنند. شبکه فاکس نیوز گزارش داده بود که فعالان عراقی می گویند ایران کاری کرده که در کشور خودشان با آنها مانند «بیگانگان» رفتار می‌شود.[۱][۲][۳][۴]

همکاری با گروه‌های تروریست[ویرایش]

اقدامات علیه جمهوری اسلامی ایران[ویرایش]

قاسم سلیمانی خطرناک‌ترین انسان جهان است، او و سپاه پاسداران را دست‌کم نگیرید.
جان بولتون، مشاور امنیت ملی ایالات متحده آمریکا در یک مصاحبه رادیویی. ۲۱ فروردین ۱۳۹۸[۲۶۵]

«
»

پس از حمله هوایی ۲۰۲۰ به فرودگاه بین‌المللی بغداد و ترور قاسم سلیمانی تد کروز، سناتور آمریکایی در ۴ ژانویه ۲۰۲۰ درباب مرگ او ابراز خرسندی کرده و گفت:

پرچم‌هایی که گهگاهی توسط مخالفان جمهوری اسلامی ایران در راهپیمایی برافراشته می‌شود.

جستارهای وابسته[ویرایش]

پاورقی‌ها[ویرایش]

  1. اکبر عبدی: سازمان ملل خونه جهودهاست
  2. به نام‌های نامشخص مختار. ن. (۲۴ ساله) و علی. الف. (۲۵ ساله)

پانویس‌ها[ویرایش]


منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ادامه اعتراضات در عراق؛ تنها در یک شب دست کم ۱۷ نفر کشته شدند
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ مرگ حدود ۷۰ نفر معترض دیگر در عراق؛ معترضان از ادامه دخالت‌های جمهوری اسلامی خشمگین هستند
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ وزیر خارجه ایالات متحده خشونت در درگیری‌های عراق را محکوم کرد
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ ادامه درگیری‌های خونین در عراق؛ معترضان عراقی می‌‌گویند ایران باعث شده که آنها در کشورشان بیگانه باشند
  5. (به زبان انگلیسی: Crimes of the Islamic Republic of Iran)
  6. [www.ir.voanews.com/a/iran/4694480.html «گزارش اکسپرس از اسرار خون آلود ایران: افشای جنایات هولناک مداوم جمهوری اسلامی»] مقدار |نشانی= را بررسی کنید (کمک). VOA. دریافت‌شده در ۱۹ آذر ۱۳۹۷.
  7. The Case Against Israel's Enemies. Alan M. Dershowitz. John Wiley and Sons, 2009 ISBN 0-470-49005-5 pp.187
  8. Terror suspect Ahmad Vahidi set to become Ahmadinejad's Defence Minister - Times Online
  9. ۹٫۰ ۹٫۱ «Vahidi, Ahmad». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۹. دریافت‌شده در ۱۴ آوریل ۲۰۱۰.
  10. «Harvard International Review». بایگانی‌شده از اصلی در ۴ اوت ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۱۳ آوریل ۲۰۱۰.
  11. «انرژی هسته ای ایران و نگرانی‌های جماعتی جهانی». رفورمانس. دریافت‌شده در ۲۰۱۸. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید= را بررسی کنید (کمک)
  12. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام ReferenceA وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  13. ۱۳٫۰ ۱۳٫۱ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام fa.rfi.fr وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  14. «چرا ایران و طالبان با هم مذاکره می‌کنند». دنیای اقتصاد. دریافت‌شده در شنبه ۳۰ آذر ۱۳۹۸. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید= را بررسی کنید (کمک)
  15. «"حمایت ایران از طالبان؛ عامل بی‌ثباتی بیشتر افغانستان"».
  16. «حمایت ایران از طالبان؛ عامل بی‌ثباتی بیشتر افغانستان».
  17. «شبیحه؛ تبهکارانی مخوف در خدمت حکومت سوریه». دویچه‌وله فارسی. دریافت‌شده در ۲۷ خرداد ۱۳۹۱.
  18. «اذعان "کریستین ساینس مانیتور":محبوبیت ایران در میان مردم سوریه / هسته‌های مقاومت مردمی سوریه "بسیج" ایران را الگوی خود قرار داده‌اند». باشگاه خبرنگاران. ۱۵ فروردین ۱۳۹۲.
  19. «استفتاء از رهبر انقلاب و مراجع تقلید درباره ارتباط با پیروان فرقه ضاله بهائیت». دریافت‌شده در ۲۵ اردیبهشت ۱۳۹۵.
  20. The Specter of Ideological Genocide: The Bahá’ís of Iran. Friedrich W. Affolter. War Crimes, Genocide, & Crimes against Humanity. Volume 1, no. 1 (Jan, 2005): 75‐114. [۱] بایگانی‌شده در ۲۳ ژانویه ۲۰۱۰ توسط WebCite
  21. Stockman, R. H. (1999). The American defense of Iran’s Bahá’í Institute for Higher Education. World Order, Summer, 7‐28.
  22. United Nations Economic and Social Council (1993). Report on the human rights situation in the Islamic Republic of Iran. (28 January 1993). (Report submitted by Mr. Galindo Pohl, E/CN 4/1993/41).
  23. Roohizadegan, O. (1994). Olya’s story. A survivor’s dramatic account of the persecution of Bahá’ís in revolutionary Iran. Oxford, UK: Oneworld Publications.
  24. «گفت‌وگوی پمپئو درباب اقلیت‌های مذهبی در ایران».
  25. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام Iranica وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  26. کمیسیون آمریکایی آزادی بین‌المللی مذهبی، اقدامات اخیر رژیم ایران علیه بهائیان را محکوم کرد
  27. Iran: Death penalty/ torture and ill-treatment | Amnesty International
  28. Iran: Halt executions of Kurdish and other political prisoners | Street Journalist
  29. محمد حسن بنی هاشمی، توضیح المسائل مراجع، قم، دفتر انتشارات اسلامی، ۱۳۷۸، ج۱، ص۸۵
  30. «محمدتقی بهجت، مرجع اسبق تقلید شیعه : نظر [[اسلام]] در مورد [[اهل کتاب]]». دریافت‌شده در ۷ مرداد ۱۳۸۷. تداخل پیوند خارجی و ویکی‌پیوند (کمک)
  31. ۳۱٫۰ ۳۱٫۱ ۳۱٫۲ «جمهوری اسلامی چه سهمی در نهادینه شدن یهودی‌ستیزی دارد؟». Radio farda. دریافت‌شده در ۹ دی ۱۳۹۵.
  32. A short history of The jewish people,page 36
  33. A short history of The jewish people,page 40
  34. «صهیونیسم، هواوکاست، اسرائیل». پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه. دریافت‌شده در فروردین ۱۳۸۵. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید= را بررسی کنید (کمک)
  35. «داعش رویای وارونه رژیم صهیونسیتی». iribnews.
  36. «دخالت جمهوری اسلامی در جنگ داخلی سوریه با بهانه "دفاع امریکا از اسرائیل"». تایمز اسرائیل. ۱۷ اکتبر ۲۰۱۵.
  37. [www.farsnews.com «سردار جزایری در مراسم وداع با پیکر ۲ تن از شهدای مدافع حرم: داعش تشکیل شد تا اسرائیل در امنیت باشد/ تدبیر ایران موجب ماندگاری دولت سوریه شد/ روس‌ها باید زودتر وارد میدان می‌شدند»] مقدار |نشانی بایگانی= را بررسی کنید (کمک). خبرگزاری فارس. ۲۴ مهر ۱۳۹۴. بایگانی‌شده از اصلی در پارامتر |پیوند بایگانی= نیاز به وارد کردن |تاریخ بایگانی= دارد (کمک). دریافت‌شده در ۱۵ آبان ۱۳۹۸.
  38. ۳۸٫۰ ۳۸٫۱ «پشت پرده ترویج همجنس‌بازی در جهان/یهود و همجنس‌بازی». اندیشکده مطالعات یهود. دریافت‌شده در ۲۶ دی ۱۳۹۴.
  39. «یهودیت و توطئه بزرگ برتری نژاد آریایی». اندیشکده مطالعات یهود. دریافت‌شده در ۲۰۱۷. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید= را بررسی کنید (کمک)
  40. «جریانات فمنیسم ابزار صهیونیست‌ها هستند/بی‌توجه فقه به مسائل زنان». خبرگزاری رسمی حوزه. دریافت‌شده در ۷ مهر ۱۳۹۸.
  41. «ارتباط فراماسونری با صهیونیسم و شیطان‌پرستی». adyannet. دریافت‌شده در ۱۶ اسفند ۱۳۹۳.
  42. «واکنش تل‌آویو به موشک‌های ایران: ادامه سیاست خصمانه علیه اسرائیل». Radio farda. دریافت‌شده در ۲۱ اسفند ۱۳۹۴.
  43. «توهین نژادپرستانه اکبر عبدی به یهودیان؛ سازمان ملل خونه جهودهاست». Balatarin. دریافت‌شده در ۱۳ ژوئیه ۲۰۱۳.
  44. «صفحه آخر: یهودی ستیزی و تئوری توطئه در ایران». VOA Parisian. دریافت‌شده در ۱۴ آذر ۱۳۹۵.
  45. «پرسش‌های متداول». یونیسف ایران. بایگانی‌شده از اصلی در ۸ ژانویه ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۱۷ دی ۱۳۹۱.
  46. مریم زهدی (۵ فوریه ۲۰۰۵). «طرح‌های حمایت از کودکان، همچنان پشت درهای مجلس ایران». بایگانی‌شده از اصلی در ۸ ژانویه ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۱۷ دی ۱۳۹۱.
  47. ۴۷٫۰ ۴۷٫۱ «آمار کودکان کار ایران بین ۳ تا ۷ میلیون است». خبرگزاری تسنیم. دریافت‌شده در ۵ مهر ۱۳۹۶.
  48. ۴۸٫۰ ۴۸٫۱ «کودکان کار ایران بیش از ۳ میلیون و در پایتخت حدود ۲۰هزار کودک». خبرگزاری فارس. پارامتر |پیوند= ناموجود یا خالی (کمک); پارامتر |تاریخ بازیابی= نیاز به وارد کردن |پیوند= دارد (کمک)
  49. ۴۹٫۰ ۴۹٫۱ «۷ میلیون کودک‌کار در ایران چگونه زندگی می‌کنند؟/ گروه بندی کودکان کار از نوزاد تا 15 سال». خبرگزاری برنا. دریافت‌شده در جمعه ۲۹ آذر ۱۳۹۸ برابر با ۲۰ دسامبر ۲۰۱۹. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید= را بررسی کنید (کمک)
  50. ۵۰٫۰ ۵۰٫۱ «نگاهی به وضعیت کودکان کار ایران/آماری از تعداد پسران و دختران کار». جامعه خبری تحلیلی الف. دریافت‌شده در ۲۲ خرداد ۱۳۹۷.
  51. ۵۱٫۰ ۵۱٫۱ «کودکان کار زنجان زیر چتر فقر/ کودکی که برای بابایش نان می برد». دانا. دریافت‌شده در ۱۹ دی ۱۳۹۴.
  52. [۲]
  53. «فروش و استفاده جنسی از کودکان کار دروازه غار!». آفتاب. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۰ ژانویه ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۱۷ دی ۱۳۹۱.
  54. ۵۴٫۰ ۵۴٫۱ ۵۴٫۲ میترا شجاعی (۲۸ فوریه ۲۰۱۲). «ازدواج زودرس نتیجه ضعف قانون و فقر فرهنگی و اقتصادی». دویچه‌وله فارسی. بایگانی‌شده از اصلی در ۸ ژانویه ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۱۷ دی ۱۳۹۱.
  55. ۵۵٫۰ ۵۵٫۱ «افزایش نگران‌کننده ازدواج و طلاق کودکان در ایران». دویچه‌وله فارسی. ۲۲ اوت ۲۰۱۲. بایگانی‌شده از اصلی در ۸ ژانویه ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۱۷ دی ۱۳۹۱.
  56. «عفو بین‌الملل: دو نوجوان زیر 18 سال به طور مخفیانه در ایران اعدام شدند». العربیه. دریافت‌شده در ۱۱ اردیبهشت ۱۳۹۸.[پیوند مرده]
  57. بهنام دارایی‌زاده (۱۳۸۹/20/۱۲). «اعدام کودکان در ایران - در گفتگو با محمد مصطفایی». رادیو زمانه. بایگانی‌شده از اصلی در ۸ ژانویه ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۱۷ دی ۱۳۹۱. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  58. علی نجفی توانا. «سن مسئولیت کیفری اطفال در مقررات حقوق داخلی و بین‌المللی». پرتال علوم انسانی. بایگانی‌شده از اصلی در ۸ ژانویه ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۱۷ دی ۱۳۹۱. دارای پرونده PDF
  59. گلناز اسفندیاری (۱ بهمن ۱۳۸۶). «ایران: کودکان مجرم در انتظار اعدام». دویچه‌وله فارسی. بایگانی‌شده از اصلی در ۸ ژانویه ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۱۷ دی ۱۳۹۱.
  60. «مبنای جدید برای تعیین سن مسئولیت کیفری/ صدور حکم اعدام بر اساس بلوغ». خبرگزاری مهر. ۶ اسفند ۱۳۹۰. بایگانی‌شده از اصلی در ۸ ژانویه ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۱۷ دی ۱۳۹۱.
  61. «Iran». Coalition to Stop the Use of Child Soldiers. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۶ اوت ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۱۷ دی ۱۳۹۱.
  62. Ahmad, Shaheed (13 March 2014). "Report of the Special Rapporteur on the situation of human rights in the Islamic Republic of Iran" (PDF). p. 18. Archived from the original (PDF) on 20 March 2014. Retrieved 20 March 2014.
  63. «جزئیات تکان دهنده از پرونده سنگسار تاکستان». asriran.com. عصر ایران. ۱۴ مرداد ۱۳۸۶. دریافت‌شده در ۱۳ آذر ۱۳۹۸.
  64. ضرغامی، محمد (۲۸ اسفند ۱۳۸۶). «مکرمه ابراهیمی، محکوم به سنگسار، آزاد شد». radiofarda.com. رادیو فردا. دریافت‌شده در ۱۳ آذر ۱۳۹۸.
  65. «اجرای حکم سنگ‌سار در تاکستان قزوین متوقف شد». farsnews.com. فارس. ۳۰ خرداد ۱۳۸۶. دریافت‌شده در ۱۳ آذر ۱۳۹۸.
  66. روزبه میرابراهیمی (۱۹ تیر ۱۳۸۶). «اجرای سنگسار با چراغ خاموش». روزآنلاین. دریافت‌شده در ۲۱ شهریور ۱۳۸۷.[پیوند مرده]
  67. «حکم سنگسار: سنگدلانه و غیرانسانی». dw.com. بخش فارسی دویچه وله. ۲۱ تیر ۱۳۹۶. دریافت‌شده در ۱۳ آذر ۱۳۹۸.
  68. ۶۸٫۰ ۶۸٫۱ «حقوق همجنس‌گرایان در ایران؛ گفت‌وگو با رها بحرینی». Radio zamaneh. دریافت‌شده در ۹ تیر ۱۳۹۲.
  69. «هر آن چه در مورد همجنس‌گرایی در کشورهای اسلامی باید بدانید». VOA. دریافت‌شده در ۳ تیر ۱۳۹۵.
  70. «مجرمانه بودن همجنسگرایی در ۷۲ کشور جهان؛ در ۸ کشور مجازات اعدام». یورونیوز. دریافت‌شده در ۲۷/۰۷/۲۰۱۷. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید= را بررسی کنید (کمک)
  71. ۷۱٫۰ ۷۱٫۱ «همجنس‌گرایان در قانون جزای اسلامی جایی ندارند». سازمان حقوق بشر ایران. دریافت‌شده در ۱۱ ژانویه. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید= را بررسی کنید (کمک)
  72. «قوانین کیفری ایران، تهدیدی مضاعف برای همجنس‌گرایان». BBC Persian. دریافت‌شده در ۱۷ مه ۲۰۱۲.
  73. «جان همجنس‌گرایان در گروهی از کشورها از جمله ایران در خطر است». دویچه‌وله فارسی. دریافت‌شده در ۱۶ آوریل ۲۰۱۹.
  74. Wikipedia contributors, "Mahmoud Asgari and Ayaz Marhoni," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Mahmoud_Asgari_and_Ayaz_Marhoni&oldid=352491786" class="smarterwiki-linkify">http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Mahmoud_Asgari_and_Ayaz_Marhoni&oldid=352491786 (accessed April 13, 2010).
  75. «محمود عسگری و ایاز مرهونی».
  76. «حقوق بشر و دموکراسی برای ایران :: محمود عسگری: یک سرگذشت».
  77. «نماینده پارلمان سوئد: دستهای دیکتاتوری ایران به خون آغشته‌است و تنها یک تغییر رژیم و برقراری دمکراسی قادر به تغییر اوضاع در ایران خواهد بود». بایگانی‌شده از اصلی در ۷ مارس ۲۰۱۹.
  78. «کشتار ۶۷؛ از زبان آنها که کمتر گفته‌اند». دویچه‌وله فارسی. دریافت‌شده در ۲۹ اوت ۲۰۱۸.
  79. ««اسرر به خون آغشته؛ کشتار ۶۷ جنایت ادامه‌دار علیه بشریت»». رادیوفردا. دریافت‌شده در ۱۳ آذر ۱۳۹۷.
  80. هراس از صدای منتظری برای چیست؟، رادیو فردا
  81. در ضرورت تعیین تکلیف با آیت‌الله خمینی، بی‌بی‌سی فارسی
  82. Iran: The 20th anniversary of 1988 "prison massacre" | Amnesty International
  83. ۸۳٫۰ ۸۳٫۱ «قتل‌عام 1988 و سازمان عفو بین‌الملل». (English) radio farda.
  84. ۸۴٫۰ ۸۴٫۱ ««اسرار به خون آغشته؛ کشتار ۶۷ جنایت ادامه‌دار علیه بشریت»». رادیوفردا. دریافت‌شده در ۱۳ اذر ۱۳۹۷. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید= را بررسی کنید (کمک)
  85. ۸۵٫۰ ۸۵٫۱ «چرا تابستان ۶۷ تاریخی سپری شده نیست». دویچه‌وله فارسی. دریافت‌شده در ۲۴ اوت ۲۰۱۸.
  86. «کشتار ۶۷ و مقام‌های ارشد نظام جمهوری اسلامی». ایران‌اینترنشنال. دریافت‌شده در پنجشنبه ۸ شهریور ۱۳۹۸. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید= را بررسی کنید (کمک)
  87. «قتل‌عام چند کودک زیر ۱۵ سال به چه جرمی؟». خبرگزاری نیویورک تایمز. پارامتر |پیوند= ناموجود یا خالی (کمک); پارامتر |تاریخ بازیابی= نیاز به وارد کردن |پیوند= دارد (کمک)
  88. «کشتار ۶۷ و شکنجه کودکان». خبرگزاری رویترز. پارامتر |پیوند= ناموجود یا خالی (کمک); پارامتر |تاریخ بازیابی= نیاز به وارد کردن |پیوند= دارد (کمک)
  89. «کشتار تابستان ۶۷ و افکار عمومی آلمان». دویچه‌وله فارسی. دریافت‌شده در ۶ سپتامبر ۲۰۱۸.
  90. «کشتار ۶۷؛ از زبان آنهایی که کمتر گفته‌اند». دویچه‌وله فارسی. دریافت‌شده در ۲۹ اوت ۲۰۱۸.
  91. «گفته‌های روح‌الله حسینیان درباره اعدام‌ها ۶۷ در بوته نقد». رادیوفردا. دریافت‌شده در ۲۷ اردیبهشت ۱۳۹۸.
  92. هاوارد, راجر (2004 (میلادی)). Iran in Crisis. pp. ۴۶. ISBN [[ویژه:منابع کتاب/ISBN 1-84277-474-3|[[شماره استاندارد بین‌المللی کتاب|ISBN]] [[ویژه:منابع کتاب/1-84277-474-3|1-84277-474-3]]]] Check |isbn= value: invalid character (help). Check date values in: |date= (help)
  93. (in فارسی) جنایت مقدس. ژانویه ۲۰۱۰.
  94. «ایران / سیاسی - انتشار فهرست ۷۲ نفره کشته‌شدگان حوادث انتخاباتی». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۱۴ شهریور ۱۳۸۸.
  95. "Iran election protests: the dead, jailed and missing" (به English). Guardian.
  96. لیست جان باختگان شناسایی شده به ۷۸ نفر رسید
  97. Human Rights Watch - Torture, Detention, and the Crushing of Dissent in Iran[پیوند مرده]
  98. Iran: Torture Used to Suppress Dissent (Human Rights Watch, 7-6-2004)[پیوند مرده]
  99. Iran's Postelection Crackdown Scrutinized For Crimes Against Humanity - Radio Free Europe / Radio Liberty © 2010
  100. «ادامه ناآرامی‌ها در بیش از ۲۰ شهر ایران و کاهش سرعت اینترنت». dw.com. دویچه وله. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۱۶ نوامبر ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۲۵ آبان ۱۳۹۸.
  101. «روایت سردار فدوی از اتفاقات بعد از گرانی بنزین». www.asriran.com. ۱۳۹۸-۰۹-۰۲. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۱۱-۲۳.
  102. «آمار تازه از قربانیان اعتراضات؛ کلمه: ۳۶۶ نفر، عفو بین‌الملل: بیش از ۱۶۱ نفر». radiofarda.com. رادیو فردا. ۸ آذر ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۸ آذر ۱۳۹۸.
  103. HRM، Iran (۲۰۱۹-۱۱-۲۹). «Several Children Reported Killed During Iran's November 2019 Protests». Iran HRM (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۱۱-۳۰.
  104. «بازداشت حدود ۷۰۰۰ نفر در اعتراضات بنزینی». آفتاب. ۶ آذر ۱۳۹۸.
  105. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام :2 وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  106. شهریار صیامی (۱۳ آذر ۱۳۹۸). «کودکان و نوجوانانی که در اعتراضات اخیر ایران کشته شدند». رادیو فردا.
  107. "Special Report: Iran's leader ordered crackdown on unrest - 'Do whatever it takes to end it'". 2019-12-23. Retrieved 2019-12-23.
  108. «رویترز: خامنه‌ای دستور داد «هر کار لازم است بکنید»، «۱۵۰۰» نفر کشته شدند». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۱۲-۲۳.
  109. «رویترز: با دستور خامنه‌ای حدود ۱۵۰۰ نفر از معترضان کشته شدند». صدای آمریکا. ۲ دی ۱۳۹۸.
  110. ۱۱۰٫۰ ۱۱۰٫۱ «خون ۵ کشته از ۱۵۰۰ کشته دیگر رنگین‌تر است؟». ایدیپندنت فارسی. دریافت‌شده در ۴ ژانویه ۲۰۱۹.
  111. ۱۱۱٫۰ ۱۱۱٫۱ ««اشاره وزارت خارجه آمریکا به نقش قاسم سلیمانی در سرکوب و کشتار معترضان در آبان‌ماه»». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۵ ژانویه ۲۰۲۰.
  112. «The Legal Debate is Over: Terrorism is a War Crime | NewAmerica.net». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۱ فوریه ۲۰۰۹. دریافت‌شده در ۱۳ آوریل ۲۰۱۰.
  113. Human Killing Machines: Systematic Indoctrination in Iran, Nazi Germany, Al Qaeda, and Abu Ghraib. Adam Lankford. Publisher Rowman & Littlefield, 2009. ISBN 0-7391-3415-9 pp.88
  114. Put Iran on dock for "War Crimes" - Reader comments at Daniel Pipes
  115. گنجی, اکبر. عالیجناب سرخپوش و عالیجنابان خاکستری.
  116. " >https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ir.html "[[کتاب حقایق سیا]]" Check |url= value (help). Retrieved 2010-04-13. URL–wikilink conflict (help)
  117. ۱۱۷٫۰ ۱۱۷٫۱ ویکی‌پدیای انگلیسی
  118. ژنرال بدون سایه خامنه‌ای
  119. «برایان هوک: سپاه پاسداران مسئول اجرای سیاست خارجی نظام در صادرات انقلاب است». VOA. دریافت‌شده در ۲۰۱۹. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید= را بررسی کنید (کمک)
  120. «لحظه اعلام نام سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در فهرست گروه‌های تروریستی آمریکا توسط مایک پمپئو». VOA. دریافت‌شده در ۲۰۱۸. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید= را بررسی کنید (کمک)
  121. «مایک پمپئو: سپاه پاسداران انقلاب اسلامی مشتی باج‌گیر هستند و نه انقلابی». VOA. دریافت‌شده در ۲۰۱۹. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید= را بررسی کنید (کمک)
  122. «"Trump Designates Iran's Revolutionary Guard a Foreign Terrorist Group"». www.nytimes.com. دریافت‌شده در ۸ آوریل ۲۰۱۹.
  123. «برایان هوک در پاسخ به خبرنگار بخش فارسی صدای آمریکا: سپاه مسئول سرکوب در داخل و تنش‌آفرینی در منطقه است». VOA. دریافت‌شده در ۲۰۱۹. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید= را بررسی کنید (کمک)
  124. «گروه‌های نیابتی سپاه در پی بمبگذاری در بحرین و عربستان بوده‌است». ملی مذهبی. دریافت‌شده در ۲۰۱۷-۰۷-۲۲.
  125. «بحرین: پنج مظنون بمبگذاری با سپاه پاسداران ایران مرتبط بوده‌اند». دریافت‌شده در ۲۰۱۷-۰۷-۲۲.
  126. «بحرین می‌گوید سپاه پاسداران پشت بمب‌گذازی تیرماه در این کشور است». voa.
  127. «سردار حاجی زاده:مرکز فرماندهی آمریکا در عین الاسد منهدم شد/ آمریکا در صورت جواب دادن ۵ هزار کشته می‌داد/ حمله سایبری به موازات حمله موشکی +فیلم». www.bultannews.com. دریافت‌شده در ۲۰ دی ۱۳۹۸.
  128. «فرمانده هوافضای سپاه پاسداران جزئیات حمله موشکی به «عین‌الاسد» را تشریح می‌کند». تسنیم. دریافت‌شده در ۱۹ دی ۱۳۹۸.
  129. The Kurds and Kurdistan: a selective and annotated bibliography. Issue 46 of Bibliographies and indexes in world history. Lokman I. Meho. ABC-CLIO, 1997. ISBN 0-313-30397-5 pp.13
  130. «روزنامه جمهوری اسلامی ۲۳/۰۱/۱۳۸۴ صفحه سیاسی». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۲ ژوئیه ۲۰۰۹. دریافت‌شده در ۱۴ آوریل ۲۰۱۰.
  131. «بررسی اجمالی پرونده آمیا (خبرگزاری ایرنا)». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۲ دسامبر ۲۰۰۸. دریافت‌شده در ۲۷ سپتامبر ۲۰۰۷.
  132. ۱۳۲٫۰ ۱۳۲٫۱ «روزنامه همشهری - ایران - سیاست‌خارجی - واکنش وزارت امور خارجه به حکم قاضی آرژانتینی». ۲۰ آبان ۱۳۸۶. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۰ فوریه ۲۰۰۷. دریافت‌شده در ۱۳۸۶/۰۲/۱۶. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید= را بررسی کنید (کمک)
  133. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۳۰ سپتامبر ۲۰۰۷. دریافت‌شده در ۳۰ اکتبر ۲۰۱۹.
  134. «روزنامه همشهری - ایران - سیاست‌خارجی - واکنش ایران به اتهامات مجدد آرژانتین». ۵ آبان ۱۳۸۶. دریافت‌شده در ۱۳۸۶/۰۲/۱۶. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید= را بررسی کنید (کمک)[پیوند مرده]
  135. «روزنامه همشهری - ایران - سیاست‌خارجی - دادگاه آرژانتین و سلطه صهیونیست‌ها». ۲۰ آبان ۱۳۸۶. دریافت‌شده در ۱۳۸۶/۰۲/۱۶. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید= را بررسی کنید (کمک)[پیوند مرده]
  136. Iran Defence Minister wanted by Interpol for massacre of Jews
  137. «Payam Akhavan: Ban Iranian leaders from Canada - Full Comment». بایگانی‌شده از اصلی در ۷ آوریل ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۱۵ آوریل ۲۰۱۰.
  138. Washیington Times - Iran defense minister a terror suspect
  139. «آرژانتین، حزب‌الله لبنان را یک گروه تروریستی نامید». صدای آمریکا. ۱۹ ژوئیه ۲۰۱۹.
  140. «آرژانتین در بیست‌وپنجمین سالروز بمب‌گذاری آمیا، حزب‌الله را گروه تروریستی نامید». TRT. ۲۰ ژوئیه ۲۰۱۹.
  141. «مایک پمپئو از اینکه آرژانتین، حزب‌الله را تروریست خواند، تقدیر کرد و ایران را پشتیبان او در انفجار آمیا دانست». صدای آمریکا. ۱۹ ژوئیه ۲۰۱۹.
  142. Set Cookies
  143. http://www.arabnews.com/featured/news/797566
  144. «مایک پنس: قاسم سلیمانی به عاملان حمله ۱۱ سپتامبر کمک کرده بود». ایدیپندنت فارسی. دریافت‌شده در ۴ ژانویه ۲۰۲۰.
  145. ۱۴۵٫۰ ۱۴۵٫۱ ۱۴۵٫۲ ۱۴۵٫۳ ««نقش ایران» در حادثه تروریستی ۱۱ سپتامبر». DW. دریافت‌شده در ۱۰ سپتامبر ۲۰۱۱.
  146. ۱۴۶٫۰ ۱۴۶٫۱ ۱۴۶٫۲ ۱۴۶٫۳ ۱۴۶٫۴ «ایران به پرداخت غرامت به قربانیان حملات ۱۱ سپتامبر محکوم شد». www.bbc.com. دریافت‌شده در ۲ مه ۲۰۱۸.
  147. ۱۴۷٫۰ ۱۴۷٫۱ ««مایک پنس: قاسم سلیمانی یک شیطان صفت و مسئول مرگ هزاران آمریکایی از جمله در حمله ۱۱ سپتامبر بود»». VOA. دریافت‌شده در ۷ ژانویه ۲۰۲۰.
  148. ««Pence Is (Mostly) Right About Iran and the 9/11 Hijackers»». National Review. دریافت‌شده در ۴ ژانویه ۲۰۲۰.
  149. ««Pence's linkage of Soleimani to 9/11 hijackers is challenged»». Business Standard India. دریافت‌شده در ۵ ژانویه ۲۰۲۰.
  150. «شکایت 200 تن از اهالی قربانیان 11 سپتامبر علیه ایران به اتهام همکاری با القاعده». العربیه. دریافت‌شده در ۹ سپتامبر ۲۰۱۱.
  151. ۱۵۱٫۰ ۱۵۱٫۱ «جزئیاتی درباره دو فرمانده حزب‌الله که آمریکا برای دستگیری‌شان پاداش تعیین کرد». العربیه. دریافت‌شده در ۱۱ اکتبر ۲۰۱۷.
  152. ««Pence Is (Mostly) Right About Iran and the 9/11 Hijackers»». National Review. دریافت‌شده در ۴ ژانویه ۲۰۲۰.
  153. ««Pence's linkage of Soleimani to 9/11 hijackers is challenged»». Business Standard India. دریافت‌شده در ۵ ژانویه ۲۰۲۰.
  154. «Filkins، Dexter (30 September 2013)». www.newyorker.com. دریافت‌شده در ۳۰ سپتامبر ۲۰۱۳.
  155. «تأیید محکومیت دو ایرانی متهم به عملیات تروریستی به ۱۵ سال زندان در کنیا». بی‌بی‌سی فارسی. ۲۶ اسفند ۱۳۹۷.
  156. http://www.dw.com/fa-ir/صدور-احکام-سنگین-برای-دو-ایرانی-متهم-به-بمبگذاری-در-تایلند/a-17038117
  157. http://www.dw.com/fa-ir/سه-ایرانی-دیگر-در-مظان-اتهام-بمبگذاری-در-تایلند/a-15771395
  158. http://www.dw.com/fa-ir/انتشار-جزئیات-بیشتر-از-ارتباط-ایران-با-ترورهای-تایلند/a-15808323
  159. Chauhan, Neeraj (July 29, 2012). "Cops name Iran military arm for attack on Israeli diplomat". The Times of India. Retrieved July 29, 2012.
  160. Davidovich, Joshua (July 29, 2012). "Indian police say Revolutionary Guards behind Delhi attack". The Times of Israel. Retrieved July 29, 2012.
  161. «ادعای هند: عاملان سو ء قصد به دیپلمات اسرائیلی، عضو سپاه پاسداران بودند». ندای سبز آزادی. ۲۰۱۲/30/۷. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۶ مه ۲۰۱۵. دریافت‌شده در 2012-30-07. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید=،|تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  162. «پلیس هند پاسداران را مسئول حمله به دیپلمات‌های اسرائیلی دانست». دویچه وله. ۲۰۱۲/30/۷. دریافت‌شده در 2012-30-07. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید=،|تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  163. «انتشار گزارشی از 'نقش سپاه پاسداران در حمله به دیپلمات اسرائیلی در دهلی'». بی‌بی‌سی فارسی. ۲۰۱۲/30/۷. دریافت‌شده در 2012-30-07. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید=،|تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  164. «سپاه پاسداران مسئول حمله به سفارت اسرائیل در هند». ایران امروز. ۲۰۱۲/30/۷. دریافت‌شده در 2012-30-07. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید=،|تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  165. Bahrain withdraws ambassador from Iran. The Daily Star. Retrieved 2015-10-03.
  166. Bahrain withdraws ambassador from Tehran. Gulf News. Retrieved 2015-10-03.
  167. Chulov, Martin (2011-07-28). "Qassem Suleimani: the Iranian general 'secretly running' Iraq". The Guardian. Retrieved 2014-10-11.
  168. McCarthy, Andrew C. , Obama Frees Iranian Terror Masters, National Review Online, July 11, 2009.
  169. «وزیر خارجه عربستان: ایران مسبب ویرانی سوریه و شریک حوثی‌ها است». دویچه‌وله فارسی. ۲۹ سپتامبر ۲۰۱۵. پارامتر |first1= بدون |last1= در Authors list وارد شده‌است (کمک)
  170. ۱۷۰٫۰ ۱۷۰٫۱ «"ایران به سوریه در سرکوب اعتراض‌ها کمک می‌کند"». BBC Persian. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۲-۲۵.
  171. روشنایی، نسیم (۱۴ اسفند ۱۳۹۶). [www.radiozamaneh.com «موضع اخلاقی و انسانی مخالفت با دخالت ایران در سوریه»] مقدار |نشانی بایگانی= را بررسی کنید (کمک). رادیو زمانه. بایگانی‌شده از اصلی در پارامتر |پیوند بایگانی= نیاز به وارد کردن |تاریخ بایگانی= دارد (کمک). دریافت‌شده در ۱۱ آبان ۱۳۹۸.
  172. [www.radiofarda.com «کمیته مجلس آمریکا، ایران، اسد و روسیه را به «جنایت جنگی» متهم کرد»] مقدار |نشانی بایگانی= را بررسی کنید (کمک). رادیوفردا. ۱۳ اسفند ۱۳۹۴. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۹ اکتبر ۲۰۱۹.
  173. [www.bbc.com «سوریه چگونه 'دوست و برادر' ایران شد؟»] مقدار |نشانی بایگانی= را بررسی کنید (کمک). همن سیدی (تحلیل‌گر سیاسی). بی‌بی‌سی فارسی. ۶ ژوئیه ۲۰۱۸. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۹ اکتبر ۲۰۱۹.
  174. «Archive of evil' damns Syria's President Assad». thetimes. دریافت‌شده در ۲۱ نوامبر ۲۰۱۹.
  175. [www.radiozamaneh.com «ایران مهم‌ترین عامل منطقه‌ای بحران است»] مقدار |نشانی بایگانی= را بررسی کنید (کمک). علی کشتگر (تحلیل‌گر سیاسی). رادیو زمانه. ۲ آبان ۱۳۹۴. بایگانی‌شده از اصلی در پارامتر |پیوند بایگانی= نیاز به وارد کردن |تاریخ بایگانی= دارد (کمک). دریافت‌شده در ۱۱ آبان ۱۳۹۸.
  176. [www.bbc.com «چرا ایران رژیم سوریه را رها نمی‌کند؟»] مقدار |نشانی بایگانی= را بررسی کنید (کمک). میثم بهروش (پژوهش‌گر روابط بین‌الملل). بی‌بی‌سی فارسی. ۸ نوامبر ۲۰۱۶. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۹ اکتبر ۲۰۱۹.
  177. [ir.sputniknews.com «کمک نظامی ایران به سوریه»] مقدار |نشانی بایگانی= را بررسی کنید (کمک). اسپوتنیک. ۱۶ سپتامبر ۲۰۱۵. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۹ اکتبر ۲۰۱۹.
  178. [www.dw.com «درگیری نظامی میان نیروهای تحت حمایت ایران و روسیه در سوریه»] مقدار |نشانی بایگانی= را بررسی کنید (کمک). دویچه‌وله فارسی. ۲۵ ژانویه ۲۰۱۹. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۹ اکتبر ۲۰۱۹.
  179. [www.radiozamaneh.com «جنگ در منطقه و مسئولیت ایران در بحران سوریه»] مقدار |نشانی بایگانی= را بررسی کنید (کمک). ۲ آذر ۱۳۹۴. بایگانی‌شده از اصلی در پارامتر |پیوند بایگانی= نیاز به وارد کردن |تاریخ بایگانی= دارد (کمک). دریافت‌شده در ۸ آبان‌ ۱۳۹۸. تاریخ وارد شده در |بازبینی= را بررسی کنید (کمک)
  180. [www.reuters.com «Activists urge U.N. to cite Russia, Iran war crimes in Syria»] مقدار |نشانی بایگانی= را بررسی کنید (کمک). reuters. JANUARY 12, 2017 / 3:56 PM / 3 YEARS AGO. بایگانی‌شده از اصلی در پارامتر |پیوند بایگانی= نیاز به وارد کردن |تاریخ بایگانی= دارد (کمک). تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  181. tehran times: Iran denies supporting Syria in dealing with protestors
  182. Video, Syria: Pro President Bashar al Assad Goverment Forces Kill 30 Protesters In Homs | World News | Sky News
  183. «حمله ارتش سوریه به پایگاه مخالفان در شهرهای حمص و حماه». بی‌بی‌سی فارسی. ۲۷ ژانویه ۲۰۱۲.
  184. BBC فارسی - جهان - در روز انتخابات؛ تعداد کشته‌های ناآرامی‌های سوریه از ۵۰۰۰ نفر گذشت
  185. . Al Jazeera (2011-03-18). "UN chief slams Syria's crackdown on protests".
  186. «هفت سال جنگ داخلی سوریه بیش از «۵۰۰ هزار کشته» برجای گذاشته است». یورونیوز به نقل از رویترز. دریافت‌شده در ۱۲ مارس ۲۰۱۸.
  187. Syrian war monitor says 465,000 killed in six years of fighting
  188. Iran fires missiles at ISIL positions in eastern Syria
  189. «متیس: دخالت حکومت ایران در سوریه و عراق هیچ فایده‌ای به مردم ایران نمی‌رساند». رادیوفردا. دریافت‌شده در ۹ آبان ۱۳۹۷.
  190. ««آرشیو شرارت»: اسناد جدید از جنایت بشار اسد». رادیو زمانه. دریافت‌شده در ۹ آبان ۱۳۹۸.
  191. «هفت سال جنگ در سوریه چرا؟». بی‌بی‌سی فارسی. ۱۵ مارس ۲۰۱۸.
  192. [ir.voanews.com/a/syria-aleppo-timeline/3634879.html «گاهشمار حوادث حلب از آغاز جنگ داخلی سوریه تاکنون»] مقدار |نشانی= را بررسی کنید (کمک). VOA. دریافت‌شده در ۲۴ آذر ۱۳۹۵.
  193. ۱۹۳٫۰ ۱۹۳٫۱ ««آرشیو شرارت»: اسناد جدید از جنایت بشار اسد». رادیو زمانه. دریافت‌شده در ۹ آبان ۱۳۹۸.
  194. ۱۹۴٫۰ ۱۹۴٫۱ «معمای تداوم حضور ایران در سوریه». BBC Parisian. دریافت‌شده در ۳۰ مارس ۲۰۱۸.
  195. «جنگ در منطقه و مسئولیت ایران در بحران سوریه». Radio zamaneh. دریافت‌شده در ۸ ایران ۱۳۹۸. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید= را بررسی کنید (کمک)
  196. «درگیری نظامی میان نیروهای تحت حمایت ایران و روسیه در سوریه». دویچه وله. دریافت‌شده در ۲۵ ژانویه ۲۰۱۹.
  197. [ir-fa/com.dw.www://https/آمریکا-ایران-در-سرکوب-اعتراضات-به-سوریه-کمک-میکند/14990977-a «ایران در سرکوب اعتراضات به سوریه کمک می‌کند»] مقدار |نشانی= را بررسی کنید (کمک). دویچه وله. دریافت‌شده در ۲۰۱۱. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید= را بررسی کنید (کمک)
  198. [www.radiofarda.com/a/f8-soleimani/27616660.html&ved=2ahUKEwji8a2Woe3mAhVHDuwKHRurCFMQFjAGegQIBhAB&usg=AOvVaw3MYYCzmK-WO1eqweBWu2Th «شش دروغ قاسم سلیمانی درباره مداخله نظامی جمهوری اسلامی ایران در منطقه»] مقدار |نشانی= را بررسی کنید (کمک). رادیوفردا. دریافت‌شده در ۲۶ اسفند ۱۳۹۴.
  199. ۱۹۹٫۰ ۱۹۹٫۱ "Senior Iranian commander killed in Syria". گاردین. 9 October 2015.
  200. «Beraim Kampf gegen IS: Iranischer General in Syrien getötet». دریافت‌شده در ۱۰ اکتبر ۲۰۱۵.
  201. Lizzie Dearden. «Iranian commander Brigadier General Hossein Hamedani killed by Isis while advising Syrian regime». دریافت‌شده در ۹ اکتبر ۲۰۱۵.
  202. Parisa Hafezi. «Senior Iranian Revolutionary Guards general killed in Syria -IRGC». دریافت‌شده در ۹ اکتبر ۲۰۱۵.
  203. «تحریم مقامات ایرانی توسط اتحادیه اروپا» (PDF). وبگاه عدالت برای ایران. ۶ شهریور ۱۳۹۰. دریافت‌شده در ۵ مرداد ۱۳۹۴.
  204. [www.radiofarda.com/content/f11_iran_syria_crackdown_sanctions_revolutionary_quard/24179096.html «تحریم فرمانده سپاه قدس به دلیل سرکوب معترضان سوری»] مقدار |نشانی= را بررسی کنید (کمک). Radio Farda. دریافت‌شده در ۲۰ مه ۲۰۱۱.
  205. [www.bbc.com/persian/iran/2011/06/110624_l03_syria_iran_pasdars «اتحادیه اروپا سه نظامی ایرانی را به اتهام کمک به سرکوب معترضان سوریه تحریم کرد»] مقدار |نشانی= را بررسی کنید (کمک). BBC Persian. دریافت‌شده در ۲۴ ژوئن ۲۰۱۱.
  206. «نگاهی به حوادث مهم بحران سوریه از مارس ۲۰۱۱». Radio Farda. دریافت‌شده در ۱۰ اردیبهشت ۱۳۹۵.
  207. «پرونده ایران در سوریه می‌تواند قطورتر از پرونده اتمی شود». Radio Zamaneh. دریافت‌شده در ۲۴ آبان ۱۳۹۴.
  208. «ایران در سوریه؛ اعتراف‌های جدید، پرسش‌های بی‌پاسخ». Radio Farda. دریافت‌شده در ۲ آبان ۱۳۹۸.
  209. ««۱۵ کودک و دو زن، قربانیان بمباران مدرسه‌ای در غوطه شرقی»». DW. دریافت‌شده در ۲۱ نوامبر ۲۰۱۹.
  210. «شمار قربانیان جنگ داخلی سوریه از ۱۲۰ هزار تن گذشت». www.dw.com. دریافت‌شده در ۴ ژانویه ۲۰۱۱.
  211. ««حملات هوایی به بازار ادلب در پی بالا گرفتن خشونت ها»». دیارنا. دریافت‌شده در ۲۲ مه ۲۰۱۹.
  212. «حملات رژیم اسد به ادلب ادامه دارد». www.trt.net.tr. دریافت‌شده در ۱۴ سپتامبر ۲۰۱۹.
  213. «ده ها آواره سوری در بمباران ادلب کشته شدند». DW. دریافت‌شده در ۱۷ اوت ۲۰۱۹.
  214. «کشته شدن ۲۸ نفر در ادلب بر اثر بمباران هوایی نیروهای هوایی ارتش سوریه». العربیه. دریافت‌شده در ۲۰ ژوئن ۲۰۱۹.
  215. «ادامه حملات روسیه و رژیم اسد به ادلب، ۴ کشته». خبرگزاری آناتولی ترکیه. دریافت‌شده در ۲ نوامبر ۲۰۱۹.
  216. «بیمارستان‌ها اهداف جدید جنگی در سوریه». یورونیوز. دریافت‌شده در ۲۳ مه ۲۰۱۶.
  217. «آمریکا «حملات دولت سوریه» به یک مدرسه و بیمارستان‌ها محکوم کرد». www.radiofarda.com. دریافت‌شده در ۱۳ فروردین ۱۳۹۵.
  218. «حملات هوایی و گلوله‌باران شهر حلب بیش از ۶۰ کشته برجای گذاشت». دریافت‌شده در اردیبهشت ۱۳۹۵. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید= را بررسی کنید (کمک)
  219. «حمله هوایی روسیه و سوریه به کلینیک‌ها و مراکز بهداشتی ادلب». www.dw.com. دریافت‌شده در ۲۹ اکتبر ۲۰۱۹.
  220. ۲۲۰٫۰ ۲۲۰٫۱ «سازمان ملل: نیروهای اسد از کودکان به‌عنوان سپر انسانی استفاده می‌ کنند». Radio Farda. دریافت‌شده در ۲۳ خرداد ۱۳۹۱.
  221. «سازمان ملل: نیروهای اسد از کودکان به‌عنوان سپر انسانی استفاده می‌ کنند». رادیوفردا. دریافت‌شده در ۲۳ خرداد ۱۳۹۱.
  222. «Iran supplying weapons to Syria crackdown: US officials - Yahoo!». بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۱۸ ژانویه ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۱۸ ژانویه ۲۰۱۲.
  223. مسؤولون أمریکیون یتهمون ایران بتزوید سوریا بأسلحة لقمع المحتجین
  224. «کمیته مجلس آمریکا، ایران، اسد و روسیه را به «جنایت جنگی» متهم کرد». radiofarda. دریافت‌شده در ۱۳ اسفند ۱۳۹۴.
  225. «هفت هزار غیرنظامی سوری در حملات روسیه کشته شده‌اند». aa. دریافت‌شده در 29.09.2019. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید= را بررسی کنید (کمک)
  226. «سوریه در نقطه بی‌بازگشت»، بی‌بی‌سی فارسی
  227. واکنش‌های بین‌المللی در قبال سربریدن ۵۰ کودک سوری، العربیه فارسی
  228. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام ToolAutoGenRef1 وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  229. BBC News - Syria crisis: Most Houla victims 'were executed'
  230. «Iran's Iran supplying weapons to Syria crackdown: US officials». دریافت‌شده در ۲۲-۰۳-۲۰۱۱. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید= را بررسی کنید (کمک)
  231. «Iran's IRGC attacks anti-Assad protesters in Syria». دریافت‌شده در ۲۲-۰۳-۲۰۱۱. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید= را بررسی کنید (کمک)
  232. ۲۳۲٫۰ ۲۳۲٫۱ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام NGO وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  233. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام opposition وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  234. "Final death toll for Wednesday 21/8/2013: Approximately 300 people were documented as killed yesterday". Facebook.com. 22 August 2012. Retrieved 2013-08-24.
  235. "Syrian activists: Videos show chemical weapons used". Edition.cnn.com. Retrieved 26 August 2013.
  236. McDonnell, Patrick J. (21 August 2013). "Syrian rebels allege new gas attack by government". Los Angeles Times. Retrieved 24 August 2013.
  237. «iran internatonal - جستجوی Google». www.google.com. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۹-۲۶.
  238. «هلاکت یک تکاور ارتش رژیم و شماری از پاسداران تروریست در سوریه - اتحاد انجمنها برای ایران ازاد». اتحاد انجمنها برای ایران ازاد. ۱۳۹۵-۰۱-۲۳T۱۷:۰۷:۱۸+۰۰:۰۰. دریافت‌شده در 2018-02-25. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  239. «پیامی به ارتشیان ایران، هشداری در باب دخالت در جنگ سوریه». تایمز اسرائیل. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۲-۲۵.
  240. ۲۴۰٫۰ ۲۴۰٫۱ (www.dw.com)، Deutsche Welle. «آمریکا: ایران در سرکوب اعتراضات به سوریه کمک می‌کند | ایران | DW | 15.04.2011». DW.COM. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۲-۲۵.
  241. «سیاست بدکاره کردن/عکس». iroon.com. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۲-۲۵.
  242. «چرا باید جوانان ایرانی در جنگ داخلی سوریه، فدای آتش‌افروزی سران تهران و دمشق شوند؟». تایمز اسرائیل. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۲-۲۵.
  243. ۲۴۳٫۰ ۲۴۳٫۱ «جنبش راه سبز - اپوزیسیون سوریه حکومت ایران را با اسد شریک جرم دانست». www.rahesabz.net. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۲-۲۵.
  244. Rubin, Uzi (2004-09). "View from Israel: Oslo Revisited". Israel Affairs. 10 (3): 178–181. doi:10.1080/1353712042000242635. ISSN 1353-7121. Check date values in: |date= (help)
  245. «جنگجویان افغان در دو سوی جبهه جنگ در سوریه». DW. دریافت‌شده در ۲۰۱۶. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید= را بررسی کنید (کمک)
  246. «'سپاه پاسداران کودکان افغان را به جنگ سوریه می‌فرستد'». BBC Persian. دریافت‌شده در ۱ اکتبر نوامبر ۲۰۱۷. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید= را بررسی کنید (کمک)
  247. «ایران آوارگان افغان را قربانی جنگ سوریه می کند». DW. دریافت‌شده در ۲۷ نوامبر ۲۰۱۶.
  248. «دیدبان حقوق بشر: ایران کودکان افغان را به جنگ سوریه می فرستد». DW. دریافت‌شده در ۱ اکتبر ۲۰۱۷.
  249. «فیلم/ سندِ تصویری از کمکِ آمریکا به داعش». مشرق نیوز. ۲۰۱۶-۱۰-۳۱. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۹-۲۶.
  250. «'همکاری نظامی محرمانه اسرائیل و مصر' در نبرد با داعش» (به انگلیسی). ۲۰۱۸-۰۲-۰۴. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۹-۲۶.
  251. www.yjc.ir https://www.yjc.ir/fa/news/6528805/%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%B1-%D9%88%D8%A7%D9%82%D8%B9%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D9%87-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%AF%D8%A7%D8%B9%D8%B4-%D8%B1%D8%A7-%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%86-%D9%85%DB%8C-%D8%AF%D9%87%D8%AF-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۹-۲۶. پارامتر |عنوان= یا |title= ناموجود یا خالی (کمک)
  252. CNN، Ryan Browne. «EXCLUSIVE: America's top ally in Syria warns ISIS is resurging and asks for more US support». CNN. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۹-۲۶.
  253. «US committed 'war crime' by bombing Syrian troops, government tells UN». South China Morning Post. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۹-۲۶.
  254. «اسرائیل و حمایت دولتی از تروریسم - ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد». fa.m.wikipedia.org. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۹-۲۶.
  255. «چرا ایران رژیم سوریه را رها نمی‌کند؟». BBC Parisian. دریافت‌شده در ۸ نوامبر ۲۰۱۶.
  256. ۲۵۶٫۰ ۲۵۶٫۱ «راستی‌آزمایی: هزینه جنگ سوریه برای ایران چقدر است؟». BBC Persian. دریافت‌شده در ۲۶ فوریه ۲۰۱۸.
  257. «کشف سه هواپیما ی ایرانی توسط مخالفان بشار اسد در حلب». DW. دریافت‌شده در ۱۷ اکتبر ۲۰۱۲.
  258. «قمار ترامپ در سوریه؛ برنده و بازنده خروج آمریکا چه کسانی هستند؟». BBC. ۲۳ دسامبر ۲۰۱۸.
  259. «چرا ایران رژیم سوریه را رها نمی‌کند؟». BBC Parisian. دریافت‌شده در ۸ نوامبر ۲۰۱۶.
  260. Iraq: HRW denounces lethal force against protesters, urges probe
  261. "Iraq protests: What's behind the anger? - BBS News". BBC News. 7 October 2019. Retrieved 27 October 2019.
  262. عراق| حمایت حشد شعبی از خواسته‌های مردم و مبارزه با فساد/ مقررات منع آمد و شد در بغداد
  263. «دولت عراق سقوط کرد». ار.اف.ای - RFI. ۲۰۱۹-۱۱-۲۹. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۱۱-۳۰.
  264. «قاسم شلیمانی شمشیر دو دم ایران در منطقه خاورمیانه». یورونیوز. دریافت‌شده در ۳ ژانویه ۲۰۲۰.
  265. «نظر جان بولتون دربارهٔ قاسم سلیمانی: از خطرناک‌ترین انسان‌های جهان است!». صدای آمریکا. ۲۲ فروردین ۱۳۹۸.
  266. «سناتور تد کروز: پایان کار قاسم سلیمانی، عدالتی فرخنده است که پس از مدت‌ها سرانجام اجرا شد». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۱-۰۴.


خطای یادکرد: خطای یادکرد: برچسب <ref> برای گروهی به نام «پانویس» وجود دارد، اما برچسب <references group="پانویس"/> متناظر پیدا نشد. ().