اعتصاب سراسری معلمان ایران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
اعتصاب سراسری معلمان ایران
بخشی از اعتصابات سراسری ۱۳۹۷ ایران
تاریخاز اردیبهشت ۱۳۹۷
مکانتهران، مشهد، تبریز، اصفهان، شیراز، کرمانشاه، ایلام، یاسوج، سنندج، سمیرم، همدان، آمل، زرین‌شهر، گناباد، خرم آباد ،اسلام‌آباد، تربت حیدریه، شیروان، فاروج، مریوان، سروآباد، گرمه، اهواز، کرمان، کرمانشاه، همدان، کرج، رفسنجان، قوچان، لنگرود، سقز، قشم، گتوند، دهگلان، دیواندره، ساری، خمینی شهر، یزد
علت‌ها
  • مشکلات معیشتی
  • عدم اجرای قانون مدیریت خدمات کشوری
  • اعمال نشدن رتبه‌بندی برای معلمان
  • عدم افزایش دستمزد معلمان
  • تاراج صندوق ذخیره فرهنگیان
هدف‌ها
  • بهبود وضعیت معیشتی
  • توقف نقض قانون تحصیلات همگانی رایگان
  • اجرای نظام رتبه‌بندی معلمان
  • آزادسازی آموزگاران زندانی
  • امکان تشکل‌یابی مستقل صنف آموزگاران
طرف‌های درگیری مدنی
  • شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان
  • معلمان زندانی
  • معلمان ایرانی
  • دانشجویان و دانش‌آموزان معترض
  • دولت جمهوری اسلامی
  • نیروی انتظامی جمهوری اسلامی (ناجا)
  • وزارت اطلاعات
  • تلفات
    بازداشت‌شده۲۱ تن

    اعتصاب سراسری معلمان ایران به مجموعه‌ای مداوم از اعتراضات به‌شیوه اعتصاب سراسری گفته می‌شود که در سال جاری ۱۳۹۷ در ایران رخ داد.

    آموزگاران اهل ایران نخستین بار در اردیبهشت ۱۳۹۷ دست به اعتصاب سراسری در شهرهای گوناگون ایران زدند. این اعتصاب‌ها عمدتاً به شیوه تحصن و همچنین سرباز زدن از حضور در کلاس‌های درس بود. سپس این اعتصاب‌ها در ماه مهر و آبان تکرار شد. در جریان اعتصاب‌ سراسری معلمان ایرانی چندین تن از معلمان بازداشت شدند. اعتصاب معلمان حمایت دانش‌آموزان و دانشجویان را به‌دنبال داشت.

    شرح اعتصاب[ویرایش]

    اردیبهشت[ویرایش]

    معلمان ایران در ۲۰ اردیبهشت ۱۳۹۷ در اعتراض به وضعیت معیشتی و کالایی سازی آموزش و پرورش مقابل ساختمان سازمان برنامه و بودجه تجمع کردند. در جریان این تجمع شماری از معلمان بازداشت شدند.محمد حبیبی عضو کانون صنفی معلمان تهران، یکی از بازداشت شدگان آن روز، از آن زمان در زندان نگهداری می‌شود. دستگاه قضایی جمهوری اسلامی حبیبی را به ۷ سال و نیم زندان، دو سال ممنوعیت فعالیت سیاسی و اجتماعی و ۷۴ ضربه شلاق محکوم کرده‌است. علاوه بر او، شش تن دیگر از بازداشت شدگان این تجمع نیز به ۹ ماه زندان و جریمه نقدی بدل از ۷۴ ضربه شلاق محکوم شدند.[۱]

    تحصن معلمان ۲۲ مهرماه[ویرایش]

    در تاریخ ۲۲ مهر ۱۳۹۷ معلمان ایرانی در چندین شهر ایران دست به اعتصاب زدند. این اعتصابات به شیوه تحصن و دست کشیدن از کار صورت گرفت. [۲] رسانه رادیوفردا به نقل از فعالان حوزه فرهنگیان فعال در فضای مجازی اظهار کرد که این تحصن‌های اعتراضی دست‌کم در شهرهای تهران، مشهد، تبریز، اصفهان، شیراز، کرمانشاه، ایلام، یاسوج، سنندج، سمیرم، همدان، آمل، زرین‌شهر، گناباد، اسلام‌آباد، تربت حیدریه، مریوان، سروآباد و گرمه برگزار شده‌است.[۳][۴]

    معلمان هدف خود را از این اعتصابات، درخواست رسیدگی به مطالباتشان مانند وضع اقتصادی نامناسب، دستمزدهای پایین، و تاخیر در پرداخت طلب هایشان عنوان کرده و خواهان آزادی دیگر معلمان زندانی شده‌اند. آن‌ها می اظهار کردند تحصن و اعتراضشان تا زمانیکه به مطالباتشان رسیدگی نشود، ادامه خواهد داشت.[۲]

    در هفته پیشین این اعتصابات، شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان ایران با انتشار فراخوان از تمام فرهنگیان کشور درخواست کرد روزهای یکشنبه ۲۲ و دوشنبه ۲۳ مهرماه در دفتر مدارس تحصن نمایند و از حضور در کلاس درس خودداری کنند. این فراخوان در شبکه‌های اجتماعی مختلف دست به دست شد.[۵] شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان که معلمان را به اعتصاب فراخوانده، انگیزهٔ اصلی این اعتراض را گرانی و تورم و "سفرهٔ خالی فرهنگیان" اعلام کرده‌است. [۶] فعالان صنفی آموزگاران در بخشی از بیانیه فراخوان خود آورده بودند: «نهادهای امنیتی و قوه قضاییه به جای برخورد با دزدان و فاسدان جامعه، معلمان مطالبه‌گر و عدالتخواه را تهدید، تبعید، انفصال، اخراج و زندانی می‌کنند.»[۷] همزمان با آغاز تحصن دو روزه معلمان سراسر کشور، کانون صنفی فرهنگیان استان قزوین با ارسال نامه‌ای سرگشاده به محمد بطحایی وزیر آموزش و پرورش خواستار رسیدگی به مطالبات معلمان معترض شد.[۵]

    اعتصاب ۲۳ مهرماه[ویرایش]

    در سکوت رسانه‌های جمهوری اسلامی، دومین روز اعتصاب سراسری معلمان ایران از صبح دوشنبه ۲۳ مهرماه آغاز شد. [۱] اعتصاب سراسری صنف معلمان به دومین روز خود کشیده شد. در فراخوان شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان ایران روزهای ۲۲ و ۲۳ مهر ۱۳۹۷ به عنوان روزهای اعتصاب ذکر شد. این اعتراضات مدنی در اعتراض به «گرانی و تورم، پایین آمدن قدرت خرید معلمان، کیفیت‌زدایی از آموزش و ادامه بازداشت فعالان صنفی» صورت می‌گیرد و بنا بر گزارش ها، آموزگاران و دبیران مدارس در مدرسه‌ها حضور می‌یابند اما سر کلاس درس نمی‌روند. این تحصن قرار است روز دوشنبه نیز ادامه یابد. تصاویر متعددی از معلمان در شهرهای مختلف ایران منتشر شده که در دفتر مدیریت مدارس یا سالنی گرد هم آمده و دست از تدریس کشیده‌اند.[۸]

    آنها دست‌نوشته‌های زیادی نیز در دست داشتند که محتوای آن‌ها دوری آن‌ها از وابستگی به احزاب «چپ و راست» و تنها تأکید بر شغل معلمی آن‌ها بود. کانال خبری شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان ایران روز شنبه (۲۱ مهر) در یادداشتی با عنوان «چه خبر از تحصن؟» نوشته بود که «هزاران معلم» آمادگی خود را برای شرکت در تحصن روز یکشنبه اعلام کرده‌اند.[۸]

    در شبکه‌های اجتماعی تصاویر متعددی از معلمان در شهرهای شیراز، بوشهر، مریوان، بافق، تبریز، قم، یزد، سنندج، بابل، رفسنجان، کرمانشاه، کرج، ارومیه، تهران، جلفا، لنگرود،همدان، اصفهان و دیگر شهرها و شهرستان‌ها منتشر شده‌است که آنان را در دفاتر مدارس و در حال اعتصاب نشان می‌دهد.[۹]

    اعتصاب ۲۲ و ۲۳ آبان[ویرایش]

    در تاریخ ۲۲ و ۲۳ آبان ۱۳۹۷ معلمان ایرانی در شهرهای مختلف دست به اعتصاب زدند. این اعتصاب به شیوه عدم حضور در کلاس درس و «تحصن» صورت گرفت. این دومین بار از آغاز سال تحصیلی ۱۳۹۷ در ایران است که معلمان دست به اعتصاب زدند.[۱۰] همچنین این معلمان علاوه‌براینکه خواستار افزایش دستمزد خود شدند، بر رعایت قانون کشور مبنی بر حق برخورداری همگان از آموزش رایگان پافشاری کردند. شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی معلمان سه‌شنبه ۲۲ آبان مشارکت معلمان در دور دوم اعتصاب را «گسترده» توصیف کرد. تصاویر منتشر شده در کانال تلگرامی این شورا نیز بیانگر تحصن معلمان در شهرهای مختلف بود. در مجموع این سومین اعتصاب سراسری معلمان ایران در سال ۱۳۹۷ است.[۱۱]

    در این اعتصاب معلمان در نقاط مختلف ایران از حضور در کلاس‌های درس خودداری کردند. آن‌ها همچنین با تحصن در دفتر مدارس به سیاست‌های وزارت آموزش و پرورش ایران و برخورد امنیتی با معلمان معترض، اعتراض کردند.[۱۱] چند تشکل صنفی در ایران در صفحات خود در شبکه‌های اجتماعی از آغاز دومین دور از اعتصاب و تحصن معلمان در برخی از شهرهای ایران در روز سه‌شنبه، ۲۲ آبان‌ماه، خبر دادند. بر اساس گزارش‌ها،‌ «تحصن» در برخی از مدارس شهرهای سنندج، بانه، سقز، مریوان، کرمانشاه، اصفهان، شیراز، بابل، کرج، البرز، جلفا، ‌خمینی‌شهر، ایوان غرب، اردبیل، یزد، شهر جم در استان بوشهر، همدان،‌ لامرد، کازرون، دیواندره و قزوین، تبریز و ساری و همچنین مناطقی در استان تهران انجام شده‌است. [۱۲]

    دلایل اعتصاب[ویرایش]

    از مسئله عدم رعایت «اصل ۳۰ قانون اساسی» و نظام آموزش رایگان به عنوان یکی از دلایل اصلی این اعتصاب‌ها یاد شد. در ارتباط با موضوع آموزش رایگان، شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان سراسر ایران و سایر تشکل‌های صنفی معلمان و همچنین فعالان صنفی معلمان بارها با اشاره به اصل ٣۰ قانون اساسی، خواستار توقف خصوصی‌سازی و کالایی‌سازی آموزش شده‌اند. اصل ۳۰ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران می‌گوید: «دولت موظف است وسایل آموزش و پرورش رایگان را برای همه ملت تا پایان دوره متوسطه فراهم سازد و وسایل تحصیلات عالی را تا سر حد خودکفایی کشور به طور رایگان گسترش دهد.[۱۲]

    در بیانیه‌ای که شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان ایران منتشر کرده بود، از معلمان و فرهنگیان خواسته بود که در اعتراض به «گرانی و تورم» و «وضعیت بد معیشتی و صنفی» در روزهای ۲۲ و ۲۳ مهر در کلاس‌های درس حاضر نشده و در دفتر مدرسه تحصن کنند.[۱۳]

    بازداشت معلمان[ویرایش]

    اردیبهشت[ویرایش]

    شش تن از معلمانی که در اردیبهشت ماه به وضعیت ناهنجار معلمان و خصوصی‌سازی مدارس اعتراض کرده بودند، هر یک به نه ماه حبس و پرداخت جریمه نقدی بدل از ۷۴ ضربه شلاق محکوم شدند. در اعتراض معلمان و بازنشستگان در ۲۰ اردیبهشت 1397 در تهران شعبه ۱۰۶۰ دادگاه کیفری دو مجتمع قضایی کارکنان دولت تهران عالیه اقدام‌دوست، عضو اتحادیه بازنشستگان، رسول بداقی، بازرس سابق کانون صنفی معلمان تهران، جواد ذوالنوری، محمد عابدی، حسین غلامی و اسماعیل گرامی را به اتهام "اخلال در نظم عمومی از طریق شرکت در تجمعات غیرقانونی" و "تمرد نسبت به مامورین حین انجام وظیفه" به تحمل نه ماه حبس تعزیری و پرداخت جریمه نقدی بدل از ۷۴ ضربه شلاق محکوم کرده‌است.[۱۴]

    مهر[ویرایش]

    دو روز پیش از آغاز تحصن، دو نفر از فعالان حقوق صنفی معلمان در مشهد و سقز بازداشت شده‌اند. این درحالی است که عموماً زندان‌های نظام جمهوری اسلامی هیچ وقت بدون یک معلم زندانی نبوده‌است. در سال‌های پیش از این، تعدادی از فعالان حقوق معلمان بازداشت و به زندان‌های طولانی‌مدت محکوم شده‌اند.[۵] محمدرضا رمضان‌زاده، رئیس شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان و دبیر کانون صنفی معلمان خراسان شمالی، عصر ۲۲ مهر بازداشت شد. او از بدو بازداشت دست به اعتصاب غذا زده‌است. این خبر را صدیقه پاک‌ضمیر، عضو هیئت مدیره کانون صنفی معلمان تهران، در حساب شخصی توییتر خود اعلام کرده‌است. [۹]

    آبان[ویرایش]

    دور جدید بازداشتها در دور دوم اعتصابات معلمان در سال تحصیلی ۱۳۹۷ آغاز شد. به گفته شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان ایران، که سازماندهی اعصاب ۲۲ و ۲۳ آبانماه را بر عهده داشت، نهادهای امنیتی از جمله وزارت اطلاعات دستکم ۱۳ معلم را بازداشت و ۳۰ معلم دیگر را احضار کرده‌اند.[۱۰]

    واکنش‌ها[ویرایش]

    حامیان[ویرایش]

    • رضا پهلوی، ولیعهد پیشین ایران، یک روز پیش از اعتصابات ۱۶ مهرماه و پس از انتشار فراخوان‌های متعدد، در صفحه توئیتر رسمی خود از این اعتصابات سراسری حمایت کرد.[۱۵] پس از وقوع اعتصاب و تحصن سراسری معلمان در ایران، رضا پهلوی رسماً از این اعتصابات حمایت کرده و خواستار پیوستن دیگر اقشار جامعه به معلمان شد.[۱۶]
    • شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان ایران، که خود از رهبران اصلی اعتصاب سراسری معلمان بوده و پیشتر فراخوان‌های متعددی برای برگزاری این اعتصابات منتشر کرده بود، بارها حمایت خود را از این اعتصاب سراسری نشان داد.[۱۶]
    • گروهی از دانشجویان دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران، نیز در حمایت از اعتصاب معلمان دست به تجمع زدند. [۹]
    • در چند شهر، از جمله اهواز، لنگرود و قشم دانش‌آموزان نیز در روز دوم اعتصاب سراسری معلمان از آموزگاران خود حمایت کردند.[۱]
    • نرگس محمدی فعال حقوق بشر و زندانی سیاسی، از فراخوان برای اعتصاب معلمان در روزهای ۲۲ و ۲۳ آبان حمایت کرد. او که دوران محکومیت خود را در زندان می‌گذراند، حمایت خود را از درون زندان ابراز کرد. فراخوان این تحصن از سوی شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان ایران صادر شده‌است. این شورا دوشنبه ۲۱ آبان (۱۲ نوامبر) طی بیانیه‌ای اعلام کرد که در روزهای سه‌شنبه و چهارشنبه آینده (۲۲ و ۲۳ آبان) بار دیگر معلمان ایران دست به «تحصن» خواهند زد.[۱۷]
    • سازمان دیدبان حقوق بشر روز پنجشنبه اول آذر برابر با ۲۲ نوامبر با انتشار بیانیه‌ای اعلام کرد که مقام‌های جمهوری اسلامی در هفته‌های پیش از این به برخورد با فعالان کارگری و معلمان به خاطر حرکت‌های مسالمت‌آمیز اعتراضی و سازماندهی این اعتراضات شدت بخشیده‌اند. دیده‌بان حقوق بشر در اطلاعیه خود به‌خصوص به اعتصاب سراسری معلمان در شهرهای مختلف ایران و نیز تجمع اعتراضات کارگران شرکت نیشکر هفت‌تپه در آبان اشاره کرده‌است. مایکل پیج، معاون مدیر بخش خاورمیانه و شمال آفریقای دیده‌بان حقوق بشر، در همین رابطه گفت: «مقام‌های ایران معلمان و فعالان کارگری را به خاطر درخواست بحق افزایش دستمزد و اعتراض‌های مسالمت‌آمیزی که جزو حقوق اولیه کارگران است مجازات می‌کنند.»[۱۸]

    مخالفان[ویرایش]

    • سید محمد بطحایی، وزیر وقت آموزش و پرورش جمهوری اسلامی ایران، در پاسخ به اعتصابات سراسری معلمان در ایران، این اعتصاب‌ها را «دور از انصاف» خوانده‌است.[۹]

    رسانه‌ها[ویرایش]

    • همه رسانه‌های وابسته به نظام جمهوری اسلامی ایران، در برابر اعتصاب سراسری معلمان و بازداشت آن‌ها سکوت کردند.[۱] در این میان، رسانه‌های هوادار حکومت در ایران، از جناح‌های سیاسی اصلی اصلاح‌طلب تا اصولگرا، اخبار مربوط به تحصن و تجمع معلمان را پوشش نداده و سکوت اختیار کردند.[۱۶]

    شبکه‌های اجتماعی[ویرایش]

    پیش از وقوع اعتصاب سراسری بازاریان در مهرماه، فراخوان‌هایی در شبکه‌های اجتماعی برای دعوت مردم به برگزاری اعتصاب سراسری بازاریان در ایران در اعتراض به گرانی در روز دوشنبه ۱۶ مهر، منتشر شده بود.[۱۹] طی چند روز پیش از وقوع اعتصابات ۱۶ مهرماه ۱۳۹۷ فراخوان‌هایی برای پیوستن به اعتصاب سراسری در روز ۱۶ مهر مصادف با روز دانشجو در شبکه اجتماعی دست به دست شد. شبکه‌های اجتماعی با انتشار تصاویری از آغاز اعتصاب سراسری در ایران به ویژه بازاریان خبر دادند. [۲۰] وبسایت فارسی، رسانه یورونیوز اظهار کرد که دعوت به اعتصاب در روز دوشنبه ۱۶ مهر، در چندین روز پیش از آن در شبکه‌های اجتماعی تبلیغ شده‌است و کاربران با هشتگ «اعتصاب ۱۶ مهر» خواستار گسترش اعتصاب شده بودند.[۲۱][۲۲][۲۳]

    در اعتصاب سراسری معلمان در مهر، در شبکه‌های اجتماعی پیام‌ها و تصاویر متعددی با هشتگ #اعتصاب_سراسری_معلمان و #تحصن_سراسری_معلمان در حمایت از اعتراض معلمان منتشر شده بود و عکس‌های پرشماری نیز از معلمان در اعتصاب در کانال‌های مرتبط منتشر شد. همزمان کانال شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان نیز در پستی از اقدام ناموفق «نیروهای امنیتی» برای در اختیار گرفتن مدیریت گروه تحصن سراسری مهرماه معلمان خبر داده‌اند و گفته‌اند مدیریت یک گروه دیگر به نام چالش تحصن معلمان ایران به دست این «نیروهای امنیتی» افتاده‌است.[۹]

    لیلا زوری، که در ایران چندین سال معلم بوده و در حال حاضر در آلمان زندگی می‌کند، در مصاحبه‌ای با دویچه وله در مورد تفاوت اعتصاب سراسری معلمان در سال ۱۳۹۷ با سال‌های پیشین گفت: «معلمان قبلاً هر سال اعتراض کرده‌اند ولی امسال تحصن فرهنگیان از چند نظر با سال پیش یا سال‌های قبل از آن تفاوت دارد. اول اینکه تعداد معلمانی که در تحصن‌ها شرکت کردند بیشتر است و این اعتراضات جنبه همگانی و سراسری پیدا کرده، دوم اینکه معلمان موفق شدند از شبکه‌های اجتماعی برای رساتر کردن صداهای خود و طرح خواسته‌هایشان بهتر استفاده کنند. اما از همه مهم‌تر این است که تحصن همگانی معلمان همراه بوده با اعتراض‌های کامیون‌داران. به همین خاطر معلمان ایرانی امیدوارند بجای فشار و دستگیری این بار صدای آنها شنیده شود.»[۲۴]

    جستارهای وابسته[ویرایش]

    منابع[ویرایش]

    1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ «اعتصاب سراسری معلمان ایران وارد دومین روز خود شد». رادیو زمانه. ۱۵ اکتبر ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۱۵ اکتبر ۲۰۱۸.
    2. ۲٫۰ ۲٫۱ «تحصن معلمان در چند شهر ایران». بی بی سی فارسی. ۱۴ اکتبر ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۱۴ اکتبر ۲۰۱۸.
    3. «آغاز تحصن معلمان در چندین شهر ایران». رادیوفردا. ۱۴ اکتبر ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۱۴ اکتبر ۲۰۱۸.
    4. «تحصن گسترده معلمان در شهرهای مختلف ایران». ایران اینترنشنال. ۱۵ اکتبر ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۱۵ اکتبر ۲۰۱۸.
    5. ۵٫۰ ۵٫۱ ۵٫۲ «اعتصاب سراسری معلمان در چندین شهر کشور». کلمه. ۱۴ اکتبر ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۱۴ اکتبر ۲۰۱۸.
    6. «اعتصاب معلمان ایرانی: اعتراض به اوضاع آشفتۀ آموزش و پرورش». رادیو بین‌المللی فرانسه. ۱۴ اکتبر ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۱۴ اکتبر ۲۰۱۸.
    7. «اعتصاب سراسری آموزگاران در ایران آغاز شد». کیهان لندن. ۲۲ مهر ۱۳۹۷ برابر با ۱۴ اکتبر ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۱۵ اکتبر ۲۰۱۸. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
    8. ۸٫۰ ۸٫۱ «آغاز اعتصاب و تحصن معلمان در شهرهای مختلف ایران». تایمز اسرائیل. ۱۵ اکتبر ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۱۵ اکتبر ۲۰۱۸.
    9. ۹٫۰ ۹٫۱ ۹٫۲ ۹٫۳ ۹٫۴ «دومین روز اعتصاب معلمان در شهرهای مختلف ایران». یورونیوز. ۱۵ اکتبر ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۱۵ اکتبر ۲۰۱۸.
    10. ۱۰٫۰ ۱۰٫۱ «اعتصاب معلمان؛ معترضان بازداشت و احضار شدند». بی‌بی‌سی فارسی. ۱۵ نوامبر ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۱۷ نوامبر ۲۰۱۸.
    11. ۱۱٫۰ ۱۱٫۱ «معلمان ایران برای دومین بار از آغاز سال تحصیلی اعتصاب کردند». رادیو زمانه. ۲۲ آبان ۱۳۹۷. دریافت‌شده در ۱۳ نوامبر ۲۰۱۸.
    12. ۱۲٫۰ ۱۲٫۱ ««آغاز» دومین دور از اعتصاب معلمان در چندین شهر ایران». رادیو فردا. ۱۳ نوامبر ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۱۳ نوامبر ۲۰۱۸.
    13. «اعتصاب معلمان ایرانی وارد دومین روز خود شد». تی.آر.تی. ۱۴ نوامبر ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۱۴ نوامبر ۲۰۱۸.
    14. «هرانا: شش تن از معلمان معترض به حبس و شلاق محکوم شدند». دویچه‌وله فارسی. ۲۵ سپتامبر ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۱۷ اکتبر ۲۰۱۸.
    15. «اعتصاب بازاریان در حمایت از کامیونداران و در اعتراض به گرانی و رکود». کیهان لندن. ۱۶ مهر ۱۳۹۷ برابر با ۰۸ اکتبر ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۸ اکتبر ۲۰۱۸. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
    16. ۱۶٫۰ ۱۶٫۱ ۱۶٫۲ «دومین روز اعتصاب سراسری آموزگاران ایران». کیهان لندن. ۱۵ اکتبر ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۱۵ اکتبر ۲۰۱۸.
    17. «حمایت نرگس محمدی از فراخوان تحصن معلمان در ایران». دویچه وله. ۱۳ نوامبر ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۱۳ نوامبر ۲۰۱۸.
    18. «اعتراض دیده‌بان حقوق بشر به تشدید سرکوب کارگران و معلمان در ایران». دویچه وله فارسی. ۲۲ نوامبر ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۲۸ نوامبر ۲۰۱۸.
    19. «اعتصاب بازاریان در برخی از شهرهای ایران». رادیوفردا. دوشنبه ۱۶ مهر ۱۳۹۷ تهران ۱۷:۴۰. دریافت‌شده در ۸ اکتبر ۲۰۱۸. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
    20. «اعتصاب سراسری بازاریان و کسبه در ایران آغاز شد». کردستان ۲۴. ۱۶ مهر ۱۳۹۷. دریافت‌شده در ۸ اکتبر ۲۰۱۸.
    21. «اعتصاب و اعتراض مغازه‌داران به گرانی و کسادی بازار در چند شهر ایران». یورونیوز. ۸ اکتبر ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۸ اکتبر ۲۰۱۸.
    22. «اعتصاب بازار در شهرهای مختلف ایران». ایران اینترنشنال. ۸ اکتبر ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۸ اکتبر ۲۰۱۸.
    23. «دور تازه‌ی اعتصاب پراکنده بازاریان در چند شهر». منوتو نیوز. ۱۶ مهر ۱۳۹۷. دریافت‌شده در ۹ اکتبر ۲۰۱۸.
    24. «دومین روز تحصن معلمان در ایران». دویچه‌وله فارسی. ۱۵ اکتبر ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۱۷ اکتبر ۲۰۱۸.