پرش به محتوا

پلیس

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
یک افسر پلیس آلمانی در هامبورگ.

پلیس، پاسبان یا شهربان[۱](به انگلیسی: Police)، به کسی که اجرای قانون در یک جامعه از یک کشور را به عهده دارد، گفته می‌شود. این اسم از کلمه یونانی"πόλις" به معنی شهر، گرفته شده است.[۲]

هر نیروی داوطلب پلیس، علاوه بر تمرینات فیزیکی و آمادگی جسمانی و سیبل حرفه‌ای مانند: کشتی آزاد باید در زمینه‌هایی مانند رانندگی، علم کامپیوتر، مهارت‌های تکنیکی و تاکتیکی، اسلحه‌شناسی، مردم‌شناسی، حقوق مدنی، جرم‌شناسی و مبارزه با تبعیض نژادی، آموزش ببیند.

تاریخچه پلیس در ایران

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
پلیس ایران

ایران در بیش از دو هزار سال قبل و در دوران سلسله هخامنشیان اولین بنیان‌گذار سیستم حکومتی گسترده امپراتوری می‌باشد. از آنجا که هر حکومتی نیازمند به نظم و امنیت می‌باشد در نتیجه کشور ایران انواع سیستم‌های ایجاد نظم و امنیت را در طی تاریخ مورد آزمایش قرار داده است.[۳]

اما پلیس نوین در ایران حدود ۱۴۰ سال پیش توسط ناصرالدین شاه که به اروپا سفر کرده بود آموخت و با استخدام کردن یک مستشار بلژیکی این سیستم نوین پاسبانی را پایه‌گذاری کرد.[۳]

پلیس ایران به دو قسمت ژاندارمری و شهربانی تقسیم می‌شد.[۳]

در ایران پلیس‌ها به چند دسته پلیس یونیفرم‌دار، پلیس بزرگراه، یگان ویژه، پلیس نظامی و پلیس مخفی تقسیم می‌شوند.

آرم پلیس ایران

نام پلیس در زمان‌های مختلف تاریخ

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
  • دوره اسلامی: محتسب، شرطه، شحنه، معاون، متوالیالشرطه، صاحب‌الجسر، امرالجسر (امرالجسرین)، درابون، عامله الشرطه، والی الحرب، عسس، عسش‌باشی، حاکم، حافظ، صاحب‌المدینه، صاحب‌اللیل، طواف‌اللیل، احداث
  • دوره صفوی: دیوان بیگی داروغه، میرشب گزمه، شبگرد، پاکار، کشیکچیان دربندها، محتسب‌الممالک، کلانتر، اداره‌احداث
  • دوره افشاریه: داروغه، کدخدا، سرهنگ، خلیفه، نواب، پاسبان
  • دوره زندیه: داروغه، کلانتر، محتسب، نقیب، میرشب، گزمه
  • دوره قاجار: نسقچی، فراشباشی، ده‌باشی، پنجاه‌باشی، یوزباشی، میرغضب (ماموراعدام)، گزمه، میرشب شبگرد، داروغه، کلانتر
  • دوره پهلوی: پاسبان، ژاندارم، پلیس، آژان
  • دوره جمهوری اسلامی ایران:کمیته انقلاب اسلامی، فرماندهی انتظامی (فراجا)، پلیس، ضابط قضایی

واژه پاس‌وَر

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

پس از آنکه در ابتدای انقلاب اسلامی واژه‌ای برای جایگزینی «پلیس» پیدا نشد، در سال ۱۳۸۸ واژه پارسی «پاس‌ور» از سوی نیروی انتظامی ایران جایگزین واژه «پلیس» شد.[۴] واژه «پاس‌ور» در لغت‌نامه دهخدا به معنای پلیس است. بر همین اساس این واژه مرکب از «پاس» به معنی نگهبانی و «ور» از ریشه ورزیدن است.[۴] بااین‌حال هیچ‌گاه از این واژه به صورت رسمی و غیررسمی استفاده نشد و برخی علت عدم رواج آن را شباهت این واژه به «پاسور» می‌دانند.

جستارهای وابسته

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
  1. ↑ فرهنگ معین تک جلدی مدخل پلیس صفحه ۲۵۹ انتشارات سرایش964-92035-6-7
  2. ↑ "police". Etymology Dictionary (in English). Retrieved 2018-08-21.
  3. 1 2 3 «Iran Police». پرتال پلیس ایران. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۹ آوریل ۲۰۰۹. دریافت‌شده در ۲۶ آوریل ۲۰۰۹. {{cite web}}: بیش از یک پارامتر |تاریخ بایگانی= و |archivedate= داده‌شده است (کمک); بیش از یک پارامتر |نشانی بایگانی= و |archiveurl= داده‌شده است (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  4. 1 2 «پلیس ایران، "پاس ور" شد». بی‌بی‌سی فارسی. ۱۱ اسفند ۱۳۸۸. دریافت‌شده در ۱۸ اسفند ۱۳۹۳.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)

پیوند به بیرون

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

الگو:پلیس