مازیار بهاری

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
مازیار بهاری
Maziar Bahari.jpg
زاده ۲۵ مهٔ ۱۹۶۷(1967-05-25) ‏(۴۹ سال)
تهران، ایران
شهروندی ایرانی
کانادایی
شغل فیلمساز و خبرنگار
وب‌گاه
http://www.maziarbahari.com

مازیار بهاری (زاده ۱۹۶۷ میلادی در تهران) روزنامه‌نگار، فیلم‌ساز و فعال حقوق بشر[۱] ایرانی کانادایی[۲] است. وی گزارشگر نیوزویک از سال ۱۹۹۸ تا ۲۰۱۱ بود. بهاری از ژوئن ۲۰۰۹ تا ۲۰ اکتبر ۲۰۰۹ توسط دولت ایران زندانی بود[۳][۴] و‍ پرفروش‌ترین خاطرات خانوادگی نیویورک تایمز، سپس آنها به سراغ من آمدند را نوشته است. خاطرات او پایه فیلم سال ۲۰۱۴ جان استوارت، گلاب بود. بهاری هم اکنون سردبیری سایت ایران وایر را بر عهده دارد.[۵]

خانواده و تحصیلات[ویرایش]

بهاری در تهران به دنیا آمد ولی در سال ۱۹۸۸ برای مطالعه فیلم و علوم سیاسی به کانادا مهاجرت کرد. خانواده او از مخالفان سیاسی در ایران بودند: پدر او در دهه ۱۹۵۰ توسط رژیم شاه زندانی شد و خواهر او، مریم نیز در دهه ۱۹۸۰ توسط دولت انقلابی آیت‌الله خمینی زندانی شد که بعداً به دلیل سرطان خون درگذشت. او با پائولا گورلی، وکیل ایتالیایی-انگلیسی شاغل در لندن[۶] ازدواج کرد، کسی که اولین فرزندشان را در اکتبر ۲۰۰۹ و مدت کوتاهی پس از آزادی بهاری از زندان به دنیا آورد.[۷]

دستگیری، زندان انفرادی، شکنجه و مصاحبه تلویزیونی[ویرایش]

بهاری از جمله افرادی بود که پس از دستگیری گسترده خبرنگاران و فعالان سیاسی در ایران پس از انتخابات ریاست جمهوری دهم توسط دادستانی و وزارت اطلاعات در برابر دوربین قرار گرفت تا اعتراف و اقرار تلویزیونی انجام دهد[۸] و منابع جمهوری اسلامی مدعی هستند وی اولین فردی بوده‌است که از تیراندازی بسیج به مردم در تظاهرات ۲۵ خرداد فیلم برداری کرده‌است. در این تیراندازی تعدادی غیرنظامی کشته و زخمی شده‌اند.[۹] مازیار بهاری در مهر ۱۳۸۸ با قرار وثیقه ۳۰۰ میلیون تومانی از زندان اوین آزاد و از ایران خارج شد.[۱۰]

او در ۲۱ بهمن ۱۳۸۸ در نامه سرگشاده ای به علی خامنه‌ای عنوان کرد که در ۱۱۸ روزی که در ایران در زندان بسر می‌برده، «تحت فشار و شکنجه» مجبور به اعتراف به «براندازی» شده است. وی در ادامه نوشته‌است:[۱۱]

بارها و بارها بازجو و شکنجه‌گر من، مرا برای شادکامی شما لگد می‌زد. او به من می‌گفت: هر وقت با سیلی توی صورتت می‌زنم، حس می‌کنم که آقا دارد به من لبخند می‌زند.

حکم دادگاه انقلاب اسلامی[ویرایش]

در اردیبهشت ۱۳۸۹ خورشیدی، شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب اسلامی، مازیار بهاری را به گذراندن «۵ سال حبس به جهت اجتماع و تبانی با قصد ارتکاب جرائم علیه امنیت کشور، ۴ سال حبس به جهت جمع‌آوری و نگهداری اسناد محرمانه و طبقه‌بندی شده، ۱ سال حبس به جهت فعالیت تبلیغی علیه نظام جمهوری اسلامی ایران، ۲ سال حبس جهت توهین به سیدعلی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، ۶ ماه حبس جهت توهین به محمود احمدی‌نژاد، رئیس‌جمهور و ۱ سال حبس جهت اخلال در نظم عمومی و ۷۴ ضربه شلاق» محکوم کرد.[۱۰]

شکایت از پرس‌تی‌وی[ویرایش]

مازیار بهاری، خبرنگار مجله نیوزویک که به دنبال حوادث پس از انتخابات ایران بازداشت و تحت فشار مجبور به «اعتراف تلویزیونی» شد، پس از آزادی و بازگشت به بریتانیا از شبکه پرس‌تی‌وی به دلیل فرستادن خبرنگاری به زندان اوین برای «مصاحبه» با او شکایت کرد.[۱۲] پس از محکوم شدن شبکه پرس‌تی‌وی در دادگاه بریتانیا، «آفکام»، نهاد مسئول نظارت بر فعالیت تمام رسانه‌های الکترونیکی در بریتانیا، رای به لغو پروانه فعالیت تولیدی و قطع فرکانس پخش شبکه خبری پرس‌تی‌وی از طریق ماهواره شبکه اسکای را داد.[۱۳]

ساخت فیلم بر پایه اعترافات اجباری[ویرایش]

بهاری در سال ۲۰۱۲ یک فیلم مستند ۵۸ دقیقه‌ای دربارهٔ پیشینه اعترافات اجباری در سیستم جمهوری اسلامی ساخت. فیلم برای نخستین بار در جشنواره جهانی فیلم‌های مستند آمستردام (ایدفا) به نمایش درآمد.[۱۴]

آثار[ویرایش]

  • سقوط یک شاه، فیلم مستند؛ دو قسمتی که توسط مازیار بهاری ساخته شده و در ژانویه ۲۰۱۳ از برنامه آپارات تلویزیون فارسی بی‌بی‌سی پخش شد. بهاری در این فیلم با صاحب نظران گوناگون گفتگو کرده و با استفاده از تصاویر آرشیوی و تاریخی، ماجرا انقلاب ایران را با نگاه جدید و متفاوت از تریبون‌های رسمی نشان می‌دهد. فیلم شامل تصاویری آرشیوی کمتر دیده شده و مجموعه گفتگوها با شخصیت‌هایی است که قبل یا بعد از انقلاب به نوعی با انقلاب ایران مرتبط بوده‌اند.[۱۵]
  • و عنکبوت آمد، فیلم مستند؛ این فیلم توسط مازیار بهاری در شهر مشهد در ایران ساخته شده است. موضوع فیلم اشاره به فردی بنام سعید حنایی دارد که ۱۶ زن تن‌فروش مشهدی را به قتل می‌رساند. فیلم در شبکه یوتیوپ قابل مشاهده می‌باشد.[نیازمند منبع]

پانویس[ویرایش]

  1. «The Daily Show with Trevor Noah». Comedy Central. بازبینی‌شده در 2017-01-15. 
  2. «Maziar Bahari Canadian scapegoat in Iran». The Globe and Mail. July 8, 2009. 
  3. «Newsweek: Journalist detained in Iran now in UK». Associated Press. 
  4. «Newsweek Reporter Maziar Bahari Released in Iran». Newsweek. 
  5. http://iranwire.com/features/6966/
  6. «Dickey: 100 Iranians on trial, one baby's future in the balance - The Daily Beast». Newsweek. 
  7. «'Then They Came For' Journalist Maziar Bahari». NPR.org. بازبینی‌شده در 2017-01-15. 
  8. BBC فارسی - ایران - دور تازه اعترافات در جمهوری اسلامی
  9. «تصاویر ویدئویی جدید از تیراندازی مستقیم به سوی مردم». رادیو فردا، ۱۴ تیر ۱۳۸۸. 
  10. ۱۰٫۰ ۱۰٫۱ مازیار بهاری به ۱۳ سال زندان و ۷۴ ضربه شلاق محکوم شد، بی‌بی‌سی فارسی
  11. رادیو زمانه | خبر اول | ایران | نامه سرگشاده مازیار بهاری به خامنه‌ای
  12. پروانه کار پرس‌تی‌وی در بریتانیا لغو شد، بی‌بی‌سی فارسی
  13. آفکام و پرس تی‌وی؛ پایانی مبهم بر مناقشه‌ای سؤال برانگیز، بی‌بی‌سی فارسی
  14. نخستین نمایش جهانی «اعترافات اجباری» در آمستردام، ایرانیان
  15. مستند دو قسمتی سقوط یک شاه تلویزیون فارسی بی‌بی‌سی http://www.bbc.co.uk/persian/arts/2010/02/100210_aparat_week5.shtml

پیوند به بیرون[ویرایش]