ابوالحسن بنی‌صدر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
ابوالحسن بنی‌صدر
اولین رئیس‌جمهور ایران
مشغول به کار
۱۶ بهمن ۱۳۵۸ – ۳۱ خزداد ۱۳۶۰
رهبر سید روح‌الله خمینی
نخست وزیر محمدعلی رجایی
پس از میرزا کوچک خان جنگلی(جمهوری شوروی سوسیالیستی ایران)
پیش از محمدعلی رجایی
وزیر امور خارجه
مشغول به کار
۲۱ آبان ۱۳۵۸ – ۸ آذر ۱۳۵۸
نخست وزیر مهدی بازرگان
پس از ابراهیم یزدی
پیش از صادق قطب‌زاده
وزیر دارایی
مشغول به کار
۸ اسفند ۱۳۵۷ – ۲۱ آبان ۱۳۵۸
نخست وزیر مهدی بازرگان
پس از علی اردلان
پیش از حسین نمازی
اطلاعات شخصی
تولد ۲۲ مارس ۱۹۳۳(۱۹۳۳-03-۲۲) ‏(۸۱ سال)
۲ فروردین ۱۳۱۲
همدان,[۱] ایران
حزب سیاسی مستقل
همسر عذرا بنی‌صدر
دین شیعه
امضاء
جمهوری اسلامی ایران
Emblem of Iran.svg

سیاست و حکومت ایران


 نمایش  بحث  ویرایش 

سید ابوالحسن بنی‌صدر (۲ فروردین ۱۳۱۲ در همدان) اقتصاددان و سیاستمدار اهل ایران است که یک سال پس از انقلاب سال ۱۳۵۷، به عنوان نخستین رئیس جمهور ایران انتخاب شد. وی که در ابتدا از حمایت روح‌الله خمینی (بنیان‌گذار جمهوری اسلامی) برخوردار بود، به سمت فرماندهی کل قوا و ریاست شورای انقلاب رسید. بنی‌صدر با تثبیت قدرت روحانیون حزب جمهوری اسلامی و نهادهای انقلابی زیر نظر آنان مخالف بود و دوران ریاست جمهوری او با تنشهای بسیار و رویدادهایی چون انقلاب فرهنگی و حمله عراق به ایران همراه شد. او که در استفاده از اختیارات خویش و حمایت رو به زوال خمینی، برای مبارزه با رقبایش ناکام ماند، با مجاهدین خلق که سازمانی دارای تشکیلات و منتقد حکومت وقت بود متحد شد و در خرداد ۱۳۶۰، توسط مجلس شورای اسلامی از مقام خویش عزل گردید. متعاقب آن، بنی‌صدر از ایران خارج شد و در فرانسه به مخالفت خود با حکومت وقت ایران ادامه داد.

پیش از انقلاب ۵۷[ویرایش]

ابوالحسن بنی‌صدر پس از فارغ التحصیلی در سال ۱۳۳۸

بنی‌صدر در روستای باغچه از توابع شهرستان کبودراهنگ استان همدان به دنیا آمد. پدرش نصرالله بنی‌صدر، از روحانیون با نفوذ همدان[۲] بود که با روح‌الله خمینی نیز ارتباط دوستانه‌ای داشت.[نیازمند منبع] او در دانشگاه تهران، در رشته‌های اقتصاد و حقوق اسلامی تحصیل کرد و چهار سال در موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی فعالیت نمود.[نیازمند منبع]

بنی صدر نماینده دانشجویان دانشکده حقوق دانشگاه تهران در کنگره جبهه ملی ایران در سال ۱۳۴۱ و مسوولین سازمان دانشجویان جبهه ملی در دانشگاه تهران بود.[نیازمند منبع]

بنی‌صدر رهبری گروه کوچکی از دانشجویان مخالف رژیم شاه را به‌عهده داشت و دو بار به خاطر فعالیتهای سیاسی دستگیر و روانه زندان شد. پس از مجروح شدن در قیامی ناموفق علیه حکومت در خرداد ۱۳۴۲، او کشور را ترک کرد و عازم فرانسه شد.[۳] بنی‌صدر و همچنین حسن حبیبی (معاون اول اسبق برخی از روسای جمهور ایران) که از شاگردان احسان نراقی، نظریه پرداز، محقق و یکی از موسسان بنیاد فرهنگ ایران زیر ریاست عالیه فرح پهلوی بودند به همت نراقی برای ادامه تحصیل به اروپا رفتند.[۴] با این وجود برخلاف اطلاعات موجود در برخی منابع و استفاده از عنوان دکترا، او هرگز موافق به دریافت این مدرک و یا تدریس ان در دانشگاه نشد.[۳][۵] او به زبان‌های عربی، فرانسوی نیز تسلط دارد.[نیازمند منبع]

بنی صدر در دهه هفتاد میلادی و سال های پیش از پیروزی انقلاب، به عنوان یک ناسیونالیست اسلامی پرشور و اقتصاددان انقلابی با ایراد سخنرانی و چاپ و انتشار مقالات و کتب تالیفی خود، به مبارزه با حکومت شاه می‌پرداخت.[۶][نیاز به منابع بیشتر] به عقیده هاشمی رفسنجانی، در طی این سالها بنی‌صدر که نزدیکی بیشتری با جبهه ملی احساس می‌کرد و خود را تئوریسین انقلاب می‌دانست همواره درگیر رقابت با صادق قطب‌زاده (که او نیز در پاریس اقامت داشت) بود. قطب‌زاده نزدیکی فکری بیشتری با نهضت آزادی ایران داشت و به همین لحاظ بیشتر مورد تائید مبارزین اسلامی بود.[۷] در سال ۵۷ و اندکی پیش از پیروزی انقلاب، با ورود خمینی به پاریس، او جزء معدود کسانی بود که در فرودگاه به استقبال او آمد[۸] و سپس به جمع همراهان او پیوست. پس از ناآرامی‌ها و آشوبهای داخلی که سبب فرار شاه از ایران شد، این دو در تاریخ ۱۲ بهمن سال ۱۳۵۷ با پرواز ایرفرانس[۹] به کشور بازگشتند.

ابتدای پیروزی انقلاب[ویرایش]

نوشتار اصلی: انتخابات ریاست جمهوری ایران (۱۳۵۸)
بنی‌صدر، مهدی بازرگان و روح‌الله خمینی در آستانه پیروزی انقلاب در ایران.

بعد از پیروزی انقلاب ۱۳۵۷ خمینی که عهده دار کنترل کشور بود، دولت موقت را به کار گمارد و بنی صدر را ابتدا در ماه تیر ۵۸ به معاونت وزارت اقتصاد و دارایی و سپس در ماه آبان به سمت وزیر اقتصاد و دارایی منصوب کرد.[۳] بنی صدر همچنین از ابتدای بهار ۱۳۵۸ به عضویت شورای انقلاب در آمد و تا خاتمه دوره عملکرد شورای انقلاب در تیر ۱۳۵۹ به عضویت خود در این شورا ادامه داد. عمده فعالیت‌های این شورا به صورت مخفی صورت می‌گرفت. با بروز بحران گروگانگیری کارکنان سفارت آمریکا در تهران، به یکی از تصمیم گیرندگان و مخالفین اصلی آن تبدیل شد. رقابت وی با قطب زاده، باعث شد حل این بحران ۴۴۴ روز به طول بینجامد.[۱۰][۱۱]

مدتی بعد از استعفای دولت موقت مهدی بازرگان، او با حمایت جامعه روحانیت مبارز[۱۲] برای انتخابات ریاست جمهوری کاندید شد و در پنجم بهمن ماه ۱۳۵۸ با به دست آوردن یازده میلیون رای به عنوان اولین رئیس جمهور تاریخ ایران انتخاب گشت.

او دراین انتخابات، ۷۶ درصد آرا را کسب کرد. رقبای وی در این انتخابات آقایان (حسن حبیبی، احمد مدنی، صادق طباطبایی، داریوش فروهر، صادق قطب‌زاده، کاظم سامی، محمد مکری، حسن غفوری‌فرد و حسن آیت بودند و تعداد آرای این افراد مجموعاً بیست و سه درصد آرای باقی‌مانده را تشکیل می‌داد.


کابینهٔ موقت مهدی بازرگان
وزیران
ر. وزیر وزارت‌خانه ر. وزیر وزارت‌خانه
۱ شکوهی، رجایی آموزش‌وپرورش ۱۱ طاهری راه وترابری
۲ اسلامی ارتباطات ۱۲ احمدزاده صنایع ومعادن
۳ اردلان، بنی‌صدر اقتصاد ۱۳ شریعتمداری علوم
۴ سنجابی،یزدی امورخارجه ۱۴ دوزدوزانی ارشاد
۵ صدر بازرگانی ۱۵ فروهر کار
۶ سامی بهداشت ۱۶ حاج‌سیدجوادی کشور
۷ میناچی جهانگردی ۱۷ کتیرایی‌‏‎ مسکن
۸ ایزدی کشاورزی ۱۸ معین‌فر نفت
۹ مبشری دادگستری ۱۹ تاج نیرو
۱۰ مدنی،ریاحی،چمران دفاع
معاونان نخست وزیری
ر. معاون معاونت ر. معاون معاونت
۱ یدالله سحابی وزیرمشاور ۳ سمیعی محیط زیست
۲ عزت الله سحابی برنامه وبودجه ۴ شاه‌حسینی تربیت بدنی


کابینهٔ موقت شورای انقلاب
رؤسا
ر. رئیس نوبت ریاست ر. رئیس نوبت ریاست
۱ مطهری اولین رئیس ۳ بهشتی سومین رئیس
۲ طالقانی دومین رئیس ۴ بنی‌صدر آخرین رئیس
وزیران
ر. وزیر وزارت‌خانه ر. وزیر وزارت‌خانه
۱ باهنر آموزش‌وپرورش ۱۰ قزوینی راه وترابری
۲ قندی ارتباطات ۱۱ احمدزاده صنایع ومعاون
۳ نمازی اقتصاد ۱۲ حبیبی علوم
۴ قطب‌زاده امورخارجه ۱۳ میناچی ارشاد
۵ صدر بازرگانی ۱۴ فروهر کار
۶ سامی بهداشت ۱۵ رفسنجانی کشور
۷ شیبانی کشاورزی ۱۶ کتیرایی مسکن
۸ مهدوی کنی دادگستری ۱۷ معین‌فر نفت
۹ خامنه‌ای دفاع ۱۸ تاج نیرو


آرای ماخوذه در انتخابات ریاست جمهوری ایران (۱۳۵۸)[ویرایش]

پوستر تبلیغاتی برای بنی‌صدر با شعار عدالت اجتماعی، اقتصادی و سیاسی
نوشتار اصلی: انتخابات ریاست جمهوری ایران (۱۳۵۸)

-وزیر کشور در زمان برگزای انتخابات هاشم صباغیان بود.

دوران ریاست جمهوری[ویرایش]

نوشتار اصلی: دولت اول جمهوری اسلامی ایران
دو کودک که برای تبلیغ نامزدی بنی‌صدر در اولین انتخابات ریاست جمهوری ایران، عکسی از وی را در دست دارند.

بنی‌صدر پس از احراز پست ریاست جمهوری، اهدافی چون دوباره‌سازی مراکز قدرت، از دور خارج کردن تدریجی سپاه پاسداران، دادگاه‌های انقلاب و کمیته‌ها و ادغام آنها در سایر سازمانهای دولتی، کاستن نفوذ روحانیون و همچنین ایجاد طرحی برای توسعه اقتصادی کشور را در دستور کار خود قرار داد بود. بر خلاف خواست حزب جمهوری اسلامی، خمینی به بنی‌صدر اجازه داد تا پیش از تشکیل مجلس، در ماه بهمن ۱۳۵۸ و با ادای سوگند، حکم ریاست جمهوری خویش را دریافت کند. او همچنین یک ماه پس از پیروزی در انتخابات، با حکم خمینی به ریاست شورای انقلاب که هیات سیاست‌گذار و نظریه پرداز ایران محسوب می‌شد، منصوب گشت. خمینی همچنین به منظور تثبیت موقعیت او، سمت فرماندهی کل قوا را نیز به او محول کرد.[۱۳] با اینحال کوشش بنی‌صدر در جهت متمرکزتر کردن قدرت در دست خویش و مسئله وجود مراکز چندگانه قدرت، او را مانند نخست وزیر پیشین مهدی بازرگان، در رویارویی با روحانیون حزب جمهوری اسلامی چون علی خامنه‌ای و علی‌اکبر هاشمی رفسنجانی قرار داد که می‌کوشیدند تا او را عاملی تشریفاتی و بی‌نفوذ جلوه دهند.[۳] این منازعات، بر فضای سیاسی کشور در دوران ریاست جمهوری او تاثیر بسیار نهاد. بنی‌صدر در انحلال دادگاه‌های انقلاب، سپاه پاسداران و کمیته‌ها و همچنین تحت کنترل درآوردن قوه قضائیه و رادیو و تلویزیون شکست خورد. خمینی شخصاً، مقام ریاست دیوان عالی کشور را به محمد بهشتی و دادستانی کل را به موسوی اردبیلی که از اعضای بلندپایه حزب جمهوری اسلامی بودند، محول نموده بود.[۱۳]

ابوالحسن بنی‌صدر در حال سوگند یاد کردن در مجلس شورای ملی

نخستین انتخابات مجلس پس از انقلاب در روز ۲۴ اسفند ۵۸ (و دور دوم آن ۱۹ اردیبهشت ۱۳۵۹) در میان اتهاماتی مبنی بر وجود تقلب در آن، بر‌گزار شد. با اعلام نتایج رسمی انتخابات، نامزدهای حزب جمهوری اسلامی، ۱۳۰ کرسی از مجموع ۲۴۱ کرسی را از آن خود نمودند و نامزدهای مورد حمایت بنی‌صدر و بازرگان نیز هرکدام تعدادی هر چند اندک از کرسیها را تصاحب کردند.[۳]

بنی‌صدر در حال بوسیدن دست آیت‌الله خمینی

در اواخر فروردین ماه سال ۱۳۵۹ شورای انقلاب با تایید خمینی و با هدف تصفیه دانشگاه‌ها از اساتید و دانشجویان دگراندیش، به گروه‌های سیاسی منتقد نیروهای مذهبی حاکم در جمهوری اسلامی که عمدتاً خاستگاه دانشجویی داشته و دانشگاه را فضای امن سیاسی و کانون فعالیتهای خود به شمار می‌آوردند، مهلتی سه روزه داد تا دفاتر خود را تخلیه کنند. در طی این روزها درگیری و خشونت در دانشگاه‌های ایران به ویژه در دانشگاه تهران به اوج خود رسیده و چند تن کشته و صدها نفر مجروح شده و این سرآغاز رویدادی شد که ازآن به عنوان «انقلاب فرهنگی ایران» یاد می‌شود.[۱۴][۱۵] بنی‌صدر که آن هنگام از حامیان اصلی انقلاب فرهنگی بود و نیروهای چپ، اصلی‌ترین منتقدان وی محسوب می‌شدند، صبح روز دوم اردیبهشت همراه با انبوهی از مردم تهران به دانشگاه تهران رفت و با سخنرانی خود مصوبه شورای انقلاب را ابلاغ نموده و بر ضرورت انقلاب فرهنگی تأکید کرد. بنی‌صدر گمان می‌کرد توانایی کنترل و هدایت کردن انقلاب فرهنگی را دارد، لیکن هدایت آن به دست حامیان خمینی افتاد.[۱۵][۱۶][۱۷]

خبر توقیف روزنامه انقلاب اسلامی با صاحب امتیازی و مدیر مسئولی ابوالحسن بنی‌صدر

مجلس شورای اسلامی که اکثریت آنرا اعضای حزب جمهوری اسلامی تشکیل می‌داد، کاندیداهای بنی‌صدر را برای احراز پست نخست‌وزیری نپذیرفت این کشمکش حدود یک ماه ادامه یافت و حتی نخست وزیری مصطفی میرسلیم از اعضای حزب جمهوری نیز مورد موافقت مجلس قرار نگرفت. حزب جمهوری، محمدعلی رجایی را معرفی نمود و بر آن پافشاری می‌کرد.[۱۸] بنی‌صدر سرانجام از روی اکراه و تحت فشارها، رجایی را که مورد تایید او نبود در مرداد ۱۳۵۹ به سمت نخست وزیری دولت خویش انتخاب کرد. مدتی بعد و با عدم پذیرش نامزدهای منتخب رجایی برای کابینه دولت توسط بنی صدر، روابط این دو به تیرگی گرایید.

بنی‌صدر (چپ) سوار بر موتور در جبهه جنگ ایران و عراق

در اواخر ماه شهریور همان سال، عراق به خاک ایران یورش برد که آتش جنگی هشت ساله بین این دو کشور را برافروخت.[۳] او در ابتدای جنگ به سیاستهایی معتقد بود که موجب مخالفت حزب جمهوری اسلامی و مجلس و روحانیونی که پیشتر از او حمایت کرده بودند، شد. حزب، روزنامه جمهوری اسلامی را منتشر می‌کرد و بنی صدر شروع به انتشار روزنامه انقلاب اسلامی نمود.

در نهم ماه آبان، بنی‌صدر طی نامه‌ای رسمی به خمینی، وزیران کابینه نخست وزیر را که بی‌کفایت خطاب کرده بود، تهدیدی بزرگ تر از تجاوز عراق به خاک کشور خواند. وی همچنین در این نامه از نادیده گرفتن هشدارهایش درمورد وخیم‌تر شدن اوضاع اقتصادی و پافشاریهایش مبنی بر نیاز به سازماندهی مجدد نیروهای مسلح، گله کرد. این نامه و همچنین مخالفتهای او در گروگان گیری اعضای سفارت آمریکا در تهران، خشم مجلس وقت (که اکثریت آن از اعضای حزب جمهوری اسلامی تشکیل می‌شد) را بر انگیخت. [۳]

بنی صدر در ۱۴ اسفند ۱۳۵۹ در دانشگاه تهران سخنرانی کرد و از وجود شکنجه در زندان‌های ایران خبر داد. این سخنرانی باعث جنجال‌های زیادی در فضای سیاسی ایران شد.[۱۹] او در ماه‌های آغازین سال ۱۳۶۰ دیگر از حمایت خمینی برخوردار نبود. در اوایل خردادماه، خمینی بدون نام بردن از بنی صدر، او را تقبیح کرد و شخصی خواند که خویش را بالاتر از قانون میبیند و به تصویبات مجلس بی اعتنا است. چند روز بعد روزنامه انقلاب اسلامی توقیف شد و خمینی بنی‌صدر را از سمت فرماندهی کل قوا برکنار کرد. همزمان نیروهای حزب‌اللهی به خیابانها آمده و خواستار اعدام بنی صدر شدند. بنی صدر از آنجاکه به تنهایی توان مقابله با مخالفانش را نداشت و پیشتر هیچگاه به ایجاد یک حزب اقدام نکرده و با هیچ حزبی نیز ائتلاف ننموده بود، با سازمان مجاهدین خلق که سازمانی منتقد حکومت وقت و دارای تشکیلاتی سازمان یافته و مسلح بود، متحد شد.[۱۸] مجاهدین خلق نیز در پی تعارضات شدید با حکومت، از بنی‌صدر حمایت کرده و در تاریخ ۲۹ خرداد ۱۳۶۰، مسعود رجوی رهبر این سازمان به همراه بنی صدر که در خفا به سر میبرد، مردم را به قیام فراخواندند و از هوادارانشان خواستند تا علیه حکومت در خیابانها حضور یابند.

صحنه‌ای از رویدادهای ۳۰ خرداد ۱۳۶۰

یک روز پس از آن در ۳۰ خرداد ۱۳۶۰، تظاهرات بزرگی در شهرهای مختلف کشور نظیر تهران، آمل، اصفهان، تبریز، شیراز، مشهد، اهواز، اراک، زاهدان، سنندج، همدان، بندرعباس و ارومیه به راه افتاد، چنانکه درتهران حدود پانصدهزار نفر با سازماندهی مجاهدین خلق، در خیابانها به سردادن شعار، اعتراض و درگیری با نیروهای حزب‌اللهی پرداختند.[۲۰][۲۱][۲۲] حکومت نیز با اعلام خمینی و دیگر روحانیون حامی او به سرعت عکس‌العمل نشان داد، چنانکه تنها در اطراف دانشگاه تهران حدود ۵۰ نفر کشته، ۲۰۰ نفر مجروح و ۱۰۰۰ نفر دستگیر شدند. چندین نفر از دستگیرشدگان از جمله چند دختر نوجوان، در آن روز بدون محاکمه اعدام شدند.[۲۳]


کابینهٔ محمدعلی رجایی
رئیس‌جمهور: ابوالحسن بنی‌صدر
وزیران
ر. وزیر وزارت‌خانه ر. وزیر وزارت‌خانه
۱ باهنر آموزش‌وپرورش ۱۰ کلانتری راه وترابری
۲ قندی ارتباطات ۱۱ نعمت زاده صنایع ومعادن
۳ نمازی اقتصاد ۱۲ عارفی علوم
۴ موسوی امورخارجه ۱۳ دوزدوزانی ارشاد
۵ اردبیلی بازرگانی ۱۴ میرمحمدصادقی کار
۶ منافی بهداشت ۱۵ مهدوی کنی کشور
۷ سلامتی کشاورزی ۱۶ گنابادی مسکن
۸ احدی دادگستری ۱۷ تندگویان نفت
۹ فکوری دفاع ۱۸ عباس‌پور نیرو
معاونان نخست وزیری
ر. معاون معاونت ر. معاون معاونت
۱ بهزاد نبوی وزیرمشاور ۳ تقی ابتکار محیط زیست
۲ بانکی برنامه وبودجه ۴ داوودی تربیت بدنی


برکناری از ریاست جمهوری[ویرایش]

روزنامه جمهوری اسلامی پس از عزل بنی‌صدر از فرماندهی کل قوا

روز بعد از تظاهرات، مجلس شورای اسلامی با اکثریت ۱۷۷ نفر در مقابل ۱۲ رای ممتنع و یک رای مخالف رأی بر عدم کفایت بنی‌صدر داد. مهدی بازرگان، ابراهیم یزدی، یدالله سحابی، احمد سلامتیان، علی گلزاده غفوری، اعظم طالقانی، حسین انصاری‌راد، احمد صدر حاج سیدجوادی، عزت الله سحابی، علی‌اکبر معین‌فر، احمد غضنفرپور، سید محمدمهدی جعفری، محمد مجتهد شبستری و هاشم صباغیان از جمله نمایندگانی بودند که در جلسه عدم کفایت رئیس جمهور حضور نیافتند.[۲۴] عزت‌الله سحابی با برکناری بنی صدر مخالفت کرد و علیه علی خامنه‌ای از مخالفان بنی صدر در مجلس سخنرانی کرد.[۲۵] حکم مجلس یک روز بعد به امضای خمینی که از همراهی بنی‌صدر با مجاهدین خلق برآشفته بود، رسید.[۳]

حوادث پس از برکناری از ریاست جمهوری و خروج از کشور[ویرایش]

در روز هفتم تیر ۱۳۶۰ در حالیکه در دفتر حزب جمهوری اسلامی، اجلاسی از سران آن در حال برگزاری بود، بمب قدرتمندی منفجر شده و ۷۳ تن از مقامات بلندپایه حکومتی از جمله آیت‌الله محمد بهشتی (دبیرکل حزب و رئیس دیوان عالی کشور)، ۴ تن از وزرای کابینه دولت و ۲۷ نماینده مجلس کشته شدند.[۱۳] جمهوری اسلامی، مجاهدین خلق را که پس از حوادث خشونت‌آمیز سی‌ام خرداد ماه، اعلان مبارزه مسلحانه علیه حکومت نموده بود، عامل این اقدامات اعلام کرد و در پی آن سرکوبی شدیدی شامل اعدام هزاران تن از هواداران مجاهدین از سوی حکومت روی داد.

مدتی بعد کرسی ریاست جمهوری به محمدعلی رجایی سپرده شد و او دبیر کل جدید حزب جمهوری اسلامی، محمدجواد باهنر را به مقام نخست‌وزیری خویش برگزید. بنی صدر و مسعود رجوی که قیام مورد انتظار آنان که منجر به سرنگونی حکومت شود، رخ نداد، از فرودگاه مهرآباد و با هواپیمایی که بهزاد معزی هدایت آن را برعهده داشت از ایران گریخته و وارد فرودگاه پاریس شدند. رجوی و بنی صدر به همراه برخی گروههای دیگر، شورای ملی مقاومت ایران را برای مبارزه با حکومت جمهوری اسلامی تشکیل دادند.

در رسانه‌های ایران عکسی از بنی صدر با پوشش زنانه و ابرو برداشته منتشر شد.[۲۶] ولی گزارشگر نیویورک تایمز که بعد از فرار بنی صدر در پاریس با او ملاقات کرد گزارش داد که بنی صدر اقدام به برداشتن ابروهایش نکرده و این شایعه را مردود دانست. [۲۷] نشریه ایران نیوز چاپ امریکا وابسته به ایرانیان سلطنت طلب مقیم ایالت کالیفرنیا همان ایام گزارشی از نحوه فرار بنی صدر نوشت در بخشی از این گزارش به تراشیدن سبیل و زیرابرو برداشتن و موهای رنگ شده بنی صدر اشاره شده‌است.[۲۸] دو ماه پس از حادثه بمب‌گذاری ماه تیر، در انفجار مهیب دیگری در دفتر ریاست جمهوری به تاریخ ۸ شهریور، رجایی و باهنر کشته شدند و حوادث خشونت آمیز دیگر در آن سال ادامه یافت. برآورد اشتباه مجاهدین خلق از میزان آسیب پذیری حکومت و اقدامات مسلحانه آنان نهایتاً بر قدرت حامیان خمینی افزود، به‌طوریکه تمامی مراکز تصمیم‌گیری در اختیار آنان قرار گرفته و فضای سیاسی کشور بسته شد. بدین ترتیب، همه گروه‌های سیاسی، جز آنهایی که در ردیف نیروهای «مکتبی» قرار داشتند، از میدان خارج شدند.[۲۹][۳۰]

در پی اقدامات مجاهدین خلق در حمایت از عراق در جریان جنگ این کشور با ایران، در سال ۱۹۸۴ میلادی، بنی صدر از شورای ملی مقاومت خارج شد.[۳][۳۰]

بنی‌صدر در کنفرانسی در ونیز در سال ۲۰۰۹

بنی‌صدر در دادگاهی که برای واقعه ترور میکونوس در آلمان تشکیل شد و مقامات عالی نظام جمهوری اسلامی را به دست داشتن به ترور رهبران مخالف کُرد متهم کرد، علیه نظام جمهوری اسلامی شهادت داد. او اکنون در ورسای، شهری در حومه پاریس، تحت مراقبت امنیتی دولت فرانسه اقامت دارد و به انتشار منظم هفته‌نامه «انقلاب اسلامی در هجرت» پرداخته‌است.[۳۱][۵]

شهادت در دادگاه میکونوس[ویرایش]

پس از ترور رهبران حزب دموکرات کردستان در رستوران میکونوس برلین که به ترور میکونوس معروف شد. بنی صدر در دادگاه متهمان این ترور حاضر شد و شهادت داد این ترور به فرمان سیدعلی خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی ایران و با امضای اکبر هاشمی رفسنجانی صورت گرفته‌است. دادگاه رسیدگی به پروندهٔ میکونوس ۵ سال طول کشید و در پایان، دادگاه کاظم دارابی و سه لبنانی به نام عباس رایل، یوسف امین و محمد عطریس را به عنوان عاملان این جنایت محکوم کرد. دادگاه برلین همچنین شماری از رهبران بلندپایه جمهوری اسلامی را به عنوان آمران این فاجعه مجرم شناخت. [۳۲][۳۳]

دیدگاه‌ها[ویرایش]

دیدگاه‌های دیگران دربارهٔ بنی‌صدر[ویرایش]

آیت الله هاشمی رفسنجانی گفت: دولت بنی صدر برخی جریان‌های افراطی در حوزه و دانشگاه، فضایی را به وجود آورده‌اند که جسارت پرسش و سؤال از دانشجویان و طلاب سلب شده است.

پیشنهاد ترور[ویرایش]

انیس نقاش عامل ترور ناموفق شاپور بختیار در مصاحبه با روزنامه ایران از قصد برخی افراد سپاه برای ترور بنی صدر گفت:[۴۱]

بعد از دستگیری من و فرار بنی صدر برخی از بچه‌های سپاه به دیدار امام رفتند و درخواست ترور بنی صدر را طرح کردند. اما امام نپذیرفت.

تالیفات[ویرایش]

  • خیانت به امید
  • سیر اندیشه در سه قاره[۴۲]
  • زن و زناشویی[۴۳]
  • اصول راهنمای اسلامی[۴۴]
  • سیاست امریکا در ایران
  • امریکا و انقلاب
  • اکتبر سورپرایز
  • ایران گیت
  • جامعه شناسی خانواده در ایران
  • اقتصاد توحیدی[۴۵]
  • شهادت در قرآن
  • عدالت اجتماعی[۴۶]
  • رابطه مادیت و معنویت[۴۷]
  • مجموعه مقالات درباره منزلت وحقوق زن[۴۸]
  • انسان حق، قضاوت و حقوق انسان در قرآن[۴۹]
  • موازنه ها[۵۰]
  • برنامه‌ای برای عمل سیاسی مداوم[۵۱]
  • نامه ها[۵۲]
  • کیش شخصیت[۵۳]
  • مقدمه و متن پیش نویس قانون اساسی[۵۴]
  • میثاق شورای جبهه مقاومت ملی[۵۵]
  • نقد تضاد و تناقض در منطق صوری[۵۶]
  • سیستم‌های اطلاعاتی[۵۷]
  • روش تحقیق[۵۸]
  • روش شناخت بر پایه توحید[۵۹]
  • ترجمه کتاب مکانیسم‌های رشد از عقب ماندگی[۵]
  • ایران و نقش مدرس
  • عقل آزاد[۶۰]
  • جریان تحول سپاه پاسداران به حزب سیاسی مسلح[۵۹]
  • مافیای مامور سرکوب‌های خیابانی[۶۱]
  • مافیای اطاعاتی[۶۲]
  • مافیای قوه قضاییه[۶۳]
  • تضاد و توحید[۶۴]
  • تعمیم امامت[۶۵]
  • صد مقاله[۶۶]
  • مشکلات سیاسی ایران[۶۷]
  • بیان آزادی، حق حیات و مجازات اعدام[۶۸]
  • توطئه آیت‌الله‌ها
  • توانایی و ناتوانی[۶۹][۶۹]
  • زن در شاهنامه[۷۰]
  • بنی صدر سخن می‌گوید
  • تحقیقی مفصل درباره مردم سالاری
  • توتالیتاریسم و روش مبارزه با آن
  • اصول راهنما و بنیادهای مردم سالاری
  • رهبری و احزاب
  • عدالت
  • رشد و فلسفه عقل
  • نفت و سلطه[۷۱][۷۲][۷۳][۷۴]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. Abolhasan Bani Sadr: Information and Much More from Answers.com
  2. دوران مبارزه. علی‌اکبر هاشمی رفسنجانی. جلد اول. زیر نظر محسن هاشمی رفسنجانی. دفتر نشر معارف انقلاب. صفحه ۱۴۶
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ ۳٫۳ ۳٫۴ ۳٫۵ ۳٫۶ ۳٫۷ ۳٫۸ «ابوالحسن بنی‌صدر»(انگلیسی)‎. دانشنامه بریتانیکا، ۲۰۰۸. بازبینی‌شده در ۱۷ آوریل ۲۰۰۸. 
  4. ازکاخ شاه تا زندان اوین. احسان نراقی. خدمات فرهنگی رسا. تهران. ۱۳۷۲
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ ۵٫۲ نمایش عضو مجلس تدوین: ابوالحسن بنی صدر
  6. اصول راهنما و ضابطه‌های حکومت اسلامی. ابوالحسن بنی صدر. پاریس. ۱۳۵۳
  7. دوران مبارزه. علی اکبر هاشمی رفسنجانی. جلد اول. زیر نظر محسن هاشمی رفسنجانی. دفتر نشر معارف انقلاب. صفحات ۲۸۳ و ۲۸۴
  8. صدمقاله. ابولحسن بنی صدر. پیام آزادی. زمستان ۵۸صفحه ۲۴۸
  9. ماروین زونیس مدعی است که بنی صدر کرایه چارتر این پرواز را با چک بلامحل خود پرداخته بود (منبع: شکست شاهانه. ماروین زونیس. عباس مخبر. انتشارات طرح نو. تهران. ۱۳۷۰)
  10. بحران. همیلتون جردن. کتابسرا. تیرماه ۱۳۶۲
  11. آمریکا دربند. پیر سالینجر. کتابسرا. دیماه ۱۳۶۲
  12. «داستان انتخاب بنی صدر به ریاست جمهوری از زبان شهید محلاتی»(فارسی)‎. وب‌گاه رسمی مرکز اسناد انقلاب اسلامی، ۲۹ بهمن ۱۳۸۶. بازبینی‌شده در ۱۵ اسفند ۱۳۸۶. 
  13. ۱۳٫۰ ۱۳٫۱ ۱۳٫۲ «ایران پس از پیروزی انقلاب ۵۷ (ریاست جمهوری بنی‌صدر)»(انگلیسی)‎. Iran Chamber Society، ۲۰۰۸. بازبینی‌شده در ۲۶ مه ۲۰۰۸. 
  14. انقلاب فرهنگی: رویارویی سیاسی یا اسلامی کردن دانشگاه، وبگاه رادیو فردا، ۰۱/۰۲/۱۳۸۶
  15. ۱۵٫۰ ۱۵٫۱ تولد از بطن خشونت: به بهانه سالروز تشکیل ستاد انقلاب فرهنگی وبگاه بی بی سی فارسی، ۱۳ ژوئن ۲۰۰۶
  16. ایران امروز، ریشه‌ها و پی‌آمدهای انقلاب به قلم نیکی کدی و یان ریچارد، صفحه ۲۵۰
  17. ایران تحت سلطه آیت‌الله‌ها به قلم دیلیپ هیرو، صفحه ۱۶۰
  18. ۱۸٫۰ ۱۸٫۱ انتخابات ریاست جمهوری (اول و هفتم) در وبگاه روزنامه ایران، شماره ۲۱۴۷ - سال هشتم - دوشنبه ۲۰ خرداد ۱۳۸۱
  19. سخنرانی روز ۱۴ اسفند بنی صدر در دانشگاه تهران، بی بی سی فارسی، بازیابی در تاریخ ۹ تیر ۱۳۹۰
  20. Radical Islam: Iranian Mojahedin, by Ervand Abrahamian, Page 1, Publisher: I B Tauris & Co Ltd (December 31, 1989), ISBN-10: ۱۸۵۰۴۳۰۷۷۲, ISBN-13: ۹۷۸-۱۸۵۰۴۳۰۷۷۳
  21. Iranian Mojahedin, by Ervand Abrahamian, Page 218, Publisher: I B Tauris & Co Ltd (December 31, 1989), ISBN-10: ۱۸۵۰۴۳۰۷۷۲, ISBN-13: ۹۷۸-۱۸۵۰۴۳۰۷۷۳
  22. «برخی از کارکنان دفتر بنی‌صدر هم اعدام شدند». . رادیو زمانه، ۱۱ فروردین ۱۳۸۸.  بازیابی‌شده در ۳۱ مارس ۲۰۰۹.
  23. Radical Islam: Iranian Mojahedin, by Ervand Abrahamian, Page 219, Publisher: I B Tauris & Co Ltd (December 31, 1989), ISBN-10: ۱۸۵۰۴۳۰۷۷۲, ISBN-13: ۹۷۸-۱۸۵۰۴۳۰۷۷۳
  24. خبرآنلاین - کدام یک از نمایندگان در جلسه عدم کفایت رئیس جمهور جضور نیافتند؟
  25. خبرآنلاین - سخنان عزت الله سحابی در جلسه بررسی عدم کفایت بنی صدر و پاسخ صریح آیت‌الله خامنه ای
  26. خبرآنلاین - شعار مردم پس از فرار بنی صدر: اون که می‌گه مقاومت ل، مقاومت، لچک به سر در رفته / عکس
  27. MACKEY، ROBERT. «Iran’s State Media Mocks Arrested Student Leader Pictured in Women’s Clothing»(English)‎. The New York Times، December ۹, ۲۰۰۹, ۳:۰۱ pm. بازبینی‌شده در December ۱۰, ۲۰۰۹. 
  28. هفته نامه فارسی زبان ایران نیوز، چاپ آمریکا، شماره ۱۱۱، یکشنبه۱۸ مرداد ۱۳۶۰
  29. مطبوعات سیاسی از ۵۷ تا ۸۰ در وبگاه روزنامه ایران، شماره ۲۱۳۶ - سال هشتم - دوشنبه ۶ خرداد ۱۳۸۱
  30. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام keddie253 وارد نشده‌است.
  31. ابوالحسن بنی صدر، وبگاه بی‌بی‌سی فارسی، ۱۱ بهمن ۱۳۸۷
  32. رادیو زمانه - "عاملان ترور میکونوس آزاد شدند"
  33. Patterns of Global Terrorism 1996 - Germany
  34. خمینی نه فرهمند بود و نه دانش و درایت لازم برای اداره جامعه داشت
  35. باور نمی‌کردیم خمینی دروغ بگوید
  36. چه کسانی در انفجار حزب جمهوری نقش داشتند؟ در یوتیوب
  37. بنی صدر: دفاع از حقوق انسان ایجاب می‌کند هر ایرانی و غیر ایرانی از حقوق آقایان موسوی و کروبی با تمام توان دفاع کند | انقلاب اسلامی در هجرت
  38. پهلوی، محمدرضا. پاسخ به تاریخ. ترجمهٔ حسین ابوترابیان. چاپ اول، تهران: مترجم، ۱۳۷۱.
  39. اظهارات تعجب برانگیز دو فرمانده (خبر ویژه)، کیهان نیوز، شنبه ۴ خرداد ۱۳۸۷ شماره ۱۸۹۰۹۳
  40. فرماندهان جنگ: بنی‌صدر خائن نبود (رادیو زمانه، ۴خرداد۱۳۸۷)
  41. افشای ماجرای نخستین ترور بختیار خبرآنلاین
  42. سیر سیاسی در سه قاره
  43. http://www.banisadr.com.fr/Books/San/html/San.html
  44. http://www.banisadr.com.fr/Books/Osul/html/Osul.html
  45. فصل هفتم
  46. http://www.banisadr.com.fr/Books/ketab_adalat/pdf/ketab_adalat.pdf
  47. رابطه
  48. Abolhassan Banisadr - به سایت آقای بنی صدر خوش آمدید
  49. Abolhassan Banisadr - Hoghuhe bashar - به سایت آقای بنی صدر خوش آمدید
  50. فهرست موضوعات
  51. ابوالحسن بنی صدر
  52. http://www.banisadr.com.fr/Books/Nameh/pdf/Nameh_A4.pdf
  53. ابوالحسن بنی صدر
  54. http://www.banisadr.com.fr/Books/Ghanun_Asasi/pdf/MOGHADAMW_GHANUNE_ASASI.pdf
  55. http://www.banisadr.com.fr/Books/Misagh/pdf/MIsagh.pdf
  56. عدم تناقض در منطق صوری
  57. http://www.banisadr.com.fr/Books/Hejab/pdf/HEJAB.pdf
  58. http://www.banisadr.com.fr/Books/raveshe_tahghigh/pdf/raveshe_tahghigh.pdf
  59. ۵۹٫۰ ۵۹٫۱ جریان تحول سپاه پاسداران به حزب سیاسی مسلح -۱
  60. Abolhassan Banisadr - Agle Azad - به سایت آقای بنی صدر خوش آمدید
  61. http://www.banisadr.com.fr/Books/Mafia_khiabani/doc/Mafia_khiabani.doc
  62. http://www.banisadr.com.fr/Books/Mafia_etelati/doc/Mafia_etelati.doc
  63. http://www.banisadr.com.fr/Books/Mafia_ghasai/doc/Mafia_ghasai.doc
  64. http://www.banisadr.com.fr/Books/Tazad_va_Tohid/doc/Tazad_va_Tohid.doc
  65. http://www.banisadr.com.fr/Books/Tamim_emamat/doc/tamim_emamat.doc
  66. صد مقاله جلد دوم
  67. http://www.banisadr.com.fr/Books/sad_maghale/doc/sad_maghale_2.doc
  68. http://www.banisadr.com.fr/Books/execution/doc/execution.doc
  69. ۶۹٫۰ ۶۹٫۱ توانایی و ناتوانی
  70. http://www.banisadr.com.fr/Books/Zan_dar_shahname/pdf/Zan_dar_Shahnameh.pdf
  71. http://www.banisadr.com.fr/Books/Naft_va_solte/pdf/Naft_va_Solteh__tamam_.pdf
  72. Abolhassan Banisadr - به سایت آقای بنی صدر خوش آمدید
  73. پرسشها از حسن رضائی و
  74. http://www.banisadr.com.fr/Books/pdf/ketab.pdf

پیوند به بیرون[ویرایش]

در پروژه‌های خواهر می‌توانید در مورد ابوالحسن بنی‌صدر اطلاعات بیشتری پیدا کنید.


Search Wikiquote در میان گفتاوردها از ویکی‌گفتاورد
Search Commons در میان تصویرها و رسانه‌ها از ویکی‌انبار
پیشین:
ابراهیم یزدی
وزیر امورخارجه ایران
۱۳۵۸
پسین:
صادق قطب زاده
پیشین:
ندارد
رئیس‌جمهور ایران
۱۳۵۸ - ۱۳۶۰
پسین:
محمدعلی رجایی