صنایع دفاعی ایران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

صنایع دفاعی ایران کارخانه‌های بسیاری در زمینه ساخت انواع اسلحه و تجهیزات نظامی دارد. به گفته مسئولان عالی رتبه ایرانی، ایران تنها در سال ۲۰۰۳ به ارزش ۱۰۰ میلیون دلار، تجهیزات نظامی به کشورهای دیگر فروخته بطوریکه ایران در سال ۲۰۰۶ به ۵۷ کشور جهان جنگ‌افزار صادر نموده‌است. لازم است ذکر شود ایران دومین کشور در تولید صنایع دفاعی است. ایران که قبل از انقلاب از بزرگترین وارد کنندگان اسلحه بود بر اساس پیش بینی اندیشکده واشینگتن می‌تواند در آینده به یک صادر کننده پدافند هوایی تبدیل شود.[۱]

پیشینه[ویرایش]

صنایع دفاعی ایران در دوران حکومت محمد رضا پهلوی پایه‌گذاری شد اما ایران تنها بخش ناچیزی از تسلیحات خود را تولید کرده و همچنین یکی از بزرگترین وارد کنندگان اسلحه بود. در سال ۱۳۵۴، صنایع الکترونیکی ایران تأسیس شد تا به کار جمع‌آوری و تعمیر سلاحهای وارداتی بپردازد. بیشترین جنگ‌افزارهای ایران قبل از انقلاب اسلامی، از آمریکا و اروپا وارد می‌شدند. بین سال‌های ۱۳۵۲ و ۱۳۵۶، شاه سفارش ۸ میلیارد دلار جنگ‌افزار را به آمریکا داد و آمریکا تا انقلاب ایران (۱۳۵۷)، به ایران فروخت. در سال ۱۳۵۶، سازمان صنایع دفاعی ایران بطور مشترک با اسرائیل شروع به کار کردن روی انواع موشک کرد و ایران و اسرائیل بطور مشترک پروژه‌ای به نام پروژه شکوفه را پایه‌گذاری کردند و در همین راستا تقاضا داشتند که این پروژه روی موشکها گسترش یابد این پروژه به کلاه برداری اسراییل از ایران ختم شد.[۲]

صنایع دفاعی ایران پس از انقلاب[ویرایش]

پس از انقلاب با مواجه شدن ایران با تحریم‌های گسترده از سوی کشورهای مختلف بلوک شرق و غرب که بعضاً حتی از فروش سیم خاردار به ایران نیز ابا کرده و یا حتی کالاهای غیرنظامی که ممکن است مصارف نظامی داشته باشند را نیز به ایران نمی‌فروختند، جنگ هشت ساله و تهدید روزافزون ایران از سوی اسراییل و آمریکا و سایر متحدین غربی ایران ساخت تسلیحاتی بومی را توسعه داد. در سال ۱۳۵۸ ایران اولین گام‌ها را در زمینه ساخت و مهندسی معکوس جنگ‌افزارهای ساخت شوروی از جمله آر پی جی-۷، بی ام-۲۱ کاتیوشا و موشک دوش پرتاب سم-۷ آغاز کرد.

بعد از آغاز جنگ ایران و عراق و آغاز تحریم‌های اقتصادی و نظامی علیه ایران، ایران هیچ چاره‌ای جز تکیه به صنایع نظامی خودی برای تعمیر و ساخت جنگ‌افزار نداشت. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نیز با مداخله و بر عهده گرفتن برخی وظایف به این کار کمک کرد و پس از مدت‌ها صنایع دفاعی ایران بصورت رسمی شکل گرفت و وزیر دفاع ایران سرمایه زیادی را برای راه‌اندازی صنایع موشکی اختصاص داد و بعدها ایران مهمات موشکی بسیاری ساخت.

از سال ۱۳۷۱ به بعد ایران توانست که انواع محصولات مورد نیاز نظامی خود مانند تانک، نفربر، موشک، زیردریایی و هواپیمای جنگنده بسازد.

پدافند[ویرایش]

پرونده:Bavar 373.jpg
پس از ممانعت روسیه از فروش اس ۳۰۰ به ایران در پی فشار اسراییل، ایران پدافند باور ۳۷۳ را تولید کرد.

روسیه با وجود عدم ممانعت فروش سلاح‌های دفاعی به ایران بر اساس قطعنامه‌های تحرمی سازمان ملل و دریافت یک میلیارد دلار با فشار اسراییل فروش سامانه اس ۳۰۰ را به تأخیر انداخت. از سوی دیگر اسراییل و آمریکا و متحدین هر روز از احتمال حمله به مراکز هسته‌ای ایران سخن می‌گفتند. در چنین شرایطی سید علی خامنه‌ای رهبر ایران از نیروهای نظامی ایران خواست با باور کردن توان داخلی خود سامانه‌ای مشابه اس ۳۰۰ تولید کنند. این سامانه که چندی بعد ساخته شد بر همین اساس باور ۳۷۳ نامیده شد. ۳۷۳ اشاره به نام پیامبر اسلام بر اساس حروف ابجد دارد. مؤسسه واشینگتن برای سیاست خاور نزدیک در فروردین ۱۳۹۶ دربارهٔ توان ایران در عرصه پدافند می‌نویسد:[۳]

مطمئنا تنها معدود کشورهای وجود دارند که قادر به توسعه مجموعه رادارها و موشک‌های هدایت شونده برد متوسط و برد بلند دفاع هوایی خود هستند و اگر ایرانی‌ها همان‌طور که وعده داده‌اند بتوانند بر موانع موجود در این راه غلبه کنند، نه تنها در آینده قابل پیش بینی در دفاع هوایی خودکفا می‌شوند بلکه می‌توانند سامانه‌های تلاش و باور خود را حتی صادر کنند.

حوت،سریع ترین اژدر جهان[ویرایش]

ایران در سال ۱۳۸۵ اعلام کرد که موفق به ساخت اژدر حوت شده است که سریع ترین اژدر جهان به شمار می رود و قابلیت هدف قرار دادن بسیاری از زیردریایی های امریکایی رادارد.ساخت این اژدر بازتاب وسیعی در رسانه های جهان داشت.اسناد نیروی دریایی سپاه پاسداران پیرامون این اژدر در سال ۱۳۸۸ لو رفت.[۴][۵]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Defense industry of Iran»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۱۹ ژانویه ۲۰۰۹).