انصاف (حقوق)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

انصاف (انگلیسی: Equity)، در حوزه‌های قضایی تابع کامن‌لای انگلیسی، به مجموعه‌ای از قواعد کلی اطلاق می‌شود که «بر همهٔ قوانین حکومت دارند» و «همهٔ قوانین مدنی از آن ناشی می‌شوند». دادگاه انصاف، «اداره‌ای‌ست که احکامی را صادر می‌کند که بنیاد نظام حقوقی کامن‌لا را تشکیل می‌دهند». انصاف «توسط هیچ قانونی دولتی تأثیر نمی‌پذیرد»، و «همه‌چیز است، حتی بدون قانون».

معمولاً گفته می‌شود که انصاف «تعدیل حاکمیت کامن‌لا» ست، که به دادگاه‌ها اجازه می‌دهد به‌صلاح‌دید خود عمل کنند، و عدالت را در مطابقت با قانون طبیعی اِعمال کنند. در عمل، انصاف مدرن با قواعد ماهوی و شکلی محدود شده‌است، و قانون‌گذاران انگلیسی و استرالیایی به‌تمرکز بر جنبه‌های فنی انصاف گرویده‌اند. دوازده «گزارهٔ اخلاقی مبهم»، که به‌عنوان قواعد انصاف شناخته می‌شوند، اِعمال انصاف را هدایت می‌کنند، و پنج مورد دیگر نیز به آن‌ها می‌توان افزود.

یک نقد تاریخی به انصاف، در حالی که توسعه یافته‌است، این است که فاقد قواعد ثابت است، و لُرد اعظم، بنا به‌موقعیت، اساساً مطابق وجدان خود قضاوت می‌کند. قواعد انصاف بعداً بیش‌ترِ انعطاف خود را از دست داد، و از سدهٔ هفدهم بدین‌سو، انصاف به‌سرعت به نظامی از رویّه‌ها تبدیل شد که بیش‌تر به عموزاده‌اش، کامن‌لا، شباهت دارد.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]