ستاد اجرایی فرمان امام

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
ستاد اجرایی فرمان امام
نوع ستاد
بنا نهاده ۱۳۶۸
بنیانگذاران حبیب‌الله عسگراولادی
مهدی کروبی
حسن صانعی
دفتر مرکزی تهران، ایران
افراد کلیدی محمد مخبر
(رئیس)
مجموع دارایی ۹۳ $ میلیارد دلار (۲۰۱۳)

ستاد اجرایی فرمان امام سازمان حکومتی، تحت کنترل رهبر ایران است، که در سال ۱۳۶۸ به فرمان روح‌الله خمینی تأسیس شد.[۱] خبرگزاری رویترز در سال ۲۰۱۳ دارایی‌های ستاد اجرایی را بالغ بر ۹۳ میلیارد دلار اعلام کرد.[۲]

این نهاد وظیفه مدیریت اموالی که طبق اصل ۴۹ قانون اساسی و دیگر قوانین، در اختیار ولی فقیه می‌باشند را بر عهده دارد و در دو حوزه اصلی امور خیریه و بخش اقتصادی فعالیت می‌نماید. شرکت‌های وابسته به ستاد اجرایی فرمان امام نیز در زمینه‌هایی چون خدمات مالی و بانکداری، املاک و مستغلات، صنعت نفت، مخابرات و دامپروری فعال می‌باشند.[۳]

تاریخچه[ویرایش]

محمد مخبر، مدیر عامل و رئیس هیئت مدیره ستاد

آغاز به کار این ستاد در ششم اردیبهشت سال ۱۳۶۸ حدود یک ماه قبل از مرگ روح‌الله خمینی طی حکمی به آقایان حبیب‌الله عسگراولادی، مهدی کروبی و حسن صانعی جهت در اختیار گرفتن کلیهٔ وجوه و اموال مجهول المالک بلاصاحب، ارث بلا وارث و اموالی که بابت تخمیس و خروج از ذمه و اجرای اصل ۴۹[۴] قانون اساسی، و دیگر قوانین در اختیار ولی فقیه قرار گرفته‌است، صورت گرفت. نامبردگان از طرف روح‌الله خمینی اختیار داشتند تا به هرگونه صلاح می‌دانند در تمامی ابعاد فروش، نگهداری و ادارهٔ آن‌ها اقدام نموده یا قسمتی از این اختیارات را در اختیار وزارت امور اقتصاد و دارایی، قرار دهند. این ستاد طی این حکم موظف شد کلیهٔ درآمدهای حاصله را در موارد مقررهٔ شرعیه، بنیاد شهید، بنیاد ۱۵ خرداد، بنیاد مسکن، کمیتهٔ امداد، سازمان بهزیستی، طرح شهید رجایی و بنیاد جانبازان انقلاب اسلامی و موارد دیگر مورد نظرشان مصرف نماید.[۵]

پس از مرگ روح‌الله خمینی ریاست ستاد در سال ۱۳۷۳ توسط سید علی خامنه‌ای به محمد شریعتمداری[۶] واگذار شد و سپس در سال ۱۳۷۶ دکتر محمد جواد ایروانی[۷] در این جایگاه قرار گرفت. محمد مخبر از سال ۱۳۸۶ تاکنون ریاست ستاد را بر عهده دارد.[۸]

بخش قضائی ستاد[ویرایش]

آیین‌نامه نحوه رسیدگی به پرونده‌های موضوع اصل ۴۹ در تاریخ ۱۳۷۹٫۰۳٫۱۰ توسط رئیس قوه قضائیه وقت سید محمود هاشمی شاهرودی بنا بر اختیارات تفویضی از طرف رهبری ابلاغ گردید.[۹][نیازمند منبع غیر اولیه]

طبق بخشنامه مورخ ۱۳۸۸٫۰۵٫۱۴ رئیس قوه قضائیه وقت سید محمود هاشمی شاهرودی مقرر گردید احکام و قرارهای صادر درمواردی که از مصادیق اموال دراختیار ولی‌فقیه است، کماکان به‌نام ستاد اجرایی فرمان امام صادر و ابلاغ گردد.[۱۰][نیازمند منبع غیر اولیه]

طی حکم مورخ ۱۳۹۳٫۰۶٫۰۳ صادق آملی لاریجانی رئیس قوه قضائیه وفت، غلامحسین محسنی اژه‌ای رئیس و عضو ستاد نظارت و پیگیری پرونده‌های موضوع اصل ۴۹ قانون اساسی می‌باشد.[۱۱][نیازمند منبع غیر اولیه]

بخش اقتصادی ستاد[ویرایش]

در سال ۱۳۸۶ و با روی کار آمدن محمد مخبر رویکرد جدید فعالیت‌های اجتماعی و اقتصادی برای ستاد از سوی علی خامنه‌ای با هدف فراهم آوردن امکان مشارکت مردم به ویژه کارآفرینان، مخترعان و نخبگان کشور با اولویت دادن به قشرها محروم جامعه در مناطق محروم کشور آغاز گردید.[۱۲]

بخش اقتصادی ستاد اجرایی فرمان امام در زمره نهادهای عمومی غیردولتی شناخته نمی‌شود چرا که در قانون فهرست نهادها و مؤسسات عمومی غیردولتی مصوب سال ۱۳۷۳٫۰۴٫۲۹ دوره چهارم مجلس شورای اسلامی به ریاست علی‌اکبر ناطق‌نوری نامی از آن وجود ندارد.[۱۳][نیازمند منبع غیر اولیه]

بخشی از ساختار سازمانی بخش اقتصادی ستاد توسط وزارت خزانه داری آمریکا در سال ۲۰۰۲ میلادی منتشر شده‌است.[۱۴]

بنیاد برکت[ویرایش]

درآمد حاصل از اجرای اصل ۴۹ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و همچنین درآمدهای حاصل از فعالیت‌های اقتصادی ستاد که تحت عنوان بخش خصوصی انجام می‌شود، در مؤسسه یی به نام بنیاد برکت هزینه می‌شود.[نیازمند منبع]

بنیاد برکت در آذرماه ۱۳۸۶ دو ماه پس از روی کار آمدن محمد مخبر کار خود را آغاز نمود.[۱۵] به گفته شاهین شایان آرانی، نخستین مدیرعامل این بنیاد،[۱۶] «طبق سیاست‌های ابلاغی تنها کار در دهستان‌ها و مناطق دور افتاده و محروم کشور» در دستور کار این بنیاد است. فعالیت‌های بنیاد برکت در حوزه اجتماعی صورت می‌گیرد. تیتر انتخابی برای کارنامه سال ۹۴ این بنیاد «از مسجدسازی تا فقرستیزی» انتخاب شد.[۱۷]

ساخت مدارس در مناطق روستایی و محروم، راه‌اندازی طرح‌های اقتصادی در مناطق محروم کشور با محوریت اشتغال زایی و انجام طرح‌های زیربنایی مانند راه‌سازی، احداث خانه محرومین، تأمین آب، برق، مخابرات، مسجد و اجرای طرح‌های کشاورزی از جمله فعالیت‌های این بنیاد می‌باشد.[۱۸]

این ستاد همچنین در قالب بنیاد برکت فعالیت‌های خدمات درمانی برای قشرها محروم انجام می‌دهد و ضمن ایجاد مراکز درمان سرطان با تجهیزات از نوع ۳، بالغ بر ۶۰ هزار بیمار سرطانی را تحت پوشش قرار داده‌است. این بنیاد با اجرای ۳۲۲ طرح توانمندسازی اقتصادی برای ۱۹۸ هزار نفر اشتغال ایجاد کرده و بیش از ۱۶۰ طرح کارآفرینی مشارکتی را در ۳۱ استان کشور اجرا کرده‌است.[۱]

گروه توسعه اقتصادی تدبیر[ویرایش]

این گروه بازوی درآمدزایی ستاد در قالب بخش خصوصی می‌باشد. زیرمجموعه گروه توسعه اقتصادی تدبیر هولدینگ‌های زیر می‌باشند:[۱۹][پیوند مرده]

  • گروه توسعه انرژی تدبیر[۲۰][نیازمند منبع غیر اولیه] که سهامدار شرکت‌های زیر است:
    • شرکت نفت پارس (سهامی عام) - ۷۵ درصد[۲۱]
    • شرکت بهمن گنو (سهامی خاص) - ۸۰ درصد[نیازمند منبع]
    • شرکت توسعه صنعت نفت و گاز پرشیا - ۱۰۰ درصد[۲۲]
    • شرکت تولیدات پتروشیمی قائد بصیر (سهامی عام) - ۸۰ درصد[۲۳]
    • شرکت حفاری شمال (سهامی عام) - ۱۰ درصد[۲۴]
    • شرکت توسعه حفاری تدبیر (سهامی خاص) - ۱۰۰ درصد[۲۵]
    • شرکت مهندسی ری نیرو (سهامی خاص) - ۱۰۰ درصد[نیازمند منبع]
    • شرکت تولید نیروی برق آبادان (سهام عام) - ۷۵ درصد[۲۶]
    • شرکت شیمیایی مدبران شیمی (سهامی خاص) - ۱۰۰ درصد[۲۷]
    • شرکت پالایش پارسیان تدبیر (سهامی خاص) - ۸۰ درصد[نیازمند منبع]
    • شرکت پارس بازرگان (سهامی خاص)[نیازمند منبع]
  • شرکت گسترش الکترونیک مبین ایران[۲۸] که سهامدار شرکت‌های زیر است:
  • شرکت نواندیشان کشت و صنعت تدبیر که سهامدار شرکت‌های زیر است:
    • شرکت زرین کشت پایدار زرندیه
    • شرکت زرین دام پایدار تدبیر
    • شرکت مدبر کشت توس
  • شرکت توسعه صنعت و معدن تدبیر
    • شرکت مجتمع فراورده‌های فسفات کارون[۳۳]
    • شرکت آینده گران صنعت و معدن فردا
  • شرکت سرمایه‌گذاری تدبیر[۳۴] که سهامدار شرکت‌های زیر است:
    • شرکت سرمایه‌گذاری پردیس
    • شرکت لیزینگ ایران و شرق
    • شرکت ایران و شرق
    • شرکت تولید و صادرات ریشمک
    • شرکت کارگزاری تدبیرگران فردا
  • شرکت دارویی برکت[۳۵][۳۶] که سهامدار شرکت‌های زیر است:
    • هربی فارمد[۳۷] (گیاهان دارویی)
    • مؤسسه صندوق پژوهش و فناوری پرشین داروی البرز[۳۸]
    • شهرک صنعتی دارویی برکت[۳۹]
    • شرکت بیوسان فارمد[۴۰]
    • شرکت سل تک فارمد[۴۱]
    • شرکت برکت تل[۴۲] (مرکز تلفنی سلامت[۴۳])
    • شرکت داروسازی آتی فارمد[۴۴]
    • شرکت شفا فارمد[۴۵] (مرکز تولید مواد اولیه انواع آنتی‌بیوتیک از سلول زنده[۴۶]) (تولید حدود ۱۴درصد کل داروهای ضروری کشور)
    • شرکت پخش البرز[۴۷] (مصادره‌ای) (متعلق به کاظم خسروشاهی) (دارای ۹۰۰۰ انبار مسقف)
    • شرکت داروسازی تولیدارو[۴۸] (مصادره‌ای) (متعلق به کاظم خسروشاهی[۴۹])
    • شرکت سرمایه‌گذاری اعتلاء البرز[۵۰]
    • گروه دارویی سبحان[۵۱]
    • شرکت تولید مواد اولیه البرز بالک[۵۲]
    • شرکت البرز دارو[۵۳] (سرنگ‌های آماده تزریق به نام پریفیلد[۵۴])
    • شرکت سبحان دارو[۵۵] (مصادره‌ای)
    • شرکت سبحان انکولوژی[۵۶] (کارخانه تولید داروهای ضد سرطان سبحان انکولوژی در شهر رشت،[۵۷]) (مصادره‌ای)
    • شرکت ایران دارو[۵۸] (مصادره‌ای)
    • شرکت کی بی سی[۵۹] ([۶۰] مصادره‌ای - یکی از غول‌های واردات دارو به ایران)
  • گروه مشاوران مدیریت و مطالعات راهبردی تدبیر[۶۱]
  • گروه توسعه ساختمان تدبیر[۶۲] که سهامدار شرکت‌های زیر است:
    • شرکت توسعه و عمران امید[۶۳]
    • شرکت ساختمانی بهساز کاشانه تهران[۶۴]
    • شرکت توسعه آینده پارس[۶۵]
    • شرکت توسعه و عمران نوآوران تدبیر (توسعه و عمران نوآوران فرحزاد)[۶۶]
    • شرکت رنج هاسپیتالیتی امید کیش[۶۷]
    • شرکت ساخت و عمران تدبیر[۶۸]
    • شرکت رویال ساختمان آریا (سهامی خاص)[۶۹]

کنش‌ها و واکنش‌ها[ویرایش]

شرکت نفتی وابسته به ستاد اجرایی فرمان امام یکی از هشت شرکت ایرانی است که وزارت نفت صلاحیت آن را برای فعالیت اکتشاف نفتی و تولید، تأیید کرده‌است.

  • دارایی‌های بخش اقتصادی

گزارش رویترز[ویرایش]

این ستاد یکی از بنگاه‌های بزرگ اقتصادی در ایران است. در نوامبر سال ۲۰۱۳، خبرگزاری رویترز در یک سری مقالات تحلیلی، بر اساس مدارک و شواهد رسمی و ارزیابی بهای املاک، سهام شرکت‌ها و مؤسسات وابسته به این نهاد، ارزش دارایی‌های تحت کنترل ستاد اجرایی فرمان امام را بالغ بر ۹۵ میلیارد دلار برآورد کرد.[۷۱][۷۲]

پیشتر رئیس ستاد ارزش املاک و مستغلّات تحت تصرّف سازمان را پنجاه هزار میلیارد تومان اعلام کرده بود.[۷۳]

تحریم[ویرایش]

در تاریخ ۴ ژوئن سال ۲۰۱۳ میلادی وزارت خزانه‌داری ایالات متحده آمریکا طی دستور اجرائی ۱۳۵۹۹[۷۴] ستاد اجرائی فرمان امام را مشمول تحریم قرارداد.[۷۵] این تحریم در تقویت فرمان‌های اجرائی صادره در راستای قانون داماتو صادر شده‌است.

بر همین اساس در لیست منتشره در ۱۶ ژانویه ۲۰۱۶[۷۶] ستاد اجرائی فرمان امام در فهرست تحریم موسوم به SDN List قرار نداشته[۷۷] و نیز مشمول تحریم‌های ثانوی نیز نبوده[۷۸] ولی شهروندان آمریکائی موظف شده‌اند که منافع یا سود منافع ستاد اجرائی فرمان امام را مسدود نمایند.

در ژوئیه ۲۰۱۰ اتحادیه اروپا رئیس وقت ستاد اجرائی فرمان امام، محمد مخبر، را در لیست افراد یا اشخاص حقوقی محتمل در دست داشتن در برنامه هسته‌ای و موشکهای بالستیک ایران مورد تحریم قرار داد ولی دو سال بعد بدون هیچ توضیحی وی را از لیست مزبور حذف نمود.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. https://www.treasury.gov/press-center/press-releases/Pages/jl1968.aspx
  2. Stecklow, Steve; Dehghanpisheh, Babak; Torbati, Yeganeh (November 11, 2013). "Khamenei controls massive financial empire built on property seizures, (Assets of the Ayatollah, part 1)". Reuters. Retrieved 13 November 2013. 
  3. http://www.imam-khomeini.ir/fa/3210/صحیفه_امام_خمینی/جلد17/ادامۀ_کار_ستاد_پیگیری_فرمان_هشت_ماده‌ای_امام_خمینی_توسط_قوۀ_قضاییه
  4. http://rc.majlis.ir/fa/law/show/90948
  5. http://www.imam-khomeini.ir/fa/C207_44748/_تعیین_نمایندگان_برای_رسیدگی_به_وجوه_و_اموال_مجهول_المالک_و...
  6. http://mohammadshariatmadari.ir/زندگی-نامه
  7. http://www.iravany.com/sav_2.htm
  8. انتصاب محمد مخبر http://www.fardanews.com/fa/pages/?cid=30326
  9. http://rasagostar.ir/مجموعه-مقررات-مربوط-به-اصل-49-قانون-اساس/
  10. http://www.notary.ir/node/254
  11. http://www.dadiran.ir/Default.aspx?tabid=4630&articleType=ArticleView&articleId=76253
  12. 2-فعالیت‌های ستاد اجرایی فرمان امام در مناطق محروم http://www.irna.ir/fa/News/80360995/اقتصادی/فعالیت_ستاد_اجرایی_فرمان_حضرت_امام_در_مناطق_محروم_چشمگیر_است
  13. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام ReferenceA وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  14. https://www.treasury.gov/resource-center/sanctions/Programs/Documents/eiko_chart.pdf
  15. 3-ماموریت بنیاد برکت http://barakatfoundation.com/aboutus-fa.html
  16. http://donya-e-eqtesad.com/news/619095/
  17. http://www.iqna.ir/fa/news/3484790/از-مسجدسازی-تا-فقر-ستیزی-نیم‌نگاهی-به-کارنامه-94-بنیاد-برکت
  18. 4-هدیه رهبری به دانش آموزان کردستانی http://www.tabnak.ir/fa/news/283204/هدیه-رهبری-به-دانش-آموزان-کردستانی
  19. http://sharghdaily.ir/Modules/News/PrintVer.aspx?Src=Main&News_Id=7552
  20. http://www.tadbirenergy.com/
  21. http://www.parsoilco.com/
  22. http://www.persia-oil.com/
  23. http://www.gbpc.net/
  24. http://www.ndco.ir
  25. http://www.tadbirdrilling.com/
  26. abadanpg.com/
  27. http://www.modaberancco.com/
  28. http://www.iran-mobin.ir/
  29. http://www.teminvestco.com/
  30. https://www.tci.ir/
  31. https://www.mci.ir/
  32. https://www.aryacell.net/
  33. http://www.kpcplant.ir/
  34. http://tadbirinvestment.ir/
  35. http://www.bpharmed.com/
  36. http://barakatfoundation.com/fa/news/85/ورود-بنياد-بركت-به-عرصه-هاي-نوين-دارويي
  37. http://www.herbipharmed.co.ir/
  38. http://pdartf.com/
  39. http://www.bpic.ir/
  40. http://www.biosunpharmed.com/
  41. شرکت سل تک فارمد
  42. http://barakatel.ir/
  43. 5-تاریخچه برکت تل http://barakatel.ir/Manager/History.aspx
  44. http://atipharmed.com/
  45. http://www.shafapharma.com/
  46. 7-خودکفایی ایران در تولید ماده اولیه دو آنتی‌بیوتیک http://www.magiran.com/npview.asp?ID=2517410
  47. http://www.alborzdc.com/
  48. http://www.toliddaru.ir/
  49. http://www.eghtesadonline.com/بخش-خبر-18/23676-داستان-مینو-تولیددارو
  50. http://www.etelainvest.com/
  51. http://www.sobhanpharma.com/
  52. http://www.alborzbulk.com/
  53. http://www.alborzdarouco.com/
  54. 6-افتتاح کارخانه http://www.2bb.ir/index.php?option=com_content&view=article&id=7713:1390-05-26-08-39-55&catid=1462:1391-02-03-10-45-42&Itemid=50
  55. http://www.sobhandarou.com/
  56. http://www.sobhanoncology.com/
  57. 5-راه‌اندازی خط تولید داروهای نوترکیب ضد سرطان در گیلان http://guilan.irib.ir/index.php?option=com_content&view=article&id=44535:راه‌اندازی-خط-تولید-داروهای-نوترکیب-ضد-سرطان-در-گیلان&catid=618:آرشیو-کلی-خبر&Itemid=242
  58. http://www.irandaru.com/
  59. http://www.kbcco.com/
  60. http://www.sobhanpharma.com/content/display/id/181
  61. http://www.trmcg.com/
  62. http://www.tcdgroup.ir/
  63. http://www.omidcdco.com/
  64. http://fa.behsazco.co/
  65. http://www.tap-co.ir/
  66. http://www.tont.ir/
  67. https://www.linkedin.com/company/range-hospitality
  68. http://www.tcc-co.ir/
  69. http://www.arc.co.ir/
  70. ۷۰٫۰ ۷۰٫۱ اولین قرارداد جدید نفتی ایران با ستاد اجرایی فرمان امام امضا شد بی‌بی‌سی فارسی
  71. http://www.reuters.com/investigates/iran/#article/part1
  72. http://www.reuters.com/article/2013/11/11/us-iran-setad-news-idUSBRE9AA0CY20131111
  73. دارایی پنجاه هزار میلیارد تومانی ستاد اجرایی فرمان حضرت امام در بخش اموال و املاک
  74. https://www.treasury.gov/resource-center/sanctions/Programs/Pages/13599_list.aspx
  75. Treasury Targets Assets of Iranian Leadership| US Department of the Treasury
  76. https://www.treasury.gov/ofac/downloads/13599/13599list.pdf
  77. https://www.treasury.gov/resource-center/sanctions/SDN-List/Pages/default.aspx
  78. http://ofaclawyer.net/economic-sanctions-programs/

پیوند به بیرون[ویرایش]