دادستان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

دادسِتان مقامی قضائی است که افراد را رسماً به ارتکاب جرم متهم می‌کند و در دادگاه تحت تعقیب قرار می‌دهد.[۱] در اصطلاح دادگستری ایران دادستان شخصی است که بر اداره دادسرا ریاست می‌کند و نظارت بر ضابطین دادگستری از حیث وظایفی که به عنوان ضابط بر عهده دارند نیز با دادستان است. هر دادستان دارای یک یا چند معاون می‌باشد. معاون دادستان و دادیار و بازپرس زیر نظر دادستان در دادسرا فعالیت می‌کنند از این میان صرفاً بازپرس نسبت به دادستان استقلال دارد.[۲] در گذشته دادستان را مُدَعی‌العُموم[۳]، وکیل جماعت یا صاحب‌منصب پارکه نیز می‌نامیده اند.

در کشورهای مختلف[ویرایش]

در جمهوری اسلامی ایران[ویرایش]

پست دادستان در نظام قضایی جمهوری اسلامی ایران به موجب قانون تشکیل دادگاه‌های عمومی و انقلاب، مصوب سال ۱۳۷۳ حذف شد ولی بعد از آن به موجب قانون تشکیل دادگاه‌های عمومی و انقلاب مصوب سال ۱۳۸۱، دادسراها اعاده وضع یافتند.[۴]

دادستان در ایران سه گونه است:

پاییدن بر نبودِ نافرمانی و دغل‌کاری از گونه قومیت‌گرایی در تبلیغات انتخاباتی در ایران بر دوش دادستان عمومی و انقلاب مراکز استان‌ها است.[۶]

ضرورت انتخابی بودن "دادستان"

علیرضا دقیقی، مدیر عامل مؤسسه مطالعات و مشاوره حقوقی وکلای ایران زمین، و وکیل پایه یک دادگستری مدعی است به لحاظ اینکه دادستان‌ها باید قادر باشند فارغ از هرگونه دخالت یا آزادانه، وظایف خود را در دادرسی‌های کیفری انجام دهند و به طور عینی و بی طرفانه عمل کنند و اصل برابری در پیشگاه قانون، اصل برائت و تضمین‌های فرایند مقتضی دادرسی را رعایت کنند و نیز به سوء استفاده‌های مقامات دولتی از جمله مقامات اجرای قانون از حقوق انسانی، توجه ویژه مبذول دارند و از آن دسته شواهد به دست آمده از طریق شیوه‌های غیرقانونی، که حقوق انسان‌ها را نقض می‌کند استفاده ننمایند، باید موازین انتصابی بودن دادستان به سوی انتخابی بودن دادستان تغییر کند.[۷]

منابع[ویرایش]

  1. دیکشنری آکسفورد در مورد کلمه prosecutor
  2. فرهنگ فارسی معین
  3. دادستان را در فارسی تاجیکی Прокуратура (پرُکوراتورا) می‌گویند که وام‌واژه‌ای است از روسی. tg:Прокуратура
  4. مؤسسه، فرهنگی خانوادهٔ امین
  5. لغتنامهٔ دهخدا، سرواژهٔ دادستان. (نسخه‌ای قدیمی و بدون مشکل حق تکثیر)
  6. خبرگزاری تسنیم. «قومیت‌گرایی از سوی نامزدهای انتخاباتی تخلف است». خبرگزاری تسنیم. ۲۰۱۷-۰۵-۱۵. بازبینی‌شده در ۲۰۱۷-۰۵-۱۵. 
  7. http://www.khabaronline.ir/detail/231843/society/judiciary