حقوق مدنی و سیاسی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

حقوق مدنی و سیاسی طبقه‌ای از حقوق هستند که آزادی افراد را در برابر نقض شدن غیر موجه توسط دولتها و سازمان‌های خصوصی حفاظت کرده و قابلیت فرد را برای مشارکت در زندگی مدنی و سیاسی حکومت بدون تبعیض یا سرکوب سیاسی تضمین می‌کنند.

حقوق مدنی عبارتند از تضمین یکپارچگی فیزیکی و ذهنی مردمان، حق زندگی و امنیت، محافظت در برابر تبعیض بر مبنای نژاد، جنسیت، منشأ ملی، رنگ، گرایش جنسی، قومیت، دین یا ناتوانی.

حقوق سیاسی عبارتند از عدالت طبیعی در حقوق، مانند حقوق متهم، از جمله حق دادرسی منصفانه، تشریفات لازم، حق فرجام خواهی، حقوق مشارکت در جامعه مدنی و سیاست نظیر آزادی انجمن، حق تجمع، حق دادخواست، حق دفاع از خود، و حق رای.

حقوق مدنی سیاسی در میثاق بین‌المللی مدنی سیاسی درج شده‌است این حق‌ها برای اجرا تعهد دولت‌ها به نتیجه محسوب می‌شوند به این معنی که دولت موظف هستند که برای به ثمر نشستن این حق‌ها تلاش کنند و انجام تعهدات برای دولت‌ها در این خصوص لازم است. بسیاری از این حق‌ها حق‌های طبیعی و فطری محسوب می‌شوند.[۱]

تاریخچه[ویرایش]

عبارت «حقوق مدنی» ترجمه ای از لاتین ius civis (حقوق یک شهروند) است، شهروندان رومی می‌توانند آزاد یا خدمتکار باشند اما همه آن‌ها حقوق قانونی داشتند، پس از دستورالعمل میلان در ۳۱۳ این حقوق شامل آزادی مذهب بود، اما ادعاهای حقوق جهانی می‌تواند بر اساس آموزه‌های دینی ساخته شود، همه مردان باند ممکن است آزاد شوند، زیرا خدا همه را آزاد آفریده با خونریزی گرانبهای خود آزاد شده‌است.[۲]

دفاع از حقوق[ویرایش]

تی.اچ. مارشال خاطر نشان کرد که حقوق مدنی از اولین حقوقی بود که شناخته شد و قانون آن وضع شد و بعد از حقوق مدنی، حقوق اجتماعی وضع شد. در بسیاری از کشورها، حقوق اساسی یا مشروطه همگی زیرمجموعه حیطه حقوقی ما هستند. آن‌ها همچنین در ادوات بین‌المللی حقوق بشر مانند اظهارنامه جهانی حقوق بشر سال 1948 و پیمان بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی سال 1967 تعریف شده‌است.

دیگر حقوق[ویرایش]

در این حقوق سنت‌ها نیز تأثیرگذار هستند. بعضی از حقوق‌های تلویحی یا حقوقی که مشخصا شماره گداری نشده‌اند ممکن است دادگاه آن‌ها را لحاظ کند هرچند در هیچ کتاب یا نوشته ای از این قوانین سخنی به میان نیامده باشد و یا جایی نوشته نشده باشد. برای مثال، حق محرمانه بودن در ایالات متحده آمریکا است و اصلاحیه نهم به صراحت نشان می‌دهد که حقوق دیگری نیز وجود دارد که محافظت می‌شود.

جنبش های اجتماعی برای حقوق مدنی[ویرایش]

حقوق مدنی ضمانت‌کننده حقوق برابر تحت حمایت قانون می‌باشد . زمانی که حقوق مدنی و سیاسی تحت حمایت قانون نباشند، و یا زمانی که تنها نوشته شده باشند ولی در عمل به آن‌ها جامه عمل پوشانده نشود، اححتمال رخداد ناآرامی‌های اجتماعی بیشتر می‌گردد.

چنبش‌های حقوق مدنی ایالات متحده آمریکا در سال 1848 با اسنادی از این قبیل و به عنوان اظهارنامه گردآوری شد.[۳] چندین جنبش سیاسی به منظور برابری در سرتاسر دنیا در سال‌های 1950 تا 1980 صورت گرفت. این جنبش‌ها جنبه‌های قانونی و مشروطه را دارا بود، و منجر به ایجاد قوانین ملی و بین‌المللی شد. آن‌ها همچنین دارای وجه طرفدار عمل نیز بودند، به ویژه در موقعیت‌های خشونت که حقوق بسیار گسترده‌تر می‌گردید. جنبش‌هایی که با هدف اعلام حمایت از حقوق مدنی و سیاسی اعلام شده‌اند عبارتند از:

  • جنبش حقوق مدنی در ایالات متحده، جایی که حقوق افراد سیاه پوست نادیده گرفته می‌شد.
  • انجمن حقوق مدنی ایرلند شمالی، که در سال 1967 در پی شکست برای احترام به حقوق اقلیت کاتولیک‌های رومی شکل گرفت.
  • جنبش‌هایی در بسیاری از کشورهای کومونیستی مانند جنبش‌های بهار پراگ و کارتر 77 در چک اسلوواکی و مجارستان.

مشکلات و تجزیه و تحلیل[ویرایش]

اغلب اوقات سوالاتی در مورد حقوق مدنی و سیاسی مطرح می‌گردد. برای مثال، تا چه میزان دولت باید مداخله کند تا افراد را از نقض حقوق خود توسط اشخاص دیگر یا توسط شرکت‌ها محافظت کند، به عنوان مثال، چگونه باید تبعیض برای استخدام در بخش خصوصی صورت گیرد؟

حقوق نسل اول[ویرایش]

حقوق نسل اول، که اغلب به نام حقوق "بنفش" شناخته می‌شود، اساساً با آزادی و مشارکت در زندگی سیاسی مقابله می نماید. طبیعت این حقوق در اصل همان حقوق مدنی و سیاسی می‌باشد همانطور که شدیدا فردگرایانه هستند. این حقوق در حیطه محافظت افراد از افراط در حالات به‌طور منفی بکار می‌رود. حقوق نسل اول عبارتند از آزادی بیان، حق محاکمه عادلانه، (در بعضی از کشورها) حق نگهداری و حمل سلاح، آزادی مذهب، آزادی نژادی و حقوق رأی دادن. همه این‌ها به عنوان اظهارنامه در ایالات متحده و در فرانسه با نام اظهارنامه حقوق بشر برای شهروندان قرن 18 پیشرو بود، اگر چه برخی از این حقوق و حق برخورداری از حق تقدم به مگنا کارتا 1215 و حقوق انگلیسی‌ها، که در لایحه حقوق انگلیسی در سال 1689 بیان شده بود، برمیگردد.

منابع[ویرایش]

  1. میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی- دو جلد - جلد اول - سارا جوزف و ... ترجمه قاسم زمانی و همکاران- نشر شهر دانش- ص1 الی 70
  2. Conflict, union and rebellion
  3. Cullen-DuPont, Kathryn. "Declaration of Rights and Sentiments". Encyclopedia of Women's History in America, Second Edition. New York: Facts On File, Inc., 2000. American History Online. Facts On File, Inc.

https://en.wikipedia.org/wiki/Civil_and_political_rights