غائله آذربایجان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
غائله آذربایجان
زمان
مکان آذربایجان
نتیجه * پیروزی ایران
جنگندگان
Flag of Persia (1910-1925).svg ايران
Flag of the Republic of Mahabad.svgجمهوری مهاباد
Azerbaijan people's government flag.svgحکومت خودمختار آذربایجان

غائله آذربایجان[۱][۲][۳] که در منابع غربی بحران ایران در سال ۱۹۴۶ (به انگلیسی: Iran crisis of 1946) نامیده شده،[۴] اشاره به وقایعی دارد که در خلال سال‌های ۱۳۲۶۱۳۲۵ در ایران دارد که منجر به تشکیل حکومت خلق آذربایجان و جمهوری مهاباد در استان آذربایجان و شهرستان زنجان شد.

در پایان جنگ جهانی دوم قرار بر این بود که پس از تسلیم آلمان اشغال ایران توسط روسیه و انگلیس پایان پذیرد ولی در عمل شوروی ارتش سرخ را از شمال ایران خارج نکرد و دست به تشکیل حکومت خلق آذربایجان و جمهوری مهاباد زد.

قوام السلطنه نخست وزیر وقت ایران به کمک آمریکایی‌ها عملاً دست به فریب کرملین زد و با پیش کشیدن امتیاز نفت شمال که به قرارداد قوام-سادچیکف معروف بود و همچنین همزمانی با فشار و تهدید آمریکا، شوروی از خاک ایران عقب نشست و هر دو حکومت به سرعت سقوط کردند. بعد از خروج نیروهای شوروی از ایران قوام از نخست وزیری استعفا نمود و روسها را از تمامی قولهایی که به ایشان داده بود بی نصیب گذاشت. این بحران از اولین رخدادهای جنگ سرد به شمار می‌رود.

منابع[ویرایش]