جامعه ملل

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
جامعه ملل
Flag of the League of Nations (1939–1941).svg
پرچم نیمه رسمی از ۱۹۳۹ تا ۱۹۴۱
بنیان‌گذاری پیمان ورسای: ۱۰ ژانویه ۱۹۲۰
نشست اول: ۱۶ ژانویه ۱۹۲۰
انحلال ۲۰ آوریل ۱۹۴۶ جایگزین با سازمان ملل متحد
گونه سازمان دولتی بین‌المللی
جایگاه ژنو، سوییس
شمار عضوها ۶۳ عضو (به صورت دائم یا مقطعی)
زبان‌های رسمی انگلیسی، فرانسوی و اسپانیولی
رئیس شان لستر (آخرین دبیر کل)
جلسه جامعه اتفاق ملل در دومین سال تشکیل

جامعه ملل یا مجمع اتفاق ملل، یک سازمان بین‌المللی میان دولتی بود که در نتیجه امضای عهدنامه ورسای، در طی سال‌های ۱۹۱۹ و ۱۹۲۰ میلادی (۱۲۹۸ تا ۱۲۹۹ خورشیدی) تأسیس شد. این سازمان جهانی تا سال ۱۹۴۶ میلادی (۱۳۲۴ خورشیدی)، رسمیت اجرایی داشت، که در طی این مدت، به تناوب ۵۸ عضو داشت، که ۴۲ عضو از این ۵۸ عضو، از جمله ایران به عنوان عضو اصلی و مؤسس به فعالیت می‌پرداختند.

اهداف این سازمان، خلع سلاح، جلوگیری از جنگ به واسطه تأمین امنیت همگانی، رفع اختلاف و مشاجره بین کشورها از راه مذاکره و دیپلماسی، و همچنین بهبود سطح زندگی جهانی بود.

ابتکار تشکیل چنین سازمانی را وودرو ویلسون رئیس جمهور آمریکا در آخرین بند از اعلامیه چهارده ماده‌ای خود داد، با این حال به دلیل مخالفت سنا و سیاست انزواطلبی، آمریکا هرگز عضو آن نشد.[۱]

علی‌رغم پیشنهاد پرنس ارفع، رئیس هیئت نمایندگی ایران در جامعهٔ ملل، مبنی بر بهره‌گیری از زبان بی‌طرف و بین‌المللی اسپرانتو، زبان‌های رسمی این سازمان، انگلیسی، فرانسوی و اسپانیایی بود.

این سازمان، چهار ارگان اساسی به نام‌های دبیرخانه، هیئت قانون‌گذاری، شورا و دادگاه دائمی بین‌المللی عدالت داشت. ارگان‌های فرعی این سازمان عبارت بودند از: سازمان بهداشت، سازمان بین‌المللی کار، هیئت مرکزی دائمی افیون، کمیسیون برده‌داری، کمیسیون مهاجرت و کمیته‌ای برای مطالعهٔ شأن و مقام قانونی زنان. مقر رسمی این سازمان، در عمارت ملل، واقع در شهر ژنو کشور سوئیس بود.

آخرین کشوری که به عضویت این سازمان درآمد کشور مصر بود.

در سال ۱۹۳۳ امپراتوری ژاپن تصمیم مجمع عمومی را دربارهٔ تخلیه ایالت منچوری نپذیرفت و در مارس همین سال جامعه ملل را ترک گفت. آلمان نازی نیز در اکتبر این سال کنفرانس خلع سلاح و جامعه ملل را به بهانه نامساوی بودن حقوق این کشور در مقایسه با دیگر کشورهای اروپایی ترک کرد. در سال ۱۹۳۴ عدم واکنش جامعه ملل نسبت به تجاوز ایتالیا به حبشه بی‌ثمری جامعه ملل در حفظ امنیت جهانی را بیش از پیش به نمایش گذاشت.[۱]

جامعه ملل موفقیت‌ها و شکست‌هایی داشت. در زمانی که این سازمان، نتوانست به تمام اهداف اصلی خود دست یابد و سیاست‌های این سازمان برای خلع سلاح محورهای قدرت و جلوگیری از هرگونه درگیری و جنگ در آینده، شکست خورد و جنگ جهانی دوم به راه افتاد، ملت‌های جهان، پس از پایان جنگ و در سال ۱۹۴۶ میلادی، تصمیم به انحلال این سازمان و جایگزینی سازمان ملل متحد به جای این سازمان گرفتند و در نتیجه، سازمان جدید برخی از نهادهای آن را نیز به ارث برد.

خاستگاه[ویرایش]

پیش‌زمینه[ویرایش]

پیمان ۱۸۶۴ ژنو، یکی از نخستین تلاش‌ها برای ضابطه‌مند کردن حقوق بین‌الملل

آرمان مجلسی صلح‌جو از ملت‌ها را می‌توان تا کتاب صلح پایدار، نوشتهٔ ایمانوئل کانت در ۱۷۹۵ پی گرفت.[۲] کانت در اثر این پیشنهاد تأسیس جامعه‌ای از ملت‌ها را می‌دهد که در آن بتوان مخاصمه بین ایشان را رفع کرد و مسالمت‌طلبی را ترویج داد.[۳] به گفتهٔ کانت، هدف از تشکیل این جامعه حکومت جهانی نیست، بلکه به این امید تشکیل می‌شود که هر دولت بتواند خود را به عنوان «حکومتی آزاد» معین سازد، به شهروندانش احترام بگذارد، به شهروندان دیگر دول را، به عنوان موجوداتی عقلایی، اجازه ورود و گذر از قلمروش بدهد، و در نتیجه جامعهٔ مسالمت‌طلب جهانی ترویج شود. [۴]

پیشنهادهای نخستین[ویرایش]

تاسیس[ویرایش]

زبان‌ها و نمادها[ویرایش]

ارکان اصلی[ویرایش]

دیگر ارکان[ویرایش]

اعضا[ویرایش]

اختیارات[ویرایش]

قدرت[ویرایش]

حل کردن منازعات ارضی[ویرایش]

جزایر الند[ویرایش]

سیلزیای علیا[ویرایش]

آلبانی[ویرایش]

ممل[ویرایش]

خطای[ویرایش]

موصل[ویرایش]

ویلنیوس[ویرایش]

کلمبیا و پرو[ویرایش]

سار[ویرایش]

درگیری‌های دیگر[ویرایش]

یونان و بلغارستان[ویرایش]

لیبریا[ویرایش]

حادثه موکدن: حمله ژاپن به چین[ویرایش]

جنگ چاکو[ویرایش]

حمله ایتالیا به اتیوپی[ویرایش]

جنگ داخلی اسپانیا[ویرایش]

جنگ دوم چین و ژاپن[ویرایش]

شکست خلع سلاح[ویرایش]

عیب‌های عمومی[ویرایش]

خاستگاه و ساختار[ویرایش]

امنیت جمعی[ویرایش]

صلح‌جویی و خلع سلاح[ویرایش]

سقوط و پس از آن[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ نقیب‌زاده، احمد، تاریخ دیپلماسی و روابط بین‌الملل، نشر قومس، ۱۳۸۸: تهران. 
  2. “Immanuel Kant, "Perpetual Peace"”. Mount Holyoke College. 2014-10-16. Retrieved 2017-09-12. 
  3. Skirbekk & Gilje 2001, p. 288.
  4. Kant, Immanuel (1795). "Perpetual Peace". Constitution Society. Retrieved 30 August 2011. 

دربارهٔ نقش مهم ایران در رابطه با زبان اسپرانتو در جامعهٔ ملل، که شکل اولیهٔ سازمان ملل متحد بود، می‌توانید به پیوست شمارهٔ ۷ کتاب پدیدهٔ اسپرانتو: راه‌حل مشکل زبان بین‌المللی (ویلیلم الد، نشر آویج، ۱۳۸۴)، تحت عنوان «ایران نخستین کشور پیشنهادکنندهٔ اسپرانتو در جامعهٔ ملل» یا منابع زیر مراجعه فرمایید:

  • PRIVAT, Edmond. Aventuroj de Pioniro, La Laguna: J. Régulo, 1962, 143p. , p. 85-88.
  • LAPENNA, Ivo (ĉefred.), Esperanto en Perspektivo, London/Rotterdam: CED, 1974, 844p. , p. 748-760.
  • ZAFT, Sylvan. Esperanto: A Language for the Global Village, Calagari: Esperanto Antaŭen Pulishing, 2002, 157p. , Chapter Two: Esperanto: Then and Now.

برای مطالعهٔ بیشتر[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]