اکد

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
فرمانروایی اکد

𒆳𒌵𒆠  (اکدی)
māt Akkadi
𒀀𒂵𒉈𒆠  (Sumerian)
a-ga-de3KI
ح. ۲۳۳۴ – ۲۱۵۴ پ.م.
سر برنزی یک حاکم اکدی ، درسال ۱۹۳۲ در نینوا کشف شد ، که احتمالاً یا سارگون یا احتمالاً نوه سارگون نارام‌سین را نشان می دهد.[۱]
سر برنزی یک حاکم اکدی ، درسال ۱۹۳۲ در نینوا کشف شد ، که احتمالاً یا سارگون یا احتمالاً نوه سارگون نارام‌سین را نشان می دهد.[۱]
نقشه فرمانروایی اکد (قهوه ای) و جهت هایی که در آن مبارزات نظامی انجام شد (پیکان زرد)
نقشه فرمانروایی اکد (قهوه ای) و جهت هایی که در آن مبارزات نظامی انجام شد (پیکان زرد)
پایتختشهر اکد
زبان(های) رسمی
زبان(های) رایجزبان اکدی
زبان سومری (رو به زوال)
دین(ها)
ادیان میانرودان باستان
حکومتپادشاهی
پادشاه 
• ح. ۲۳۳۴–۲۲۷۹ پ.م.
سارگون بزرگ (نخستین)
• ح. ۲۱۷۰–۲۱۵۴ پ.م.
شار تورول (واپسین)
دوره تاریخیعصر برنز
• بنیان‌گذاری
ح. ۲۳۳۴ پ.م.
• فتوحات سارگون بزرگ
ح. ۲۳۴۰ – ۲۲۸۴ پ.م.
• فروپاشی
ح. ۲۱۵۴ پ.م.
مساحت
۳۰٬۰۰۰ کیلومترمربع (۱۲۰۰۰ مایل‌مربع)
۲۳۰۰ پ.م.۶۵۰٬۰۰۰ کیلومترمربع (۲۵۰۰۰۰مایل‌مربع)
۲۲۵۰ پ.م.۸۰۰٬۰۰۰ کیلومترمربع (۳۱۰۰۰۰مایل‌مربع)
۲۲۰۰پ.م.۲۵۰٬۰۰۰ کیلومترمربع (۹۷۰۰۰مایل‌مربع)
امروز بخشی ازعراق
ایران
سوریه
ترکیه

اَکِدیان (۲۵۰۰–۲۳۰۰ پ. م) قومی سامی‌نژاد بود که در شمال خاک میانرودان و در حوالی بغداد کنونی، می‌زیست. این قوم ۲۵۰۰ سال پیش از میلاد در نزاع با سومریان پیروز شدند. در دوره حکومت پادشاهی به نام سارگون از سال ۲۳۳۴ پ. م تسلط خود را از کرمانشاهان تا شام و دریای مدیترانه گسترش دادند.

دوران زمامداری

اَکِدیان ۳۰۰ سال در قدرت باقی ماندند. سرانجام در سال ۱۷۵۰ ق.م. سپاه کاسی به ریاست گانداش برای فتح اَکِد حمله کرد و اَکِد فتح شد. کاسی‌ها جایگزین دولت اَکِد شدند و به سلطنت سلسله سارگون پایان دادند. حکومت کاسی‌ها (از ۱۲۵۰–۱۷۵۰) بر بابل ۵۰۰ ساله شد.

با گذشت زمان سومریان دوباره قدرت را به قبضه درآورده و شهر لاگاش را پایتخت خود قرار دادند. زبان سومری را از نو به جای زبان اَکِدی رسمیت دادند. به دستور سارگون قوانین موجود به زبان سومری به زبان اَکِدی ترجمه شد. در زمان آشور بانیپال با تهیه نسخه‌ای از آن‌ها قوانین مزبور را به سرزمین آشور بردند.

فهرست شاهان

نام دورهٔ زمانی متوسط
تاریخ
تاریخچهٔ کوتاه
تاریخ
سارگن ۲۳۳۴–۲۲۷۹ پ.م.
ریموش ۲۲۷۸–۲۲۷۰ پ.م.
منیشتوشو ۲۲۶۹–۲۲۵۵ پ.م.
نارام سین ۲۲۵۴–۲۲۱۸ پ.م.
شار کالی شری ۲۲۱۷–۲۱۹۳ پ.م.
دودا ۲۱۸۹–۲۱۶۹ پ.م.
شار تورول ۲۱۶۸–۲۱۵۴ پ.م.

پیشینه تاریخی

همزمان با حکومت سومریان در جنوب عراق، در میانه عراق سلسله دیگری از مردمان سامی‌نژاد زندگی می‌کردند و دارای شهرهای آبادی همچون: «بورسیبا»، «کیش»، «نفَّر»، «اجاده» و چند شهر دیگر بودند و همواره بر سر تصاحب زمین‌های کشاورزی با دولت جنوبی خود به نزاع برمی‌خاستند تا آن‌که در سال ۲۷۵۰ پ. م مردی به نام «سارگون اکدی» در میان آنان به قدرت رسید و توانست با جنگ‌ها و حملات خود سومریان را نابود و سرزمین‌های آنان را تصاحب کند، لیکن ملت شکست خورده سومری بار دیگر توانست اَکِدیان را در حملات خود شکست دهد. پس از آن حاکمان سومری و اکدی به توافق رسیدند و در سال ۲۵۰۰ ق. م، کشور یکپارچه‌ای به نام «اَکِد و سومر»، که تمامیِ میانه و جنوب عراق را در بر می‌گرفت، به پا داشتند.[۲]

پانویس

  1. Mallowan, M. E. L. (1936). "The Bronze Head of the Akkadian Period from Nineveh". Iraq. 3 (1): 104–110. doi:10.2307/4241589. JSTOR 4241589.
  2. قمی، محمدرضا: اماکن زیارتی و سیاحتی عراق. ویراستار علی ورسه‌ای: [تهران]: نشر مشعر، ۱۳۷۹. ص: ۱۳.

منابع

  • تاریخ ماد، ایگور میخائیلوویچ دیاکونوف.
  • گرانتوسگی: تاریخ ایران از زمان باستان تا امروز، ترجمه کریم کشاورز، تهران، ۱۳۴۵.
  • پیگولووسکایا: تاریخ ایران از عهد باستان تا قرن ۱۸، ترجمه کریم کشاورز، تهران، ۱۳۵۳.
  • تاریخ اجتماعی ایران، مرتضی راوندی، (جلد ۱)، ۱۳۵۴.

پیوند به بیرون