تحریم‌های آمریکا علیه ایران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
تحریم اعمال شده آمریکا در ۱۹۹۵ شرکت‌های هوانوردی را از فروش هواپیما و قطعات یدکی به خطوط هوایی ایرانی بازمی‌دارد.

تحریم‌های آمریکا علیه ایران به تحریم‌های اقتصادی، تجاری، علمی و نظامی علیه ایران که از سوی دولت ایالات متحده، یا تحت فشار ایالات متحده بر جامعه بین‌المللی از طریق شورای امنیت سازمان ملل اعمال شده اشاره دارد. در سال‌های پس از پیروزی انقلاب اسلامی و پس از ماجرای تسخیر سفارت آمریکا در سیزدهم آبان ۱۳۵۸، حمایت از جنبش‌های مسلح و برنامه هسته‌ای، ایران به‌طور رسمی با تحریم‌های تجاری و اقتصادی آمریکا و متحدان اروپایی آن مواجه شد؛ که البته با فراز و نشیب‌هایی همراه بود[۱] اما در ۲۷ دی ۱۳۹۴ بخشی از این تحریم‌ها برداشته شد.[۲][۳] بدنبال خروج آمریکا از برجام و بخصوص از ۱۴ آبان ۱۳۹۷ تحریم‌ها تشدید شده‌است.

دولت‌های رفسنجانی و خاتمی[ویرایش]

دوره ریاست جمهوری اکبر هاشمی رفسنجانی شاهد شماری از شدیدترین تحریم‌ها علیه ایران بود. رئیس‌جمهور بیل کلینتون در مارس ۱۹۹۵، با صدور فرمانی اجرایی تجارت آمریکا در صنعت نفت ایران را ممنوع کرد. در مه ۱۹۹۵ پرزیدنت کلینتون در فرمانی اجرایی هر گونه تجارت آمریکا با ایران را ممنوع کرد. تجارت ایران با آمریکا که از زمان پایان جنگ ایران و عراق در حال رشد بود، سریعاً خاتمه یافت.

دولت آمریکا در دسامبر ۲۰۰۸ خواستار ۴۰ درصد سهام ۶۵۰ خیابان پنجم در حاشیه مرکز راکفلر شد که گفته می‌شد بانک ملی یکی از مالکانش است.[۴]

در سال ۱۹۹۵ کنگره ایالات متحده آمریکا لایحهٔ تحریم ایران-لیبی را تصویب کرد. طبق این لایحه، تمامی شرکت‌های خارجی که بیش از ۲۰ میلیون دلار در توسعهٔ ایران سرمایه فراهم کنند دچار حداقل دو تا از هفت جریمهٔ ممکن از سوی ایالات متحده خواهند شد:[۵]

  • محرومیت از کمک بانک صادرات-واردات؛
  • محرومیت از صدور مجوز صادرات به شرکت خاطی؛
  • ممنوعیت وام یا اعتبار از نهادهای مالی آمریکایی بیش از ۱۰ میلیون دلار در هر بازهٔ ۱۲ ماهه؛
  • ممنوعیت تخصیص به عنوان شریک اصلی تجاری دولت آمریکا به منظور ابزارهای قرضه؛
  • ممنوعیت کار به عنوان مأمور آمریکا یا ذخیرهٔ منابع مالی دولت آمریکا؛
  • محرومیت از فرصت‌های تدارکاتی دولت آمریکا (سازگار با الزامات سازمان تجارت جهانی)؛ و
  • ممنوعیت بر تمام یا بخشی از واردات شرکت خاطی.

در پاسخ به انتخاب رئیس‌جمهور اصلاح‌طلب سید محمد خاتمی، پرزیدنت کلینتون تحریم‌های ایران را کاهش داد. بحثی در کنگره در خصوص منقضی کردن لایحهٔ تحریم‌ها درگرفت که در آن برخی تمدید آن را ضربه زننده به روابط دوجانبه و برخی انقضایش را همچون یک امتیاز می‌دانستند. نهایتاً بحث در ۵ اوت ۲۰۰۱ پایان یافت و کنگره تحریم‌ها را تمدید کرد و رئیس‌جمهور جرج دبلیو بوش آن را امضاء کرد.[۶]

دولت احمدی‌نژاد[ویرایش]

محمود احمدی‌نژاد پس از رسیدن به ریاست جمهوری در سال ۱۳۸۴، تعلیق غنی‌سازی اورانیوم را که در خصوص آن با سه کشور اروپایی توافق شده بود برداشت، آژانس بین‌المللی انرژی اتمی عدم پایبندی ایران به توافق را به شورای امنیت سازمان ملل متحد گزارش کرد. دولت آمریکا در آن زمان به سازمان ملل فشار آورد بر ایران به دلیل برنامهٔ هسته ایش تحریم اعمال کند.[۷]

شورای امنیت سازمان ملل متحد (UNSC) قطعنامه ۱۷۳۷ شورای امنیت را در دسامبر ۲۰۰۶ , قطعنامه ۱۷۴۷ شورای امنیت را در مارس ۲۰۰۷, قطعنامه ۱۸۰۳ شورای امنیت را در مارس ۲۰۰۸, و قطعنامه ۱۹۲۹ شورای امنیت را در ژوئن ۲۰۱۰ تصویب کرد.

در ژوئن ۲۰۰۶ پرزیدنت جرج دبلیو بوش فرمان اجرایی ۱۳۳۸۲ را صادر کرد که به موجب آن دارایی‌های افراد مرتبط با برنامهٔ هسته‌ای ایران توقیف می‌شد. در ژوئن ۲۰۰۷، ایالت فلوریدای آمریکا تحریمی علیه شرکت‌هایی که با ایران و سودان تجارت کنند اعمال کرد.[۸]

در ژوئن ۲۰۱۰، مجلس سنای ایالات متحده آمریکا و مجلس نمایندگان ایالات متحده آمریکا لایحه جامع تحریم‌ها، پاسخگویی و عدم سرمایه‌گذاری ایران ۲۰۱۰ (CISADA), را که پرزیدنت اوباما در ۱ ژوئیه ۲۰۱۰ امضا کرد، تصویب کردند. این لایحه محدودیت‌ها بر ایران را شدیداً افزایش داد. این محدودیت‌ها شامل فسخ مجوز واردات از ایران برای مواردی چون فرش، پسته و خاویار بود. در پاسخ، پرزیدنت اوباما در سپتامبر ۲۰۱۰ فرمان اجرایی ۱۳۵۵۳ در مه ۲۰۱۱ فرمان اجرایی ۱۳۵۷۴ و فرمان اجرایی ۱۳۵۹۰ را در نوامبر ۲۰۱۱ صادر کرد.

دولت روحانی[ویرایش]

تحریم‌ها علیه شخص ثالث[ویرایش]

تحریم‌ها بعد از خروج آمریکا از برجام[ویرایش]

پس از اجرا شدن برجام در ۱۷ ژانویه ۲۰۱۶ تعدادی از تحریم‌های آمریکا از جمله فروش هواپیما برداشته شدند.[۲][۳] در پی تلاش آمریکا برای خروج از برجام، ایالات متحده در روز ۸ می ۲۰۱۸ (۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۷) رسماً از برجام خارج شد.[۱۶][۱۷]

  • آمریکا روز ۵ نوامبر ۲۰۱۸ (دوشنبه ۱۴ آبان ۱۳۹۷) رسماً دور جدید تحریم‌های جمهوری اسلامی ایران را اعلام کرد، پمپئو وزیر دفاع آمریکا گفت: «تحریم در زمینه‌های انرژی، بانکی، حمل و نقل و صنایع کشتی سازی می‌باشد. از زمان روی کار آمدن دولت ترامپ، ما دست به ۱۹ دور تحریم زده‌ایم که ۱۶۸ نهاد ایران را مورد هدف قرار داده‌اند. رژیم ایران میلیاردها دلار را از طریق بخش بانکی خود صرف سپاه پاسداران نموده‌است. تحریم‌های امروز ۵۰ بانک ایران، به‌علاوه فروع خارجی و داخلی وابسته به آنها را که همگام با حمایت رژیم ایران از تروریسم بین‌المللی و گسترش سلاحهای کشتار جمعی یا برآوردن زمینه‌های نقض حقوق بشر عمل می‌کنند، در بر می‌گیرند.» منوچین وزیر خزانه داری آمریکا نیز گفت: «از امروز صبح ما تحریم‌های کامل خود را علیه رژیم ایران آغاز می‌کنیم. این بخشی از ماکزیمم فشار اقتصادی بی‌سابقه‌ای است که ایالات متحده علیه بزرگترین کشور حامی تروریسم در جهان به راه انداخته‌است. تحریم‌های امروز بیش از ۷۰۰ نفر، مؤسسه، هواپیما و صنایع موشکی را شامل می‌شود، که در جای خود بخشی از بزرگ‌ترین اقداماتی است که وزارت خزانه‌داری در یک روز علیه ایران انجام داده‌است. بیش از ۳۰۰ مورد تحریم‌ها، اهداف جدیدی را در بر می‌گیرند، علاوه براین ۱۰۰ مورد دیگر نیز آنهایی هستند که قبلاً در لیست تحریمها بودند و بخاطر برجام از لیست خارج شده بودند و اکنون مجدداً در لیست قرار می‌گیرند. این تحریم‌های بسیار قدرتمند، همچنین سیستم بانکی، انرژی و کشتیرانی ایران را مستقیماً هدف قرار می‌دهد… اقدامات امروز ما همچنین شناسایی ۴۰۰ مورد، از جمله ۲۰۰ فرد و کشتی، در بخش انرژی و کشتیرانی ایران، ایران ایر، هواپیمایی ملی ایران، بیش از ۶۵ هواپیما و شناسایی حدود ۲۵۰ نفر در ارتباط با دارایی‌های بلوکه شده که در لیست ویژه ملی قرار دارند و سازمان انرژی اتمی ایران را در بر می‌گیرند. کشورهای چین، هند، ایتالیا، یونان، ژاپن، کره جنوبی، تایوان و ترکیه از معافیت موقت تحریم نفتی برخوردارند، و ایران از پول فروش نفت فقط برای داد و ستدهای انسان دوستانه و خرید کالاهایی که به‌طور دوجانبه تحت تحریم نباشند می‌تواند استفاده کند. رهبران ایران باید فوراً حمایت خود از تروریسم را متوقف کرده و به فعالیت‌های مخرب خود در منطقه پایان دهند. آنها اگر خواهان برداشتن تحریم‌ها هستند، بایستی تولید موشکهای بالستیک و مطامع هسته‌ای خود را خاتمه دهند.»[۱۸]
  • شبکه بانکی سوئیفت، ستون فقرات برای تبادلات مالی جهان، روز ۵ نوامبر ۲۰۱۸ (دوشنبه ۱۴ آبان ۱۳۹۷) گفت که خدمات بانکی خود را به چندین بانک ایران، بعد از اینکه آمریکا تحریمهای اتمی علیه تهران را تجدید کرد به حالت تعلیق درآورده است.[۱۹]استیون منوچین وزیر خزانه‌داری ایالات متحده آمریکا گفت سوئیفت دادن خدمات به بانک مرکزی ایران را قطع و نهادهای مالی ایران را لیست گذاری خواهد کرد.[۲۰]
  • شرکت امریکن اینترنشنال گروپ از فعالیت‌های تجاری خود در ایران که بایک شرکت تابعه به دست آورده بود خارج می‌شود، همچنین روز ۲ نوامبر۲۰۱۸، شرکت والیدوس هولدینگ یک شرکت بیمه در برمودا که شرکت امریکن اینترنشنال گروپ آن را به ارزش ۵٫۵۶ میلیارد دلار در ماه ژوئیه به دست آورده بود، پوشش بیمه خود را که برای شرکت‌های کشتیرانی که محموله‌ها به ایران و از ایران را تأمین می‌کردند کاهش داده‌است.[۲۱]
  • بدنبال اعلام تحریم‌های آمریکا هواپیماسازی کوماک چین روز چهارشنبه ۷ نوامبر ۲۰۱۸ فروش هواپیماهای مسافری به ایران را برای کمک به ناوگان هواپیمایی جمهوری اسلامی منتفی دانست.[۲۲]
  • روز ۸ نوامبر ۲۰۱۸ (پنجشنبه ۱۷ آبان ۱۳۹۷) دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا «فرمان اجرایی برقراری وضعیت اضطراری ملی در رابطه با ایران» را برای یکسال دیگر تمدید کرد. در متن اطلاعیه کاخ سفید آمده‌است که «روابط ما با ایران هنوز عادی نشده‌است و پروسه اجرای توافقات با ایران به تاریخ ۱۹ ژانویه ۱۹۸۱ ادامه دارد.» اشاره ترامپ به توافقنامه الجزایر است که ایران و آمریکا در پایان غائله گروگانگیری امضاء کرده بودند.[۲۳][۲۴]
  • آمریکا در آوریل سال ۲۰۱۹ کشورهایی را که همچنان به خرید نفت از ایران بعد از پایان فرصت شش‌ماهه، ادامه بدهند تهدید به تحریم کرد.[۲۵]
  • در روز چهارشنبه ۸ مه ۲۰۱۹ ( ۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۸) دونالد ترامپ، با صدور یک فرمان اجرایی صنایع فولاد، آهن، مس و آلومینیوم ایران را تحریم کرد. این فرمان به کشورهای دنیا هشدار می‌دهد که مجوز ورود فولاد و سایر فلزات ایرانی به بنادرشان «دیگر تحمل نمی‌شود.[۲۶]»
  • دفتر کنترل دارایی‌های خارجی وزارت خزانه‌داری آمریکا در روز جمعه ۱۷ خرداد ۱۳۹۸ طی بیانیه‌ای اعلام کرد که ایالات متحده آمریکا «شرکت صنایع پتروشیمی خلیج فارس» و ۳۹ زیرمجموعه و نمایندگی‌های فروش آن در خارج از ایران را در فهرست سیاه قرار داده‌است. به گفته «استیون منوشین»، وزیر خزانه‌داری آمریکا این شرکت متهم به به همکاری با سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و کمک‌رسانی مالی به این نهاد می‌باشد.[۲۷][۲۸]

در روز جمعه ۲۲ سپتامبر ۲۰۱۹ ( ۲۹ شهریور ۱۳۹۸ ) آمریکا تحریم های جدیدی علیه بانک مرکزی ایران، صندوق توسعه ملی ایران و شرکت اعتماد تجارت پارس وضع کرد.[۲۹] این در حالیست که تحریم علیه بانک مرکزی ایران از یک سال پیش شروع شده و این یک تحریم مجدد توسط آمریکا بود.[۳۰]

  • شرکت بهمن و صنایع وابسته نیز در10 اکتبر 2019 به لیست تحریم های امریکا اضافه شد [۳۱]
  • وزارت خزانه‌داری آمریکا نیز چند فرد و نهاد چینی را در ارتباط با تحریم‌های ایران در لیست تحریم‌های خود قرار داده است .به نقل از استیو منوچین:"خزانه داری آمریکا شرکت حمل و نقل «کاسکو» و شرکت نفت «کانکورد» که متعلق به چین هستند را تحت تحریم قرار داده است."[۳۲]

تحریم سپاه پاسداران[ویرایش]

آمریکا در ۸ آوریل ۲۰۱۹ سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و همهٔ افراد، سازمان‌ها و مراکزی که با آن در ارتباط هستند را تروریست معرفی کرد.[۳۳]

تحریم سازمان‌های فضایی[ویرایش]

وزارت خزانه‌داری آمریکا روز سه شنبه ۱۲ شهریور ۱۳۹۸ در بیانیه‌ای اعلام کرد که نام سازمان فضایی، مرکز تحقیقات فضایی و پژوهشگاه فضایی ایران را به فهرست تحریم‌های دفتر کنترل سرمایه‌های خارجی (اوفک) از نهادهای زیرمجموعه این وزارتخانه افزوده است.[۳۴][۳۵]

دوره‌های آموزشی تحریم شده[ویرایش]

به دلیل تحریم‌های ایالات متحده آمریکا بسیاری از وبگاه‌هایی که مطالب آموزشی عرضه می‌کنند به شهروندان ساکن ایران خدمات عرضه نمی‌کنند.[۳۶] این وبگاه‌ها عبارتند از:

  1. کورسرا[۳۷]
  2. سیسکو سیستمز[۳۸]
  3. مایکروسافت[۳۹]
  4. سیتریکس
  5. اینستراکچر

اقدامات ایران[ویرایش]

در تاریخ ۱۸ اردیبهشت سال ۱۳۹۸ روحانی رئیس جمهور ایران در اقدامی اعلام کرد که در صورت بد عهدی اروپا و آمریکا در اجرای تعهدات خود، ایران سه گام اساسی در جهت کاهش تعهدات برجامی خود خواهد برداشت.[۴۰][۴۱] در این بیانیه روحانی رئیس شورای عالی امنیت ملی به سران 5+1 اعلام کرد: به کشورهای باقیمانده در برجام ۶۰ روز برای اجرای تعهدات خود بویژه در حوزه های بانکی و نفتی فرصت داده شده، و تاکید شده است: "در هر زمان که خواسته های ما تامین شود؛ ما نیز به همان میزان اجرای مجدد تعهدات متوقف شده را از سر خواهیم گرفت، اما در غیر این صورت، جمهوری اسلامی ایران مرحله به مرحله تعهدات دیگری را متوقف خواهد کرد" این برنامه شامل سه گام اساسی میباشد.

  • گام اول: در گام اول کاهش تعهدات برجامی، توقف فروش آب سنگین و اورانیوم غنی شده و نیز عدم تعهد به تولید و نگه داری اورانیوم غنی شده ۳.۶۷ درصد تا سقف ۳۰۰ کیلوگرم و آب سنگین تا سقف ۱۳۰ تن را در دستور کار قرار می دهد.در صورت عدم اقدام از طرف مقابل پس از ۶۰ روز ایران وارد گام دوم خواهد شد.[۴۲]
  • گام دوم: توقف رعایت محدودیت‌های مربوط به سطح غنی‌سازی اورانیوم بیش از ۳.۶۷ درصد و مدرن‌سازی رآکتور آب سنگین اراک به منظور بازگشت به حالت رآکتور پیشین این مرکز، رئیس جمهور اعلام کرد که بعد از یک فرصت ۶۰ روزه دیگر در صورت عدم اجرای تعهد، ایران وارد گام سوم خواهد شد. [۴۳]
  • گام سوم:همه محدودیت‌ها درباره تحقیق و توسعه برداشته شود و سازمان انرژی اتمی تحقیق و توسعه را گسترش داده و بر روی انواع سانتریفیوژهای جدید کار کند.[۴۴][۴۵]

در تاریخ ۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۸ ایران گام نخست در کاهش تعهدات برجامی خود برداشته،[۴۶] در تاریخ ۱۶ تیر نیز گام دوم[۴۷] و در ۱۴ شهریور گام سوم را عملیاتی کرد.[۴۴]

واکنش‌ها[ویرایش]

  • در ۳۱ مرداد ۱۳۹۷ ادریس جزایری گزارشگر ویژه سازمان ملل در حوزه «تأثیر منفی اقدامات یک‌جانبه قهری» در بیانیه‌ای گفت که تحریم‌های ایالات متحده علیه ایران «ناعادلانه و زیان‌آور» هستند و به مردم عادی آسیب می‌زنند.[۴۸] وی با بیان اینکه «تحریم‌های بین‌المللی باید دارای اهداف قانونی و متناسب بوده و به شهروندان عادی آسیبی وارد نکند»، وضع دوباره تحریم‌ها پس از خروج یکجانبه آمریکا از توافق هسته ای را «غیرقانونی» خواند و گفت که «هیچ‌یک از معیارهای مذکور (در خصوص تحریم‌ها علیه ایران) رعایت نشده‌است.[۴۸][۴۹]
  • اعمال تحریم‌های جدید و واکنش‌های آمریکا باعث تنش میان ایران و آمریکا شد.در تاریخ ۵ می ۲۰۱۹ کاخ سفیداعلام کرد به دنبال "نشانه ها و هشدارهای نگران کننده و تشدید کننده" وابسته به ایران، یک ناو هواپیمابر، بمب افکن‌های B-52، آتش‌بار ضد موشکی به خاورمیانه فرستاد[۵۰].جان بولتون گفت هدف از این عمل ارسال یک پیام روشن به جمهوری اسلامی ایران که هرگونه حمله به منافع آمریکا و متحدان ما با پاسخ قاطع آمریکا مواجه خواهد شد[۵۱] ترامپ در روز یکشنبه ۱۹ می ۲۰۱۹ در توییتی ایران را تهدید مستقیم کرد.[۵۲]


جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. خبرگزاری فارس. «سیر تاریخی تحریم‌های آمریکا علیه جهان و ایران».
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ایرنا. «37 سال انتظار برای پایان تحریم‌ها؛ تیتر انتخابی رسانه‌های کره‌ای برای اجرای برجام».
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ عصر ایران. «تحریم‌ها برداشته شد؛ برجام اجرایی شد».
  4. Kessler, Glenn (18 December 2008). "U.S. Links Iranian Bank To Fifth Avenue Building". Washington Post. Retrieved 26 May 2010.
  5. Wright, Steven. The United States and Persian Gulf Security: The Foundations of the War on Terror, Ithaca Press, 2007 ISBN 978-0-86372-321-6
  6. ILSA - CRS Report for Congress
  7. "Iraq prime minister to visit Iran". Al Jazeera. 9 September 2006. Archived from the original on 18 April 2010. Retrieved 19 January 2016.
  8. "New Jersey mulls banning Iran investments". The Jerusalem Post. Associated Press. 14 June 2007.[پیوند مرده]
  9. «Wanted: Li Fangwei, Alias Karl Lee. Reward: $5 Million». time. ۳۰ آوریل ۲۰۱۴.
  10. «جریمه بی‌سابقه بزرگ‌ترین بانک فرانسه به دلیل نقض تحریم‌های آمریکا». بی‌بی‌سی. ۲ می ۲۰۱۵.
  11. «یک بانک فرانسوی به دلیل نقض تحریمها علیه ایران، یک میلیارد دلار جریمه خواهد شد». اراف ای. ۱۰ سپتامبر ۲۰۱۵.
  12. «French bank fined for violating US sanctions». ۲۰ اکتبر ۲۰۱۵.
  13. «دویچه بانک بیش از هفت میلیارد دلار جریمه و غرامت به آمریکا می‌پردازد». بی‌بی‌سی. ۲۳ دسامبر ۲۰۱۶.
  14. «U.S. Fines Deutsche Bank $258 Million for Violating Sanctions». ۵ نوامبر ۲۰۱۵.
  15. «واشینگتن به بانک‌ها و شرکت‌های اروپایی دربارهٔ اینستکس و معامله با ایران هشدار داد». euronews. ۸ مه ۲۰۱۹.
  16. "Trump Withdraws U.S. From 'One-Sided' Iran Nuclear Deal". The New York Times. Retrieved 8 May 2018.
  17. "Trump pulls US out of Iran deal". BBC News. 2018-05-08. Retrieved 2018-05-08.
  18. Press Availability With Secretary of Treasury Steven T. MnuchinShare
  19. US sanctions: SWIFT network suspends Iran banks
  20. SWIFT to Disconnect From Central Bank of Iran as Renewed Sanctions Kick In
  21. AIG Unit to Exit Iran-Related Insurance-Filing
  22. China won't sell jetliners to Iran: state aero executive
  23. Text of a Notice on the Continuation of the National Emergency With Respect To Iran
  24. تمدید فرمان ریاست جمهوری آمریکا در مورد وضعیت «اضطراری ملی در قبال ایران»
  25. «U.S. to end all waivers on imports of Iranian oil, crude price jumps». Reuters. ۲۱ آوریل ۲۰۱۹.
  26. «ترامپ صنایع فولاد، آهن، مس و آلومینیوم ایران را تحریم کرد». یورونیوز. ۸ مه ۲۰۱۹.
  27. «تحریم جدید خزانه‌داری آمریکا علیه پتروشیمی ایران». دنیای اقتصاد. ۱۷ خرداد ۱۳۹۸.
  28. «آمریکا تحریم‌های جدیدی علیه بخش پتروشیمی ایران اعمال کرد». ایرنا. ۱۷ خرداد ۱۳۹۸.
  29. «U.S. sanctions Iran's central bank, fund after Saudi oil attack». رویترز. ۲۹ شهریور ۱۳۹۸.
  30. «تحریم‌های جدید ترامپ علیه ایران یا مجلس ترحیم تحریم؟». خبرگزاری تسنیم. ۳۰ شهریور ۱۳۹۸.
  31. «تحریم صنایع خودرور سازی».
  32. «تحریم نهاد های چینی». 3مهر 1398. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  33. «Trump Designates Iran's Revolutionary Guards a Foreign Terrorist Group». The New York Times. ۸ آوریل ۲۰۱۹.
  34. «آمریکا سازمان‌های فضایی ایران را تحریم کرد». ایرنا. ۱۲ شهریور ۱۳۹۸.
  35. «آمریکا ۳ مرکز فضایی ایران را تحریم کرد». خبرگزاری تسنیم. ۱۲ شهریور ۱۳۹۸.
  36. «تحریم چند جانبه آموزش الکترونیکی توسط آمریکایی‌ها مصداق نقض حقوق بشر است».
  37. Charlie Osborne. «Coursera regrets: Students from Cuba, Iran, Sudan banned due to U.S. law».
  38. «Certification Exam Policies».
  39. «Microsoft responds to MCSE ban stories».
  40. «ایران تعهدات خود به برجام را رسما کاهش داد». ۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۸.
  41. «قدم قاطع ایران در برجام». ۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۸.
  42. «بازی دولت با راهبرد کاهش تعهدات برجامی». ۱۴ شهریور ۱۳۹۸.
  43. «گام دوم کاهش تعهدات برجامی ایران قطعاً انجام می‌شود/ احتمال تغییر یکی از اقدامات در گام دوم». ۱۰ تیر ۱۳۹۸.
  44. ۴۴٫۰ ۴۴٫۱ «'گام سوم' کاهش تعهدات ایران در برجام چیست و آیا بعد از این گام، برجامی باقی مانده؟». بی بی سی. ۱۶ شهریور ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۱۸ ژانویه ۲۰۱۳.
  45. «مفهوم گام سوم ایران در کاهش تعهدات برجامی چیست؟». ۱۴ شهریور ۱۳۹۸.
  46. «گزارش گام اول کاهش تعهدات برجامی». ۲۷ خرداد ۱۳۹۸.
  47. «فردا (16 تیر)، گام دوم کاهش تعهدات برجامی ایران». ۱۵ تیر ۱۳۹۸.
  48. ۴۸٫۰ ۴۸٫۱ «گزارشگر سازمان ملل: تحریم‌های ایران ناعادلانه و زیان‌آور هستند». رادیو فردا. ۱ شهریور ۱۳۹۷. دریافت‌شده در ۶ شهریور ۱۳۹۷.
  49. «گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل: تحریم‌های ضد ایرانی آمریکا نامشروع است». ایسنا. ۳۰ مرداد ۱۳۹۷. دریافت‌شده در ۳۰ شهریور ۱۳۹۷.
  50. «Citing Iranian Threat, U.S. Sends Carrier Group and Bombers to Persian Gulf». نیویورک تایمز. ۵ مه ۲۰۱۹.
  51. «US sends aircraft carrier and bomber task force to 'warn Iran'». BBC. ۶ مه ۲۰۱۹.
  52. «Trump threatens Iran's 'end' if it seeks fight with the US». Algiers. ۲۰ مه ۲۰۱۹.