وزارت کشور (ایران)

مختصات: ۳۵°۴۳′۱۰٫۰۶″ شمالی ۵۱°۲۴′۱۱٫۴۸″ شرقی / ۳۵٫۷۱۹۴۶۱۱°شمالی ۵۱٫۴۰۳۱۸۸۹°شرقی / 35.7194611; 51.4031889
از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از وزارت کشور ایران)
وزارت کشور
Flag of the Ministry of Interior (Iran).svg
سازمان دید کلی
بنیان‌گذاری۱۲۸۰
حوزهٔ قدرتایران
ستادساختمان وزارت کشور، خیابان فاطمی، تهران
بودجه سالانه۴۹۴ میلیارد تومان (۱۴۰۰)[۱]
وزیر مسئول
وبگاه

وزارت کشور از وزارتخانه‌های ایران است، که به اداره امور درون‌مرزی جمهوری اسلامی ایران می‌پردازد. استانداری‌ها و فرمانداری‌ها از زیرمجموعه‌های وزارت کشور محسوب می‌شوند و از مهمترین وظایف این وزارتخانه برگزاری انتخابات است. این وزارتخانه دارای ۶ معاونت است.[۲] احمد وحیدی در حال حاضر وزارت کشور را برعهده دارد. وزیر کشور اغلب جانشین فرمانده کل قوا در نیروی انتظامی و رئیس شورای امنیت کشور است.

شرح وظایف

فراهم نمودن موجبات حفظ نظم و امنیت در سراسر کشور و تأمین آزادی‌های سیاسی واجتماعی در چارچوب قانون اساسی و سایر قوانین مملکتی و اجرای سیاست عمومی دولت به منظور پیشبرد برنامه‌های اجتماعی، اقتصادی عمرانی و حفظ دستاوردهای انقلاب اسلامی با استفاده از مشارکت‌های عمومی ونظارت بر اداره امور مناطق کشور از طریق استانداران، فرمانداران و بخشداران و همچنین شناسائی و تعیین هویت افراد و رفع بحرانهای ناشی از حوادث و وقایع غیر مترقبه.[۳]

مأموریت‌ها و وظایف

  • تأمین و حفظ امنیت داخلی و استقرار نظم و آرامش در کشور و ایجاد هماهنگی بین دستگاه‌های اطلاعاتی، انتظامی و نظامی و حفاظت از مرزها.
  • تمشیت امور نیروی انتظامی.
  • تلاش در جهت تحقق و توسعه آزادی‌های سیاسی و اجتماعی در چارچوب قانون اساسی و سایر قوانین کشور و تأمین توسعه سیاسی و اجتماعی پایدار و ارتقاء سطح مشارکت عمومی.
  • زمینه‌سازی برای فعالیت مطلوب احزاب و تشکل‌های سیاسی وغیر دولتی و نظارت بر فعالیت آنها.
  • هدایت و راهبری و پشتیبانی شوراهای اسلامی و نظارت بر فعالیت آنها.
  • ایجاد نظام مطلوب تقسیمات کشوری.
  • هماهنگی و هدایت استانداران برای تحقق سیاست‌های عمومی و برنامه‌های دولت.
  • سیاست گذاری، راهبری و نظارت بر امور مربوط به اتباع و مهاجرین خارجی.
  • اجرای سیاست‌های عمومی دولت به منظور پیشبرد برنامه‌های اجتماعی، اقتصادی و عمرانی.
  • برنامه‌ریزی به منظور انجام امور انتخابات.
  • هماهنگی در جهت توسعه امور عمرانی شهرها و روستاها و هدایت و پشتیبانی فنی – اجرایی شهرداری‌ها و دهیاری‌ها و نظارت بر اجرای قوانین و مقررات مربوط به آنها.
  • برنامه‌ریزی و اعمال مدیریت در جهت رفع بحرانهای ناشی از حوادث طبیعی و سوانح غیر مترقبه.
  • شناسائی و تعیین هویت ایرانیان.[۴]

جانشین فرمانده کل قوا در نیروی انتظامی

مطابق روال مرسوم در هر دوره پس از انتخاب و استقرار دولت، در اغلب موارد رهبر جمهوری اسلامی ایران طی حکمی وزیر کشور را به جانشینی فرمانده کل قوا در نیروی انتظامی منصوب می‌کند و اختیاراتش در امور نیروی انتظامی به وزیر کشور تفویض می‌شود.[۵][۶][۷] گرچه در دولت سید محمد خاتمی، رهبر جمهوری اسلامی از تفویض جانشینی خود در نیروی انتظامی به عبدالله نوری خودداری کرد، ولی این جانشینی به عبدالواحد موسوی لاری (دومین وزیر کشور دولت خاتمی) تفویض گردید. همچنین پس از دوره وزارت مصطفی پورمحمدی این جانشینی به سیدمهدی هاشمی، سرپرست وقت وزارت کشور تفویض نشد و علی کردان در چند ماهی که وزارت کشور را در دولت نهم بر عهده داشت نیز این حکم را دریافت نکرد.[۸]

احمد وحیدی وزیر کشور دولت رئیسی در تاریخ ۱۳ شهریور ۱۴۰۰ طی حکمی از سوی رهبر جمهوری اسلامی ایران به جانشینی فرمانده کل قوا در نیروی انتظامی منصوب شد.

رئیس شورای امنیت کشور

بر اساس اصل ۱۷۶ قانون اساسی ایران، شورای امنیت کشور به عنوان شورای فرعی و زیرمجموعه شورای عالی امنیت ملی است، که در حدود قوانین و در چارچوب مصوبات شورای عالی امنیت ملی، وظایفی همچون تأمین امنیت داخلی کشور، هماهنگی بین شورای تأمین استان‌ها، هماهنگی بین نیروهای انتظامی و امنیتی در تأمین امنیت داخلی کشور و استان‌ها، تعیین چارچوب حفاظت از شخصیت‌ها (به غیر از حفاظت مربوط به شخصیت‌های عالی‌رتبه و طراز اول کشور که به عهده شورای عالی امنیت ملی است)، تعیین چارچوب صدور مجوز حمل و نگهداری سلاح و مهمات و مواد ناریه مجاز و جمع‌آوری سلاح و مهمات و تجهیزات غیرمجاز و سایر موارد مذکور در قانون یا مواردی که از سوی شورای عالی امنیت ملی بر عهده این شورا گذاشته می‌شود را بر عهده دارد. ریاست شورای امنیت کشور به عنوان یکی از شوراهای فرعی و زیر مجموعه شورای عالی امنیت ملی با رئیس‌جمهور یا فردی است که توسط رئیس‌جمهور انتخاب می‌شود. با توجه به همگرایی و تناسب اختیارات وزارت کشور با شورای امنیت کشور، وزیر کشور طی حکمی از سوی رئیس‌جمهور به ریاست شورای امنیت کشور منصوب می‌شود. سید ابراهیم رئیسی، رئیس‌جمهور ایران، در ۲۰ شهریور ماه ۱۴۰۰ طی حکمی احمد وحیدی، وزیر کشور را به عنوان رئیس شورای امنیت کشور منصوب کرد.

حوزه وزیر

حوزه وزیر، خود به هشت بخش تقسیم می‌شود که شامل دفتر وزارتی، دفتر جانشین فرماندهی کل قوا در امور ناجا، مرکز حراست، مرکز نوسازی، تحول اداری و فناوری اطلاعات، دفتر ارزیابی عملکرد و پاسخگویی به شکایات، مرکز مطالعات راهبردی و آموزش، دفتر روابط عمومی و مرکز امور اجتماعی و فرهنگی است که مرکز امور اجتماعی و فرهنگی دارای ۳ معاونت با عناوین معاونت امور اجتماعی، فرهنگی و صیانت از حقوق شهروندی، معاونت امور سازمان‌های مردم‌نهاد و معاونت امور بانوان است.[۲]

وزیران کشور جمهوری اسلامی ایران

نام نگاره دولت رئیس‌جمهور ـ نخست‌وزیر سمت انتصاب حزب سیاسی
احمد صدر حاج سید جوادی
Ahmad Sayyed Javadi.jpg
هیئت دولت موقت شورای انقلاب مهدی بازرگان وزیر ۱۳۵۷/۱۱/۲۴ نهضت آزادی
هاشم صباغیان
Hashem Sabbaghian.jpg
۱۳۵۸/۰۳/۳۰
اکبر هاشمی رفسنجانی
Akbar Hashemi Rafsanjani during a press conference, 1987.jpg
شورای انقلاب اسلامی ایران سرپرست ۱۳۵۸/۰۸/۲۶ جمهوری اسلامی
محمد رضا مهدوی کنی
Mohammad-Reza Mahdavi Kani portrait.jpg
۱۳۵۸/۱۲/۰۸ روحانیت مبارز
دولت اول محمدعلی رجایی وزیر ۱۳۵۹/۰۶/۱۹
دولت دوم محمد جواد با هنر ۱۳۶۰/۰۵/۲۶
سید کمال الدین نیک روش
Kamaleddin Nikravesh.jpg
دولت موقت مهدوی کنی ۱۳۶۰/۰۶/۱۲ مؤتلفه
دولت سوم میرحسین موسوی ۱۳۶۰/۰۸/۱۱
علی اکبر ناطق نوری
علی‌اکبر ناطق نوری1.jpg
۱۳۶۰/۹/۲۴ روحانیت مبارز
علی اکبر محتشمی پور
Ali Akbar Mohtashamipur.jpg
دولت چهارم ۱۳۶۴/۰۸/۰۶
عبدالله نوری
Abdullah Nouri.jpg
دولت پنجم اکبر هاشمی رفسنجانی ۱۳۶۸/۰۶/۰۷ روحانیون مبارز
علی محمد بشارتی جهرمی دولت ششم ۱۳۷۲/۰۵/۲۵ مستقل
عبدالله نوری
Abdullah Nouri.jpg
دولت هفتم سید محمد خاتمی ۱۳۷۶/۰۵/۲۹ روحانیون مبارز
سید مصطفی تاجزاده
Mostafa Tajzadeh 2019 2.jpg
سرپرست ۱۳۷۷/۰۳/۳۱ مجاهدین اسلامی
سید عبدالواحد موسوی لاری
Moosavi Lari 02.jpg
وزیر ۱۳۷۷/۰۴/۳۱ روحانیون مبارز
دولت هفتم
دولت هشتم
مصطفی پور محمدی
Mostafa Pourmohammadi.jpg
دولت نهم محمود احمدی‌نژاد ۱۳۸۴/۰۶/۰۲ روحانیت مبارز
سید مهدی هاشمی سرپرست ۱۳۸۷/۰۲/۲۶ مستقل
علی کردان وزیر ۱۳۸۷/۰۵/۱۵
کامران دانشجو
Kamran Daneshjoo.jpg
سرپرست ۱۳۸۷/۰۸/۱۴ چکاد آزاداندیشان
صادق محصولی
Sadegh Mahsooli 01.jpg
وزیر ۱۳۸۷/۱۰/۰۴ مستقل
مصطفی محمدنجار
Mostafa Mohammad-Najjar.JPG
دولت دهم ۱۳۸۸/۰۶/۱۲ نظامی
عبدالرضا رحمانی فضلی
عبدالرضا رحمانی فضلی.jpg
دولت یازدهم حسن روحانی وزیر ۱۳۹۲/۰۵/۲۴ مستقل
دولت دوازدهم ۱۳۹۶/۰۵/۲۹
احمد وحیدی
Vahidi ahmad.jpg
دولت سیزدهم سید ابراهیم رئیسی وزیر ۱۴۰۰/۰۶/۰۳ نظامی

معاونت‌ها

وزارت کشور ایران از ۶ معاونت تشکیل شده‌است که اسامی این معاونت‌ها و زیرمجموعه‌هایشان به شرح زیر است:[۲]

  • معاونت امنیتی و انتظامی
    • دفتر امور امنیتی
    • دفتر امور انتظامی
    • دفتر امور اتباع و مهاجرین خارجی
    • دفتر امور مرزی
  • معاونت سیاسی
    • دفتر امور سیاسی
    • دفتر انتخابات
    • دفتر تقسیمات کشوری
  • معاونت اجتماعی
    • معاونت توسعه سرمایه اجتماعی و ساماندهی سواحل دریای
    • معاونت امور آسیب‌ها و مسائل اجتماعی
    • معاونت مشارکت‌های اجتماعی
    • دبیرخانه شورای اجتماعی کشور
    • مدیریت ارزیابی عملکرد دستگاه‌ها و نهادها
  • معاونت هماهنگی امور عمران، توسعه شهری و روستایی
    • سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌ها
    • دفتر فنی
    • دفتر حمل‌ونقل و دبیرخانه شورای‌عالی هماهنگی ترافیک شهرهای کشور
    • دفتر امور شوراها و شهرداری‌ها
  • معاونت برنامه‌ریزی، توسعه منابع و امور اقتصادی
    • اداره کل توسعه منابع انسانی
    • دفتر برنامه‌ریزی و بودجه
    • دفتر هماهنگی امور اقتصادی استانداری‌ها
    • اداره کل امور مالی
    • اداره کل رفاه و پشتیبانی
  • معاونت امور حقوقی، مجلس و بین‌الملل
    • دفتر امور حقوقی
    • دفتر امور مجلس
    • دفتر امور بین‌الملل

ساختمان وزارت کشور

از پایان سال ۱۳۵۹ وزارت کشور از ساختمان پیشین خود در خیابان بهشت به ساختمان وزارت کشور (ساختمان کنونی) در میدان فاطمی منتقل شد.[۹]

منابع

  1. «بودجه وزارت کشور در سال ۱۴۰۰ چقدر است؟». خبرگزاری دانشجو. ۱۵ آذر ۱۳۹۹.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۹ مارس ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۲۴ آوریل ۲۰۱۳.
  3. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۸ مه ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۲۴ آوریل ۲۰۱۳.
  4. http://www.moi.ir/Portal/Home/Default.aspx?CategoryID=7fc03d4f*e21e*483a*a9d2*20b86c8a2674[پیوند مرده]
  5. وزیر کشور جانشین فرماندهی کل قوا در امور نیروی انتظامی شد
  6. پاسخ نامه وزیر کشور
  7. حدود اختیارات وزارت کشور دربارهٔ نیروهای انتظامی
  8. صادق محصولی جانشین فرمانده کل قوا در نیروی انتظامی شد
  9. «فاطمی؛ شهید گمنام/ خیابانی بنام تنها یار مصدق که اعدام شد». تارنمای تاریخ ایرانی. ۲۲ آبان ۱۳۹۱. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۱ ژوئیه ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۲۵ اسفند ۱۳۹۳.

پیوند به بیرون

جستارهای وابسته