این صفحه یک درگاه برگزیده است.

درگاه:خوراک

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

صفحه اصلی   موضوعات   درگاه‌ها و پروژه‌ها

درگاه خوراک

Foodlogo.svg
Foods.jpg

خوراک خوردنی‌ای است که در جوامع متفاوت به صورت خام و دست‌نخورده، تغییریافته یا نیمه‌تغییریافته برای مصرف آماده می‌شود. خوراک می‌تواند منشاء حیوانی یا گیاهی (و یا گاهی معدنی) داشته باشد، و برای رفع نیاز تغذیه یا لذت بردن مصرف شود. در گذشته جمع‌آوری خوراک به شیوهٔ شکار یا چیدن میوه انجام می‌گرفت، ولی امروزه تهیهٔ آن بیشتر با استفاده از مهارت‌های کشاورزی، دام‌پروری، و ماهی‌گیری صورت می‌گیرد. عادات غذایی در فرهنگ‌های گوناگون مختلف است. اکثر جوامع با توجه به سنن و رسومشان رسم‌های مخصوصی برای آشپزی و اولویت‌های غذایی‌شان دارند. بسیاری از فرهنگ‌ها غذاهای خود را توسط روش‌های تدارک، شیوه‌های آشپزی، و تهیه غذا متنوع ساخته‌اند. نیاز انسان به غذا یکی از احتیاجات ذاتی یا فیزیولوژیک است که مهم‌ترین عامل بقای زندگی و طول عمر می‌باشد. احتیاج به غذا دائمی است و ارگانیسم را مجبور می‌کند تا برای بدست آوردن غذا و رفع گرسنگی کوشش کند.تغذیه صحیح رشد را میسر می‌سازد، به تندرستی و طول عمر می‌انجامد و با تأثیر بر روی مغز و روان سبب رشد فکری می‌گردد.غذای انسان باید شامل پروتئین‌ها، چربی‌ها، کربوهیدرات‌ها، مواد معدنی، ویتامین و آب باشد تا رشد و سلامت یاخته‌های بدن تأمین شود. آشپزی عمل آماده‌کردن مواد غذائی برای مصرف است. این اصطلاح معمولاً به معنی محدودتری به کار می‌رود، که اعمال گرما به غذا برای تغییر شیمیایی طعم، بافت، ظاهر، یا خواص غذایی آن است. وقتی انسان در هزاران سال پیش آتش را کشف کرد،آشپزی ویژگی فرهنگی بسیار رایجی شد.
اکثر خوراک‌ها منشاء گیاهی (همچون میوه‌ها، سبزیجات، صیفی‌جات، غلات و دانه‌ها) و جانوری (مانند گوشت، شیر و فراورده‌های آن، تخم‌مرغ و عسل) دارند. با این وجود برای تهیهٔ غذا از گروه‌های دیگری همچون قارچ‌ها و باکتری‌ها (سرکه، ماست، پنیر و …) نیز استفاده می‌شود. به جز مواد آلی، مواد معدنی همچون نمک و آب نیز مورد استفاده قرار می‌گیرند.

نوشتار برگزیده

Pound layer cake.jpg

کیک یکی از انواع شیرینی‌هاست که منشأ اروپایی دارد. اگرچه به باور باستان‌شناسان این خوراک از زمان‌های باستان وجود داشته‌است، اما تصوری که از کیک امروزی وجود دارد و سه ویژگیِ شیرین بودن، سبکی و بافت اسفنجی را در ذهن مجسم می‌کند، نوعی شیرینی‌است که از اواسط قرن هیجدهم بوجود آمده‌است. آرد، شکر، تخم مرغ و کره چهار ماده‌ای هستند که بیش از مواد دیگر در کیک بکار برده می‌شوند. کیک‌ها به طورکلی به دو گروه بزرگ غیرچرب یا کیک‌های اسفنجی و چرب یا کیک‌های کره‌ای تقسیم می‌شوند. تفاوت کیک‌های کره‌ای با کیک‌های اسفنجی در اینست که برخلاف کیک‌های اسفنجی حباب داخل این نوع کیک در اثر وارد کردن هوا توسط بهم زدن شکر و تخم مرغ بوجود نیامده‌است بلکه عامل اصلی در بوجود آمدن حباب در این نوع کیک‌ها، ایجاد گاز در داخل کیک، بخاطر استفاده از یک عامل ورآورنده نظیر بیکینگ پودر است. در این نوع کیک‌ها آرد و کره به مقدار بسیار بیشتری نسبت به کیک‌های اسفنجی بکار برده می‌شود و بافت متراکمی دارند، به همین علت گازی که در داخل کیک بوجود می‌آید قادر به بیرون آمدن از درون کیک نیست و بصورت حباب در داخل کیک باقی می‌ماند.

سرآشپز

Jean Anthelme Brillat-Savarin.jpg

ژان آنتلم بریا ساوارن قانون‌گذار و سیاست‌مدار فرانسوی بود. او از برای باورهای اپیکوری‌اش و دانش خوراک‌شناسی نامدار است. او در خانواده‌ای قانون‌دان زاده‌شد. او در آغاز در دیژون قانون، شیمی و پزشکی آموخت. در رخداد انقلاب فرانسه به انقلابیون پیوست و از برای سخنرانی‌های عمومیش شهرت داشت. پس از چندی ناچار به سوئیس، هلند و سرانجام آمریکا پناهنده‌شد و در آمریکا به آموزش زبان فرانسوی و ویولن پرداخت. سپس در روزگار دیرکتوار فرانسه در ۱۷۹۷ بدین کشور بازگشت و به ریاست دادسرا رسید و این پیشه را تا هنگام بازنشستگی داشت. او چندین اثر در زمینه قانون و اقتصاد سیاسی نوشت. او اگرچه با عشق بی‌گانه نبود ولی مجرد ماند. کار نامی او فیزیولوژی چشایی است که در ۱۸۲۸ دو ماه پیش از مرگ او به چاپ رسید.

آیا می‌دانستید؟

عسل مهم‌ترین منبع مواد قندی شناخته شده‌است و پانزده نوع قند دارد که مهم‌ترین آنها فروکتوز، گلوکز و ساکاروز است. در مجموع یک کیلوگرم عسل ۳۲۵۰ کالری حرارت و انر‍‍‍‍‍ژی دارد.

آیا می‌دانستید... عسل

  • ... در فرآورده‌های ضد سرفه بطور مستقیم و غیرمستقیم استفاده می‌شود.
  • ... ضد آسم است.
  • ... با اینکه بسیار شیرین است، برای دندان‌ها و لثه مضر نیست،
  • ... دستگاه گوارش را پاک می‌سازد و ضد اسهال است.
  • ... ضد زخم معده و دستگاه گوارش است.
  • ... در مسمومیت‌های غذایی، دستگاه گوارش را پاک می‌سازد.
  • ... در بیماری‌های کبدی مصرف آن مفید است
  • ... خواب‌آور است و به مبتلایان به بیماری کم‌خوابی توصیه می‌شود که قبل از خواب چند قاشق مرباخوری عسل میل کنند.
  • ... برای رفع کم‌اشتهایی مفید است
  • ... جریان خون را در بدن بهبود می‌بخشد.
  • ... به رشد عضلات کمک می‌کند
  • ... گرفتگی مویرگ‌ها را باز می‌کند و برای عروق بسیار مفید است.
  • ... چین و چروک و فرورفتگی‌های پوست را می پوشاند و پوست را لطیف می‌کند.
  • ... دارای خاصیت بسیار قوی ضد میکروبی است

گروه‌های اصلی

خوراک‌ها را معمولاً به گروه‌های زیر تقسیم می‌کنند:

نگارهٔ برگزیده

Raspberries05.jpg

رَزبری، میوه خوراکی چندین گونه گیاه در تیره گلسرخیان است. از دیگر گیاهان این تیره می‌توان تمشک را نام برد. رزبری‌ها گیاهانی دیرپا با ساقهٔ چوبی هستند.

رزبری‌ها ارقامی تجاری هستند و در کشاورزی بعضی کشورها مانند روسیه، صربستان، ایالات متحده آمریکا، لهستان نقش دارند. از آنها برای تولید پوره، مربا، آب‌میوه، و خشکبار نیز استفاده می‌شود. برگ‌های این گیاهان نیز به شکل دم‌نوش استفاده می‌شود. تا این اواخر بیشتر رزبری‌ها میوه‌ای سرخ داشتند و دورگه‌هایی از Rubus idaeus و Rubus strigosus بودند. اکنون رزبری‌های ارغوانی و رزبری‌های طلایی یا سفید نیز در حال رایج شدن هستند.

گفتار برگزیده

چای در ایران نقش شراب را در فرانسه دارد."مثل فرانسه که شراب سرخ در مراسم مختلف از جشن ازدواج گرفته تا کنار میز غذا حضور دارد، چای هم در بیشتر لحظات زندگی ایرانی‌ها حاضر است.
رزماری کیوی یروی

دستور پخت

کتاب آشپزی

کتاب آشپزی ویکی‌کتاب
مجموعه‌ای از دستورهای آشپزی از سراسر جهان

آشپزی ایرانی

Kababi alborz2.jpg

کباب برگ نوعی از کباب‌های ایرانی است. کباب برگ ممتاز را از گوشت لخم گوسفند یا مغز ران گوساله تهیه می‌کنند، معمولاً کباب برگ با چلو خورده می‌شود. کباب برگ از آن دسته غذاهای ایرانی است که بیشتر در خارج از منزل در چلوکبابی‌ها صرف می‌شود. مشهور است که بهترین چلوکباب‌های ایران در شهرهای تبریز، مشهد و تهران و اصفهان عرضه می‌شود.

نوشتارهای برگزیده

سراسرنما

Maquereau fumé Luc Viatour edit.jpg

ماهی دودی یک محصول سنتی در برخی کشورها است که با استفاده از شور کردن ماهی به روش مخلوط و سپس دود سرد تهیه می‌شود.

رده‌ها

در دیگر پروژه‌های ویکی‌مدیا

حافظهٔ نهان سرور را پاکسازی کنید