بیژن الهی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
بیژن الهی
زادروز ۱۶ تیرماه ۱۳۲۴، تهران
درگذشت ۱۰ آذر ۱۳۸۹ (۶۵ سال)
تهران
علت مرگ عارضه قلبی
آرامگاه روستای بیجده‌نو، مازندران[۱]
ملیت ایرانی
پیشه شاعر، مترجم و نقاش
همسر ژاله کاظمی
غزاله علیزاده
فرزندان سلمی

بیژن الهی شیرازی[۲] (زادهٔ تیر ۱۳۲۴ – درگذشتهٔ ۱۰ آذر ۱۳۸۹ در تهران) شاعر، مترجم و نقاش ایرانی بود.

زندگی‌نامه[ویرایش]

بیژن الهی در تیرماه ۱۳۲۴ در چهارراه حسن‌آباد به دنیا آمد. او در نوجوانی در کلاس‌های نقاشی جواد حمیدی شرکت کرد.

الهی با دعوت فریدون رهنما نخستین شعرش را در شمارهٔ آبان ماه ۱۳۴۳ مجلهٔ طرفه به چاپ رساند. پس از آن با اسماعیل نوری‌علا در انتشار مجلهٔ جزوهٔ شعر همکاری کرد. برخی از ترجمه‌های او در مجلهٔ اندیشه و هنر منتشر شده‌اند.[۳] او از شاعران شعر موج نو و شعر دیگر بود.

او در عصر سه‌شنبه ۱۰ آذر ۱۳۸۹ در ۶۵ سالگی در تهران بر اثر عارضه قلبی درگذشت.[۴]بنا بر وصیتش بر سنگ گور او هیچ نامی هک نشد.[۵]

از نگاه دیگران[ویرایش]

بیژن الهی مال این زمانه نبود. از جنس اولیا بود. این که با شمار اندکی از دوستان نشست و برخاستی می‌کرد و سخنی می‌گفت، همه از سر لطف بود. وگرنه او نه هم‌سخنی داشت و نه هم‌دمی. سخت‌تنها بود و پوست کلفتی هم نداشت که با بی‌رحمی زمانه دست و پنجه نرم کند. گاهی شکایتی می‌کرد، اما فقط درد دلی بود.

— جعفر مدرس صادقی، نشریه الکترونیکی سه پنج[۶]

در امروز ما بیژن، همیشه فردا بود. فردای او از گذشته‌های دور می‌آمد؛ و دیروزهای دور، گاهی که شاعر پس‌فردا می‌شد، وقتی که فردا را از میان برمی‌داشت و به گذشته‌های دورتر می‌برد؛ و در این معامله غبار از گذشته برمی‌داشت، مادر لغت می‌شد؛ که می‌برید، و می‌ساخت. یک «نئولوگ» عاشق، عاشق لوگوس.

انتشار جزوهٔ نهم برای موج نوئی‌ها حکم یک «دور قدرت نمائی» (tour de force) را داشت و، بنظر من، آنکه در میان ما بیش از همه برجهیده و چهره ای شگفت از خود نشان می‌داد بیژن بود که هنوز فکر می‌کنم بهترین کارهایش را همان‌جا عرضه کرده بود؛ با شعرهائی همچون «تراخم» (همراه تقدیم نامچه ای اینگونه: برای خودم و مسعود [کیمیائی])، «طاعون»، «سل» و «گلیلی در پردهٔ خون (شبانه)».

— اسماعیل نوری‌علاء، نشریه الکترونیکی سه پنج[۸]

«او شاعر نوآوری بود. یک جستجوگر شعر بود و با آنچه داشت هرگز راضی نمی‌شد. هر راهی که می‌رفت و هر کاری که می‌کرد، برای این بود که گونه‌های شعر خودش را نوتر کند.»

«او به عالم عشق به معنای عرفانی اش راه یافت و ترجمه‌های خوبی از شعرهای منصور حلاج ارائه کرد.»

«او زبان فرانسه را خوب می‌دانست. قصدش از پژوهش در شعر فرانسه، بیشتر آموختن بود تا ترجمه کردن ولی دید که ترجمه شعر هم زمینه‌ای است برای تمرین سرودن.»

کتاب‌شناسی[ویرایش]

تألیف[ویرایش]

ترجمه[ویرایش]

پیرامون آثار بیژن الهی[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. «رادیو زمانه | خبر اول | ادبیات | بیژن الهی به خاک سپرده شد». بازبینی‌شده در 2017-10-30. 
  2. «بیژن الهی شیرازی». بازبینی‌شده در 2017-10-30. 
  3. «نقاشی: تندیس بیژن الهی». تندیس (داریوش اسدی کیارس), 7 اسفند 1387. 
  4. News, پایگاه خبری تحلیلی فردا | Farda. «بیژن الهی درگذشت». بازبینی‌شده در 2017-10-30. 
  5. «خاکسپاری پرسکوت بیژن الهی در مرزن‌آباد». بازبینی‌شده در ۲۰۱۷-۱۰-۳۰. 
  6. «تو که رفتي، اما ما چه کنيم؟ | نشريه الكترونيكی سه پنج». بازبینی‌شده در 2017-11-23. 
  7. داریوش معمار. «بیژن، همیشه فردا بود»روزنامه شرق. ۱۰ تیر ۱۳۹۲.
  8. «يک سال با بيژن اللهی و جزوهء شعر | نشريه الكترونيكی سه پنج». بازبینی‌شده در 2017-11-23. 
  9. «بیژن الهی، شاعر، مترجم و نقاش درگذشت». بازبینی‌شده در 2017-11-23. 

پیوند به بیرون[ویرایش]