محمود کیانوش

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
محمود کیانوش
محمود کیانوش
Mahmoud Kianoush.jpg
زادهٔ۱۲ شهریور ۱۳۱۳ ‏(۸۶ سال)
مشهد
محل زندگیساکن انگلستان از ۱۹۷۵
ملیتایرانی
تحصیلاتفارغ‌التحصیل رشته زبان انگلیسی
محل تحصیلدانشگاه تهران
پیشهمحقق، شاعر، نویسنده و مترجم
آثاراز بالای پله چهلم
دورهمعاصر
دیناسلام
همسر(ها)پری منصوری (درگذشته ۱۳۹۹)
فرزندان۲

محمود کیانوش (زاده ۱۲ شهریور ۱۳۱۳ در مشهد)[۱] محقق، شاعر و نویسنده معاصر است. گستره آثار او علاوه بر شعر و داستان، زمینه‌های دیگری چون ترجمه، نقد ادبی و داستان‌های کودکان را در بر می‌گیرد. بر همه اینها باید آثار روزنامه‌نگاری وی را نیز افزود.[۲]

زندگی‌نامه[ویرایش]

محمود کیانوش در شهریور ۱۳۱۳ در مشهد زاده شد. او در نوجوانی اوّل به شعر گفتن و بعد به نوشتن داستان کوتاه پرداخت و با تشویق معلّم به این کار ادامه داد و اوّلین داستان او در مسابقه داستان‌نویسی دانش آموزان سراسر کشور برندهٔ مقام اوّل شد. پس از پایان دورهٔ اوّل متوسّطه وارد دانشسرای مقدّماتی شد و پس از آن معلم و سپس مدیر مدرسه در یکی از روستاهای اطراف تهران شد. او از پیشگامان شعرهای منثور آهنگین است و مجموعهٔ شعرهای آهنگینش با عنوان «شکوفهٔ حیرت» (۱۳۳۴–۱۳۳۸) انتشار یافت. پس از آن در رشتهٔ زبان و ادبیات انگلیسی در دانشگاه تهران به ادامهٔ تحصیل پرداخت و لیسانس گرفت. اوّلین ترجمهٔ او به صورت کتاب، رمان «به خدایی ناشناخته» اثر جان اشتاین بک است که در سال ۱۳۳۶ منتشر شد. کیانوش مدتی عضو هیئت تحریریه و همچنین سردبیر مجلّهٔ «صدف» و چهار دوره هم سردبیر مجلّهٔ «سخن» بود. او با وجود رنجوری تن، بیماری همسر، با روحی شاداب، هنوز هم با تلاش پیگیر در سنّ هشتاد و دو سالگی در زمینه‌های گوناگون به نوشتن ادامه می‌دهد و به دو زبان فارسی و انگلیسی می‌نویسد و تا به حال سه کتاب او توسط یک ناشر انگلیسی منتشر شده‌است. کیانوش هم‌اکنون در لندن با همسرش پری منصوری که نویسنده و مترجم است، زندگی می‌کند. آن‌ها دو فرزند به نامهای کاوه و کتایون دارند.[۲]

آثار[ویرایش]

شمار آثار کیانوش از ۸۰ فزون‌تر است. از مهم‌ترین آثار وی می‌توان این عناوین را براساس کتابخانه ملی ایران[۳] نام برد:[۴]

شعر[ویرایش]

Kianoosh small.jpg
  • شبستان (۱۳۴۰) (یک شعر بلند)
  • ساده و غمناک (۱۳۴۱) (مجموعۀ شعر)
  • شکوفۀ حیرت (۱۳۴۳) (مجموعۀ شعر)
  • شباویز (۱۳۴۴) (یک شعر بلند)
  • ماه و ماهی در چشمۀ باد (۱۳۴۷) (مجموعۀ شعر)
  • آب‌های خسته (۱۳۴۹) (مجموعۀ شعر)
  • قصیده‌ای برای همه (۱۳۴۹) (یک شعر بلند)
  • از پنجرۀ تاج‌محلّ (۱۳۵۰) (مجموعۀ شعر، با نام مستعار پرادیپ اوما شانکار)
  • به انسان، امّا برای خرخاکی‌ها، یونجه‌ها، و کلاغ‌ها (۱۳۵۱) (مجموعۀ شعر)
  • در خرگاه شب (۱۳۵۳) (مجموعۀ غزل، هر غزل با حاشیه‌ای مشروح. این کتاب ابتدا به مرور در هفته‌نامۀ «نیمروز» در لندن انتشار یافت.)
  • من مردم هستم (۱۳۵۷) (یک شعر بلند)
  • کتاب دوستی (۱۳۶۷) (مجموعۀ شعر)
  • کجاست آن صدا؟ (۱۳۷۰) (یک شعر بلند)
  • ناگهان انسان و زمینش (۱۳۸۱) (یک شعر بلند)
  • با نگاهی دیگر (۱۳۸۹) (مجموعۀ رباعی‌ها)
  • ای آفتاب ایران (۱۳۹۲) (مجموعۀ شعر)
  • پرنده‌ها و انسان (مجموعۀ شعر، این کتاب ترجمۀ فارسی «Of Birds and Men» است که در لندن منتشر شده بود. ترجمۀ فارسی در سوئد انتشار یافت.)

رمان[ویرایش]

  • مرد گرفتار، تهران: سازمان کتاب‌های جیبی، ۱۳۴۳؛ تجدید چاپ، تهران: انتشارات فرهنگ جاوید، به‌زودی.
  • برف و خون (با اسم مستعار دیگنو دِه آلابنتزا)، تهران: آگاه، ۱۳۵۶.
  • حرف و سکوت، تهران: فاروس، ۱۳۵۸؛ تجدید چاپ، تهران: فرهنگ جاوید، ۱۳۹۹.
  • غوّاص و ماهی، ت‍ه‍ران‌: ش‍ب‍اه‍ن‍گ‌، ۱۳۶۸؛ تجدید چاپ، تهران: فرهنگ جاوید، به‌زودی.
  • در آفاق نفس، ت‍ه‍ران‌: س‍روش‌، ۱۳۸۲.
  • باغی در کویر، تهران: آفرینش‏‫، ۱۳۸۶.‬‬
  • این آقا کی باشند؟، تهران: مروارید‏‫، ۱۳۸۹.‭‬
  • اسم نمی‌خواهد (حدیث نفس)، تهران: فرهنگ جاوید، به‌زودی.
  • آی، زندگی!، تهران: فرهنگ جاوید، به‌زودی.
  • سفر شک و سؤال، تهران: فرهنگ جاوید، به‌زودی.

داستان کوتاه[ویرایش]

  • غصّه‌ای و قصّه‌ای، ت‍ه‍ران‌: سازمان کتاب‌های پرنده آبی‏‫، ۱۳۴۴؛ تجدید چاپ، تهران: فرهنگ جاوید، به‌زودی.
  • در آن‌جا هیچ‌کس نبود، تهران: زوار‏‫، ۱۳۴۵.‬
  • آینه‌های سیاه، تهران: انتشارت نیل، ۱۳۴۹.
  • و بلا آمد و شفا آمد، تهران: بی‌نا، ۱۳۵۲.
  • در طاس لغزنده، ت‍ه‍ران‌: آب‍ان‍گ‍اه‌، ۱۳۷۹.

نمایشنامه[ویرایش]

  • از خون سیاوش، ت‍ه‍ران‌: ق‍طره‌، ۱۳۸۴.
  • علامت سؤال، تهران: قطره‏‫، ۱۳۸۸.‬‬

رمان و داستان کوتاه برای کودک و نوجوان[ویرایش]

  • آدم یا روباه (رمان)، تهران: بی‌نا، ۱۳۴۸.
  • از بالای پلۀ چهلم (مجموعۀ داستان کوتاه)، تهران: اندیشه، ۱۳۵۶.
  • دهکدۀ نو (مجموعۀ داستان کوتاه)، ت‍ه‍ران‌: اشرفی‏‫، ۱۳۵۷.‬
  • از کیکاووس تا کیخسرو (بازنویسی سه داستان سهراب، سیاوش، و فرود از شاهنامۀ فردوسی)، بی‌جا: بی‌نا، بی‌تا.
  • حمّامی‌ها و آب‌انباری‌ها، بی‌جا: بی‌نا، بی‌تا.
  • خودنویس آبی و گل سرخ (رمان)، تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، ۱۳۹۲.

نقد ادبی[ویرایش]

  • بررسی شعر و نثر فارسی معاصر (مجموعه مقالات)، تهران: مانی، ۱۳۵۳.
  • ن‍ظم‌، ف‍ض‍ی‍ل‍ت‌ و زی‍ب‍ای‍ی‌ (ت‍أم‍لات‍ی‌ در ه‍ن‍ر و ادب‍ی‍ات‌)، ت‍ه‍ران‌: آگ‍اه‌‏‫‬، ۱۳۶۹.
  • زن و عشق در دنیای صادق هدایت و نقدی تحلیلی و تطبیقی بر بوف کور، لوس آنجلس: شرکت کتاب‏‫، ۱۳۸۲؛ تهران: فرهنگ جاوید، به‌زودی.
  • بردار این‌ها را بنویس، آقا!، تهران: فرهنگ جاوید، ۱۳۹۹.
  • شعر فارسی در غربت

ترجمه‌ها[ویرایش]

  • به خدای ناشناخته، جان استاین‌بک، تهران: آبشار، ۱۳۳۶.
  • زن‍ی‌ ک‍ه‌ گ‍ری‍خ‍ت‌، دی. اچ. لارنس، تهران: آبشار، ۱۳۳۷.
  • س‍رزم‍ی‍ن‌ و م‍ردم‌ ژاپ‍ن‌، ژوزف‍ی‍ن‌ وآن‌، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب‏‫، ۱۳۴۲.
  • س‍ی‍ر روز در ش‍ب‌، یوجین اونیل، سازمان کتاب‌های پرنده آبی‏‫‏‏، ۱۳۴۴؛ چاپ دوم: تهران: اشرفی‏‫‏‏، ۱۳۵۷؛ چاپ سوم، تهران: فرهنگ جاوید، به‌زودی.
  • پ‍روان‍ه‌ه‍ای‌ س‍پی‍د: چهل‌وچهار اثر از بیست‌وسه نویسنده بزرگ جهان، تهران: آذر‏‫، ۱۳۴۵.
  • ع‍ش‍ق‌ در م‍ی‍ان‌ ک‍وم‍ه‌ه‍ای‌ ی‍ون‍ج‍ه‌، دی‌. اچ‌. لارن‍س‌، تهران: اشرفی، ۱۳۴۵.
  • م‍ال‍ون‌ م‍ی‌م‍ی‍رد، ساموئل بکت، نیل‏‫‏‏، ۱۳۴۷؛ تجدید چاپ، تهران: فرهنگ جاوید، ۱۳۹۹.
  • خانه برناردا آلبا، فدریکو گارسیا لورکا، تهران: نیل، ۱۳۴۸؛ چاپ دوم: تهران: اف‍راز، ۱۳۸۵؛ چاپ سوم: تهران: قطره‏‫، ۱۳۸۸.
  • داستان یک پولی، برتولت برشت، ترجمه هوشنگ پیرنظر، ترجمه اشعار از محمود کیانوش، تهران: نیل‏‫‏‏‏، ۱۳۴۹؛ تجدید چاپ، تهران: فرهنگ جاوید، به‌زودی.
  • آن‌ها زنده‌اند، آثول فوگارد، تهران: بی‌نا، ۱۳۵۰، تجدید چاپ، تهران: قطره‏‫، ۱۳۸۸.
  • میمون گلی کوچولو، کارلو کلودی، اندیشه، ۱۳۵۰.
  • ب‍چ‍ه‌ه‍ای‌ ع‍م‍وت‍ام‌، ریچارد رایت، نیل، ۱۳۵۱؛ تجدید چاپ، تهران: انتشارات وال، به‌زودی.
  • در انتظار بربرها، کنستانتین کاوافی، تهران: انتشارات زمان، ۱۳۵۱.
  • ب‍ازگ‍ش‍ت‌ ب‍ه‌ زادب‍وم‌، امه سزر، تهران: آگاه‫، ۱۳۵۴.
  • سلام و خداحافظ، آثول فوگارد، تهران: بی‌نا، ۱۳۵۵؛ تجدید چاپ: تهران: قطره‏‫، ۱۳۸۸.
  • ب‍رف‌ و خ‍ون‌، دی‍گ‍ن‍وه‌ آل‍اب‍ان‍ت‍زا، تهران: آگاه‏‫، ۱۳۵۶.
  • سی‌زوئه بانسی مرده است، آثول فوگارد، تهران: بنگاه نشر اندیشه‏‫، ۱۳۵۶؛ چاپ دوم: تهران: قطره‏‫، ۱۳۸۸.
  • جلاد، پر لاگرکویست، تهران: آگاه، ۱۳۵۷؛ تجدید چاپ، تهران: فرهنگ جاوید، به‌زودی.
  • ه‍اوائ‍ی‌: گ‍وه‍ر اق‍ی‍ان‍وس‌ آرام‌، اسکار لوئیس، تهران: ش‍رک‍ت‌ ان‍ت‍ش‍ارات‌ ع‍ل‍م‍ی‌ و ف‍ره‍ن‍گ‍ی‌، ۱۳۷۳.
  • خ‍ن‍ده‌ ن‍ی‍ش‍ت‍ر: داس‍ت‍ان‌ه‍ای‌ طن‍زآم‍ی‍ز از ن‍وی‍س‍ن‍دگ‍ان‌ ج‍ه‍ان‌‏ (گزیده و ترجمه)، تهران: زلال‏‫، ۱۳۷۴.
  • ش‍ع‍ر ب‍ه‌ ش‍ع‍ر: اش‍ع‍اری‌ از ش‍اع‍ران‌ ج‍ه‍ان‌ (گردآوری)، ک‍ان‍ون‌ پ‍رورش‌ ف‍ک‍ری‌ ک‍ودک‍ان‌ و ن‍وج‍وان‍ان‌، ۱۳۸۰.
  • مرگ و دختر، آریل دورفمن، تهران: فرهنگ جاوید، ۱۳۹۷.

منابع[ویرایش]

  1. [۱]
  2. اندر حکایت عصیان و ادای عصیان، نقد آثار داستانی محمود کیانوش
  3. «کتاب‌شناسی محمود کیانوش براساس کتابخانه ملی ایران است».
  4. نمونه نثر و فهرست مهمترین آثار محمود کیانوش