رضا امیرخانی
رضا امیرخانی | |
|---|---|
 | |
| زاده | ۲۷ اردیبهشت ۱۳۵۲ (۵۳ سال)[۱] تهران |
| پیشه | نویسنده، منتقد، دبیر |
| ملیت | ایرانی |
| تحصیلات | مهندسی مکانیک |
| دانشگاه | دانشگاه صنعتی شریف |
| سبک(های) نوشتاری | رمان |
| فرزند(ان) | ۲ |
| وبگاه | |
رضا امیرخانی (زادهٔ ۲۷ اردیبهشت ۱۳۵۲ در تهران) نویسنده و منتقد ادبی ایرانی است. او مدتی رئیس هیئت مدیره انجمن قلم ایران بود.[۲] وی تاکنون آثار گوناگونی در قالب داستان، داستانک، سفرنامه و مقالات تحلیلی و اجتماعی نگاشته است. برخی از آثارش به زبانهای روسی، اندونزیایی، عربی، اردو و ترکی استانبولی ترجمه شده است.[۳][۴]
زندگی
[ویرایش | اشتراکگذاری]رضا امیرخانی در سال ۱۳۵۲ در تهران زاده شد. پدرش محمدعلی کارخانهدار بود.[۵][۶] کودکیاش را در محله ۲۵ شهریور تهران سپری کرد. دوره ابتدایی را در دبستان بهرستگان و دوره راهنمایی و دبیرستان را در دبیرستان سمپاد علامه حلی تهران گذراند و در سال ۱۳۷۰ وارد دانشگاه صنعتی شریف شد و به دریافت دانشنامه مهندسی مکانیک نائل آمد.[۷]
امیرخانی در سال ۱۳۷۱ و پیش از بیست سالگی گواهینامه خلبانی دریافت کرد و بهعنوان جوانترین خلبان ایرانی شناخته شد.[۸] او در همین سالها بر روی یک پروژهٔ هواپیمایی دونفره آموزشی کار کرد و در هیئت مدیرهٔ مؤسسهٔ خصوصی هواپویان عضو گردید اما پروژهٔ او در یک مزایده داخلی و دولتی رد شد و دولت با یک شرکت خارجی همکاری خود را آغاز کرد. این رخداد روی رضا امیرخانی تأثیر منفی گذاشت. به این ترتیب او به فعالیتهای فرهنگی در دبیرستان علامه حلی روی آورد.[۱][۹] علاقهمندی ادبیاش از شبهای شعر انقلاب اسلامی در دبیرستان علامه حلی شروع شد و از همان اواخر دوران دبیرستان نوشتن را آغاز کرد. حاصل این قلمزدنها نخستین داستان امیرخانی به نام ارمیا بود که در سال ۱۳۷۴ منتشر گردید.[۱۰] علیرغم آن که داستان بدون طرح پیشین بود و ضعفهای تکنیکی داشت، ولی توانست داستان برگزیده جشنواره آثار ۲۰ سال دفاع مقدس شود.[۱۱] دیگر اثر رضا امیرخانی در سال ۱۳۷۸ با نام منِ او منتشر شد. وی برای نوشتن من او نزدیک دو سال از عمرش را وقف مطالعه آثاری دربارهٔ تهران قدیم کرد. این داستان از پر خوانندهترین داستانهای دههٔ هشتاد ایران بود.
امیرخانی از سال ۱۳۸۱ سردبیری تارنمای لوح (ارگان نویسندگان ادبیات پایداری) را بر عهده داشت و در پاییز ۱۳۸۴ از این مقام کناره گرفت. وی از سال ۱۳۸۴ تا ۱۳۸۶ رئیس هیئت مدیره انجمن قلم ایران بود. سرلوحهها گزیدهای از یادداشتهای پراکنده سالهای ۸۱–۸۴ در تارنمای لوح نوشته شده و بهدست انتشارات سپیدهباوران در اسفندماه ۱۳۸۷ به چاپ رسیده است. به گواهی تارنمای شخصی وی، بیش از ششصد هزار نسخه از کتابهای او تا به حال به فروش رسیده است.[منبع خودچاپکرده] وی در سال ۱۳۷۹ راهی آمریکا شد و مدتی در آنجا اقامت گزید.[۱][۹]
در سال ۱۳۸۷ اداره کتاب وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی داستان بیوَتَن را دارای اشکالات اساسی دانست و چاپ کتاب را منوط به اصلاح آن موارد کرد که با مداخله وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی وقت (محمدحسین صفار هرندی) و دستور مستقیم وی، مجوز کتاب بدون اصلاحیه در کمتر از یک هفته صادر گردید.[۱۲]
رضا امیرخانی روابط حسنهای با آیتالله خامنهای و پسران او دارد.[۱۳] امیرخانی علاوه بر همراهی علی خامنهای در سفر سیستان و انتشار روایت آن سفر در قالب کتاب داستان سیستان در بعضی ملاقاتهای فرهنگی آیتالله خامنهای حضور دارد.[۱۴][۱۵][۱۶]
امیرخانی در ۳۲ سالگی ازدواج کرد.[۱۷]
وی در روز نهم آذر ۱۴۰۴ در سانحه سقوط پاراگلایدر در منطقه دماوند، به شدت مصدوم شد و ابتدا در بیمارستان سوم شعبان دماوند و سپس در بیمارستان کسری تهران بستری شد.
امیرخانی از چند ناحیه دچار شکستگی و آسیب شده و بنا به تشخیص پزشکان در بخش مراقبتهای ویژه بستری است.[۱۸]
دیدگاه
[ویرایش | اشتراکگذاری]رضا امیرخانی خود را از نویسندگان متعهد به انقلاب و هواخواه جمهوری اسلامی میداند[۱۹][۲۰] امیرخانی به منظور نوشتن وقایع سفر سید علی خامنهای در سال ۱۳۸۱ به استان سیستان و بلوچستان - که با نام داستان سیستان به چاپ رسیده است - یکی از همراهان وی بود.[۲۱] از وی و بخشی از نویسندگان به عنوان نویسندگان نزدیک به نظام فکری حکومت نام میبرند.[۲۲]
امیرخانی در آثار خود انتقادهایی گاه صریح و گاه ضمنی نسبت به سیاستهای دولتهای هر دو جناح اصولگرا و اصلاحطلب و همچنین دولتهای دوران جنگ ایران و عراق و دولت سازندگی، ابراز داشته است.[۲۳] امیرخانی دو سفر به کشور کره شمالی داشته است و خاطرات و دیدگاههای خود را در کتابی با نام نیمدانگ پیونگ یانگ منتشر کرده است. او در سفر نخست با افراد مهمی از حزب خلق کره دیدار و گفت وگو کرده است. رضا امیرخانی در مصاحبه تصویری با مجله اینترنتی دم خروس به انتقاد از نحوه اداره کشور از طریق رهبری مادام العمر پرداخته و لزوم «دورهای شدن» رهبری و تغییر رویکرد در مجلس خبرگان رهبری را به عنوان برخی از مواردی که باید از سوی رهبری اصلاح شود؛ مطرح کرد. وی در این مصاحبه پیشنهاد عضویت ایران در کنوانسیون برن را داد.[۲۴]
- ممیزی: همانطوریکه دربارهٔ مواد غذایی انتظار داریم وزارت بهداشت به کنترل و بازرسی بپردازد، دربارهٔ محصولات فرهنگی هم باید این اتفاق بیفتد و در ضرورت عقلانی آن شکی نیست.[۲۵]
- حمایت دولتی از تألیف و نشر کتاب: امیرخانی در نفحات نفت و سرلوحهها، مخالفت خود را با حمایت دولتی و مصنوعی از ادبیات به روشنی بیان کرده است.
- نظام فدرال اقتصادی: امیرخانی در کتاب نفحات نفت در تبیین فواید آنچه مرزبندی اقتصادی فدراتیو میخواند، آن را موجب یافتن منابع انرژی نوین در هر استان و بروز خلاقیت در تولید و ارتقای منزلت هر استان میداند.
- فرمانده نیروی هوایی نویسندگان: امیرخانی در یادداشتی سرگشاده خود را «فرمانده نیروی هوایی نویسندگان» خواند. چون «آخر هفتهها بیکار شوم، میروم و با چتربال از کوه پایین میپرم. به همین جهت قطعاً میتوانم خود را طی حکمی به عنوان فرمانده نیروی هوایی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی منصوب نمایم.»[۲۶]
جوایز
[ویرایش | اشتراکگذاری]
- کتاب اِرمیا برگزیده جشنواره آثار ۲۰ سال دفاع مقدس و مورد تقدیر در اولین دوره جشنواره مهر و دومین جشنواره دفاع مقدس
- کتاب منِ او که در دومین جشنواره مهر مورد تقدیر قرار گرفته و یکی از سه کتاب برگزیده منتقدان مطبوعات و سه کتاب برگزیده سال ۱۳۷۹
- کتاب قیدار برگزیدهٔ بخشِ داستانِ بیستویکمین دورهٔ جایزهٔ کتاب فصل
- کتاب نفحات نفت اثر شایستهٔ تقدیر دهمین دورهٔ جایزهٔ ادبی جلال آل احمد در بخش ویژه[۲۷]
- کتاب رهش اثر برگزیده یازدهمین دورهٔ جایزه ادبی جلال آل احمد در بخش رمان و داستان بلند[۲۸]
کتاب سال جمهوری اسلامی ایران
[ویرایش | اشتراکگذاری]امیرخانی در در سال ۱۳۹۷ برای نگارش کتاب رهش برنده جایزه سیوششمین دوره کتاب سال جمهوری اسلامی ایران در بخش ادبیات شد.[۲۹]
کتابشناسی
[ویرایش | اشتراکگذاری]
| سال | عنوان کتاب | نوع | ناشر |
|---|---|---|---|
| ۱۳۷۴ | اِرمیا | داستان | افق |
| ۱۳۷۸ | ناصر ارمنی | مجموعه داستانک | کتاب نیستان |
| ۱۳۷۸ | مَنِ او | داستان | افق |
| ۱۳۸۰ | اَزبه | داستان | کتاب نیستان |
| ۱۳۸۲ | داستان سیستان؛ ده روز با رهبر | سفرنامه سیستان و بلوچستان | قدیانی |
| ۱۳۸۴ | نَشتِ نِشا | مقاله بلند (جُستاری در پدیده فرار مغزها) | قدیانی |
| ۱۳۸۷ | بیوَتَن | داستان (دنباله رمان ارمیا) | علم |
| ۱۳۸۸ | سرلوحهها | مجموعه یادداشت سالهای ۸۱–۸۴ | سپیدهباوران |
| ۱۳۸۹ | نَفَحاتِ نفت | مقاله بلند (جستاری در فرهنگ نفتی و مدیریت دولتی) | افق |
| ۱۳۹۰ | جانِستان کابُلِستان | سفرنامه افغانستان | افق |
| ۱۳۹۱ | قِیدار | داستان | افق |
| ۱۳۹۶ | رَهِش | داستان | افق |
| ۱۳۹۸ | نیمدانگ پیونگیانگ | سفرنامه کره شمالی | افق |
پانویس
[ویرایش | اشتراکگذاری]- 1 2 3 «وب سایت رسمی رضا امیرخانی».
- ↑ «انجمن قلم ایران AnjomanGhalam.ir». بایگانیشده از اصلی در ۱۶ مه ۲۰۰۸. دریافتشده در ۱۸ آوریل ۲۰۰۸.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «ترجمه «من او» رضا امیرخانی به زبان اندونزیایی». خبرگزاری مهر. ۶ دی ۱۳۹۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «رضا امیرخانی در مسکو از موضوع رمان جدید خود پرده برداشت». خبرگزاری مهر. ۲۳ شهریور ۱۳۹۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «اهالی قلم و سیاست در مراسم ترحیم پدر رضا امیرخانی شرکت کردند/ حضور فرزند رهبر انقلاب». خبرگزاری مهر. ۷ دی ۱۳۹۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «من عمیقاً یک آنارشیستم - گفت وشنودی با رضا امیرخانی». پایگاه اطلاعرسانی حوزه.
- ↑ رضا امیرخانی (مهر ۱۳۸۰). «بزرگترین معلم من». مجله رشد معلم - شماره ۱۵۹.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «زندگینامه رضا امیرخانی». آفاق حکمت. دریافتشده در ۱۴۰۴-۰۶-۰۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - 1 2 «زندگینامه و دانلود کتابهای رضا امیرخانی». fidibo.com. دریافتشده در ۲۰۲۰-۰۵-۰۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ محمد ملاحسینی (۶ بهمن ۱۳۹۱). «زندگینامه: رضا امیرخانی». همشهری آنلاین.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ محمدرضا رهگذز (مهر و آبان ۱۳۸۲). «این نام را باید به خاطرها سپرد». مجله ادبیات داستانی شماره ۷۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «ا دستور مستقیم وزیر ارشاد-پرش «بی وتن» امیرخانی به نمایشگاه کتاب». ۴ اردیبهشت ۱۳۸۷.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «حضور فرزند رهبر انقلاب در مراسم ترحیم پدر رضا امیرخانی». خبرگزاری مهر. ۷ دی ۱۳۹۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «حاشیهنگاری دیدار هنرمندان با رهبر انقلاب». وبگاه دفتر حفظ و نشر آثار سیدعلی خامنهای. ۲۴ شهریور ۱۳۸۸.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «در دیدار هنرمندان با رهبر انقلاب چه گذشت؟». خبرگزاری فارس. ۲۲ شهریور ۱۳۹۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «خاطرهٔ زیبای رضا امیرخانی از آیتالله خامنهای». عقیق. ۱۸ فروردین ۱۳۹۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ محمد مهدی شیخ صراف. «رو در رو با رضا امیرخانی در باب ازدواج و زندگی مشترک».
{{cite web}}: پارامتر|پیوند=ناموجود یا خالی (کمک) - ↑ «آخرین وضعیت رضا امیرخانی پس از سانحه سقوط + توضیح یکی از دوستانش درباره روند طولانی درمان». نورنیوز. دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۲-۱۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «رضا امیرخانی: منتقد دولت احمدینژادم، اما متعهد به انقلابم». انتخاب. ۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «رضا امیرخانی: آرمانخواهانه هواخواه اصل نظام جمهوری اسلامی هستم». فردانیوز. ۲۶ مرداد ۱۳۹۰.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «گفتگو با رضا امیرخانی در مورد «داستان سیستان»». دفتر حفظ و نشر آثار سیدعلی خامنهای. ۱۲ اردیبهشت ۱۳۸۷.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «آیتالله خامنهای، یک زندگی ممنوع». رادیو فرانسه. دریافتشده در ۵ ژانویه ۲۰۱۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ به موارد سوم تا نُهم از بخش منابع مراجعه شود.
- ↑ «آپارات - سرویس اشتراک ویدیو». آپارات - سرویس اشتراک ویدیو. دریافتشده در ۲۰۲۲-۱۰-۱۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «کتاب و کلیک: در میان جمع». مجله: رواق هنر و اندیشه، شماره ۲۱. فروردین ۱۳۸۷.
{{cite web}}: پارامتر|پیوند=ناموجود یا خالی (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ ۱۰ (۲۰۱۸-۰۹-۰۲). «به عنوان فرماندهی محترم نیروی هوایی نویسندگان اعلام میکنم». ایرنا. دریافتشده در ۲۰۲۰-۱۱-۰۹.
{{cite web}}:|نام خانوادگی=نام عددی دارد (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ فردا، پایگاه خبری تحلیلی (۲۰۱۸-۰۱-۰۶). «رضا امیرخانی سکههای جلال را نگرفت». پایگاه خبری تحلیلی فردا | Farda News. دریافتشده در ۲۰۱۹-۰۲-۱۱.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) نگهداری یادکرد:تاریخ و سال (رده) - ↑ «خبرگزاری فارس - برگزیدگان جایزه ادبی جلال آلاحمد/ جایزه ۱۰۰ میلیون تومانی به رضا امیرخانی رسید». خبرگزاری فارس. ۲۰۱۸-۱۲-۰۸. دریافتشده در ۲۰۱۸-۱۲-۰۸.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «کتاب سال برگزیدگان خود را شناخت». ایبنا. ۱۶ بهمن ۱۳۹۷.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده)
منابع
[ویرایش | اشتراکگذاری]- وبگاه رسمی
- «رضا امیر خانی و سفرنامه افغانستان». دنیای اقتصاد. ۴ آذر ۱۳۸۸.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - بخشهای متعددی در آثار تحلیلی و سفرنامهٔ رضا امیرخانی، از جمله، بخشهایی از کتابهای زیر:
- نفحات نفت، رضا امیرخانی، نشر افق، چاپ دهم، ۱۳۹۲، تهران. شابک: ۸-۵۵۳-۳۶۹-۹۶۴-۹۷۸.
- نشت نشا، رضا امیرخانی، تهران: قدیانی، چاپ بیست و دوم، ۱۳۹۱، شابک: ۰-۶۰۳-۵۳۶-۹۶۴-۹۷۸.
- جانستان کابلستان، رضا امیرخانی، تهران: نشر افق، چاپ هفتم، ۱۳۹۱، شابک: ۲-۷۳۷-۳۶۹-۹۶۴-۹۷۸.
- داستان سیستان، رضا امیرخانی، تهران: قدیانی، چاپ بیست و چهارم، ۱۳۹۱، شابک: ۴-۷۰۶-۴۱۷-۹۶۴-۹۷۸.
- سرلوحهها، یادداشتهای پراکندهٔ سالهای ۸۴–۸۱؛ رضا امیرخانی، تهران: سپیدهباوران، چاپ چهارم: ۱۳۹۱، شابک: ۷-۲-۹۰۱۸۷-۶۰۰-۹۸۷.
- سرلوحهٔ هفتاد و یکم: دو تا به نعل و دو تا به میخ!. رضا امیرخانی. وبگاه رسمی رضا امیرخانی.
- نویسندهی انقلابی: رهبری باید دورهای شود. انصافنیوز. بازبینی در تاریخ بیستونهم آوریل ۲۰۲۱
- نویسنده انقلابی: رهبری باید دورهای شود/ اعضای مجلس خبرگان به دَرد کار حکمرانی نمیخورند بایگانیشده در ۲۹ آوریل ۲۰۲۱ توسط Wayback Machine. مدارا. بازبینی در تاریخ بیستونهم آوریل ۲۰۲۱
پیوند به بیرون
[ویرایش | اشتراکگذاری]
- آموزگاران اهل ایران
- افراد زنده
- اهالی تهران
- برگزیدگان کتاب سال جمهوری اسلامی ایران
- دانشآموختگان دانشکده مهندسی مکانیک دانشگاه صنعتی شریف
- دانشآموختگان دانشگاه صنعتی شریف
- دانشآموختگان دبیرستان علامه حلی تهران
- دانشآموختگان سمپاد
- رماننویسان مرد اهل ایران
- زادگان ۱۳۵۲
- زادگان ۱۹۷۳ (میلادی)
- ستوننویسان اهل ایران
- سفرنامهنویسان اهل ایران
- منتقدان ادبی اهل ایران
- مهندسان مکانیک اهل ایران
- نویسندگان اهل ایران
- نویسندگان داستان کوتاه مرد اهل ایران