ایرج پزشک‌زاد

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
ایرج پزشک‌زاد
ایرج پزشک‌زاد پس از سخنرانی در مؤسسه فناوری ماساچوست، ۳۰ آوریل ۲۰۰۸.
زادروز ۱۳۰۶ (خورشیدی)
تهران
پدر و مادر دکتر حسن پزشکزاد
شاهزاده‌خانم فکری ارشاد (دختر مؤیدالممالک فکری ارشاد)
محل زندگی فرانسه
پیشه نویسندگی و ترجمه

ایرج پزشک‌زاد (الف. پ. آشنا) زادهٔ ۱۳۰۶ (خورشیدی) در تهران[۱] از نویسندگان و طنزپردازان ایرانی نیمهٔ دوم سده ۲۰ (میلادی) است. او بیشتر به خاطر آفرینش رمان دایی‌جان ناپلئون و شخصیتی به همین نام شناخته می‌شود.[۲] در سال ۱۳۵۵ (خورشیدی) مجموعهٔ تلویزیونی دایی‌جان ناپلئون توسط ناصر تقوایی برگرفته از این رمان ساخته شد. کتاب دایی جان ناپلئون در سال ۱۹۹۶ (میلادی) توسط دیک دیویس به زبان انگلیسی برگردان شده‌است.

زندگی‌نامه[ویرایش]

پزشک‌زاد در سال ۱۳۰۶ خورشیدی در تهران زاده شد. وی پس از تحصیل در ایران و فرانسه در رشتهٔ حقوق دانش‌آموخته شد و به مدت پنج سال در ایران به قضاوت در دادگستری مشغول بود. پس از آن به خدمت در وزارت امور خارجه ایران ادامه داد و آخرین سمتش مدیرکل روابط فرهنگی بود.[۳][۴]

آذر ۱۳۸۷

نویسندگی[ویرایش]

وی کار نویسندگی را در اوایل دهه ۱۳۳۰ (خورشیدی) با نوشتن داستان‌های کوتاه برای مجله‌ها و برگردان نوشته‌های ولتر، مولیر و چند رمان تاریخی آغاز کرد.[۴] او هنگام کار در وزارت امور خارجه، نویسنده ستون طنز "آسمون ریسمون" در مجله فردوسی نیز بود.[۳]

ایرج پزشکزاد شیفته سعدی است.[۵]

پزشک‌زاد درباره خود می‌گوید:

از پدری پزشک و مادری معلم به دنیا اومدم. تحصیلات ابتدایی و متوسطه در تهران و تحصیلات عالیه رو در فرانسه در رشته حقوق گذراندم. بعد از فارغ‌التحصیلی به استخدام وزارت امور خارجه درآمدم و به عنوان دیپلمات تا انقلاب در اونجا کار کردم. بعد از انقلاب از کار اخراج شدم به طوری که حتی حقوق بازنشستگی هم شامل حالم نشد. بعد از اون به فرانسه برگشتم و به کار روزنامه‌نگاری و قلم زنی و نوشتن اراجیف مشغول شدم.

کنش سیاسی[ویرایش]

پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران به فرانسه رفت و عضو شورای نهضت مقاومت ملی شد که با رهبری شاپور بختیار تشکیل شده بود. وی برای نهضت چند کتاب نوشته که نمونه آن «مروری بر واقعه ۱۵ خرداد ۱۳۴۲» است.[۵][۶][۷][۸][۹]

جایزه‌ها[ویرایش]

تاثیرگذاری[ویرایش]

برخی مجموعه تلویزیونی قهوه تلخ را کپی ناشیانه‌ای از کتاب «ماشاءالله خان در بارگاه هارون‌الرشید» نوشتهٔ ایرج پزشک‌زاد می‌دانند.[۱۱]

نوشته ایرج پزشک‌زاد در روزنامه کیهان، ۳ اسفند ۱۳۵۷

آثار[ویرایش]

طنز[ویرایش]

تاریخی[ویرایش]

ترجمه[ویرایش]

مقاله‌ها[ویرایش]

  • سوم اسفند ۱۳۵۷، یازده روز پس از پیروزی انقلاب ۵۷، ایرج پزشک‌زاد در کیهان مقاله‌ای به نام «آن‌ها که می‌خواهند غنائم خونین انقلاب را تقسیم کنند» نوشت. در این مقاله او به بازگویی روایت انقلاب فرانسه می‌پردازد و هشدار می‌دهد.

پانویس[ویرایش]

  1. ایرج پزشک‌زاد، خانواده نیک‌اختر، پشت جلد تاریخ تولد ۱۹۲۸ (میلادی) ذکر شده‌است.
  2. بی بی‌سی فارسی
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ «گفت‌وگو با ایرج پزشک‌زاد، خالق دایی‌جان ناپلئون». بی‌بی‌سی فارسی. ۷ خرداد ۱۳۹۳.
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ گفت و گو با ایرج پزشک زاد، خالق دایی جان ناپلئون در یوتیوب، بی‌بی‌سی فارسی، ۱ دی ۱۳۹۲
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ محمد رهبر-روزنامه‌نگار (۸ اردیبهشت ۱۳۹۸). «کتاب‌های صد سال اخیر ایران؛ دایی جان ناپلئون زنده است». بی‌بی‌سی فارسی.
  6. ایرج پزشکزاد (۲۰ مرداد ۱۳۸۵). «بختیار و شعر و ادبيات ايران». سایت ملیون.
  7. «پیام نهضت مقاومت ملی ايران بمناسبت برگزاری صدمین سالگرد انقلاب مشروطیت». Mashroutiat.com.
  8. ایرج پزشکزاد-نویسنده و سردبیر نشریه قیام ایران، ارگان نهضت مقاومت ملی (۱۸ مرداد ۱۳۹۰). «بختیار؛ شیفته و شیدای حافظ». بی‌بی‌سی فارسی.
  9. ایرج پزشکزاد (۱۹ اردیبهشت ۱۳۸۷). «چرا بختيار در فهرست سياه قربانيان رژيم جای گرفت؟ ايرج پزشکزاد». Hasanagha.org.
  10. «Seventh Annual Bita Prize for Persian Arts: Iraj Pezeshkzad». Stanford University (به انگلیسی). ۷ نوامبر ۲۰۱۴.
  11. «کپی برداری «قهوه تلخ» از رمان قبل از انقلاب». تابناک. ۱۷ مهر ۱۳۸۹. دریافت‌شده در ۲ اردیبهشت ۱۳۹۸.
  12. عنوان کتاب روی جلد «آسمون ریسمون» و داخل جلد «آسمون و ریسمون» است.
  13. تاریخ نشر ندارد. اولین نوشته‌اش در آذر ۱۳۶۹ و آخرینش در اسفند ۱۳۷۱ نوشته شده و در ابتدای کتاب گفته شده این مجموعه قبلاً در مجلهٔ علم و جامعهٔ آمریکا چاپ شده.
  14. «بزرگداشت خالق «دایی‌جان ناپلئون» در پاریس برگزار می‌شود». خودنویس. ۱۷ آبان ۱۳۹۰.[پیوند مرده]
  15. پزشک‌زاد (آشنا)، ایرج. «مروری در واقعه‌ی ۱۵ خرداد ۴۲ و قانون مصونیت نظامیان آمریکایی». آمریکا/لس‌آنجلس، شرکت کتاب، بهار ۱۳۸۷. شابک: 1-59584-168-7

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]